Bài toán sống còn cho mục tiêu "xanh"
Trước những biến động không ngừng của kinh tế thế giới từ xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng đến áp lực lạm phát, các doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam đang phải đứng trước bài toán sinh tồn đầy khắc nghiệt.
Đặc biệt, rào cản kỹ thuật thế hệ mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) từ thị trường Bắc Mỹ thực sự là thử thách, yêu cầu lớn được đặt ra cho doanh nghiệp nội địa. Giờ đây, doanh nghiệp đứng trước một cuộc sàng lọc khắt khe hoặc là "xanh hóa" để tồn tại hoặc là bị loại khỏi cuộc chơi toàn cầu.
Theo ông Douglas Snyder - Giám đốc Điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) cho biết, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay để đạt được trạng thái năng lượng net zero hoặc carbon zero là mức năng lượng tái tạo cần thiết cho bất kỳ nhà máy nào.
Chứng nhận công trình xanh và tối ưu hóa dây chuyền sản xuất có thể giúp giảm tiêu thụ năng lượng trong nhà máy, tuy nhiên cuối cùng, vẫn có tiêu thụ năng lượng và năng lượng đó cần phải đến từ các nguồn tái tạo mà không phát thải như điện mặt trời, gió hoặc thủy điện.
Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực tạo điều kiện cung cấp năng lượng tái tạo cho các nhà máy, chẳng hạn như việc đưa hướng dẫn Thỏa thuận mua bán điện trực tiếp (DPPA) vào luật gần đây, tuy vậy lưới điện vẫn phải đối mặt với thách thức hiện đại hóa hoàn toàn để xử lý các tải không liên tục từ các nguồn tái tạo.
Các nhà máy và khu công nghiệp có thể tự sản xuất năng lượng tái tạo tại chỗ và kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng tại chỗ, nhưng không phải tất cả nhu cầu năng lượng công nghiệp đều có thể được đáp ứng từ việc sản xuất tại chỗ.
Do đó, ông Douglas Snyder cho rằng, một ngành năng lượng tái tạo mạnh mẽ và cơ sở hạ tầng phân phối liên quan sẽ cần phát triển hơn nữa.
"Tiêu chuẩn vàng" cho kinh tế không chất thải
Có thể thấy, để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe như CBAM hay ESG, doanh nghiệp không thể đơn độc đi tìm nguồn năng lượng sạch mà cần một hệ sinh thái hỗ trợ lẫn nhau. Trong bối cảnh đó, chuyển dịch từ sản xuất tuyến tính sang cộng sinh công nghiệp (Industrial Symbiosis) không còn là lựa chọn xa xỉ, mà là hướng đi tất yếu để đạt được nền kinh tế không chất thải. Đây chính là mảnh ghép cuối cùng giúp doanh nghiệp Việt không chỉ vượt qua rào cản kỹ thuật mà còn kiến tạo lợi thế cạnh tranh mới trên bản đồ toàn cầu.
Về nội dung này, ông Douglas Snyder - Giám đốc Điều hành VGBC cho rằng, cộng sinh công nghiệp là tiêu chuẩn vàng của tính tuần hoàn trong sản xuất và đó là hướng đi mà chúng ta cần tích cực theo đuổi để đạt được nền kinh tế không chất thải cho Việt Nam. Tại thời điểm này, chỉ có một số ít quy trình công nghiệp có thể tận dụng cơ hội này.
Theo ông, rào cản chính dường như là về công nghệ, bao gồm khả năng tương thích "đầu ra - đầu vào" ở cấp độ khoa học vật liệu. Đầu vào cho ngành công nghiệp cần phải nhất quán về chất lượng và có thành phần chính xác.
Do đó, Giám đốc Điều hành VGBC nhấn mạnh, các quy trình chất thải từ ngành này cần được lập kế hoạch cẩn thận để trở thành đầu vào cho ngành công nghiệp khác. Các nhà sản xuất có thể sẽ phải hợp tác trong nỗ lực R&D (Nghiên cứu và Phát triển) của họ, thiết kế để đạt được sự cộng sinh ngay từ đầu, để có thể tối ưu hóa hoàn toàn tiềm năng bảo tồn tài nguyên này
Đặc biệt, ông lưu ý trong các ngành công nghiệp nơi sở hữu trí tuệ được bảo vệ chặt chẽ, đây có thể là một rào cản khác.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
