Nhu cầu điện tăng, Hà Nội cần thêm nguồn tại chỗ
Hà Nội đang đứng trước bài toán ngày càng lớn về bảo đảm nguồn điện khi tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng liên tục. Thành phố hiện chiếm khoảng 15% tổng nhu cầu sử dụng điện của cả nước và dự báo phụ tải tiếp tục tăng trong giai đoạn 2026 - 2030.
Áp lực này thường thể hiện rõ vào những ngày nắng nóng. Khi nhiệt độ tăng cao, nhu cầu sử dụng điều hòa, thiết bị làm mát và các hệ thống điện phục vụ sản xuất, kinh doanh cùng tăng, khiến phụ tải có thể đạt mức cao trong thời gian ngắn. Đây cũng là thời điểm hệ thống điện phải vận hành với cường độ lớn để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ.
Trong khi đó, Hà Nội không có nhiều nguồn phát điện quy mô lớn ngay tại địa bàn. Phần lớn điện năng phục vụ sinh hoạt và các hoạt động kinh tế - xã hội của thành phố vẫn được đưa từ các khu vực khác về thông qua hệ thống truyền tải và phân phối. Việc phụ thuộc lớn vào nguồn điện truyền tải từ bên ngoài khiến yêu cầu đầu tư lưới điện, nâng khả năng truyền tải và phân phối ngày càng trở nên cấp thiết.
Bên cạnh việc mở rộng hạ tầng điện, phát triển các nguồn điện phân tán ngay tại nơi tiêu thụ được xem là một hướng đi có thể hỗ trợ giảm áp lực cho hệ thống. Trong đó, điện mặt trời mái nhà có lợi thế khi tận dụng phần diện tích mái của nhà ở, công trình hoặc cơ sở sản xuất để phát điện mà không cần thêm quỹ đất.
Điện được tạo ra trực tiếp tại nơi sử dụng cũng giúp giảm nhu cầu lấy điện từ lưới vào ban ngày. Đối với những hộ có hệ thống lưu trữ, phần điện chưa sử dụng hết trong thời điểm có nắng có thể được tích trữ để sử dụng vào những khung giờ khác, qua đó tăng khả năng chủ động về nguồn điện.
Hà Nội được đánh giá có điều kiện để phát triển điện mặt trời mái nhà với mức bức xạ trung bình khoảng 1.329 kWh/m²/năm. Đây là cơ sở để thành phố thúc đẩy mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, đồng thời khuyến khích các hộ gia đình tham gia vào quá trình phát triển nguồn năng lượng sạch.
Hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng cho một hộ
Để tạo thêm động lực cho người dân đầu tư, HĐND thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện. Theo đề xuất, chính sách dự kiến được triển khai trong giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2030.
Đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà, hộ gia đình có thể được hỗ trợ 1 triệu đồng cho mỗi kWp công suất định mức của các tấm quang điện, nhưng tổng mức hỗ trợ không vượt quá 3 triệu đồng/hộ. Hệ thống muốn được xem xét hỗ trợ phải có tổng công suất định mức từ 1 kWp trở lên.
Với hệ thống lưu trữ điện được lắp đặt đồng bộ, mức hỗ trợ dự kiến là 1 triệu đồng cho mỗi kWh dung lượng lưu trữ, tối đa 3 triệu đồng/hộ. Điều kiện đặt ra là hệ thống phải có tổng dung lượng từ 2 kWh trở lên.
Như vậy, một hộ gia đình đáp ứng đầy đủ điều kiện và đồng thời đầu tư cả điện mặt trời mái nhà cùng hệ thống lưu trữ có thể nhận tổng mức hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng. Khoản hỗ trợ này được kỳ vọng phần nào giảm chi phí đầu tư ban đầu, vốn là một trong những yếu tố khiến nhiều hộ gia đình còn cân nhắc khi tiếp cận các giải pháp năng lượng tái tạo.
Theo dự thảo, mức hỗ trợ được tính dựa trên công suất và dung lượng thể hiện trong tài liệu kỹ thuật của thiết bị. Số tiền thực tế không được vượt quá khoản chi hợp pháp mà hộ gia đình đã thanh toán sau khi loại trừ các khoản hỗ trợ khác từ ngân sách Nhà nước cho cùng một nội dung đầu tư, nếu có.
Chính sách cũng được thiết kế theo hướng mỗi nhà ở riêng lẻ là chỗ ở hợp pháp của hộ gia đình chỉ được hỗ trợ một lần. Hệ thống phải hoàn thành lắp đặt, đáp ứng các yêu cầu về thủ tục phát triển nguồn điện và được đưa vào vận hành theo đúng quy định.
Hộ gia đình được nhận hỗ trợ đồng thời phải cam kết sử dụng hệ thống đúng mục đích trong thời gian tối thiểu ba năm. Nguồn kinh phí dự kiến được bố trí từ ngân sách thành phố và bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã. UBND cấp xã sẽ là cơ quan tiếp nhận hồ sơ, trong khi Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc phê duyệt hoặc thu hồi kinh phí hỗ trợ theo quy định.
Việc hỗ trợ cũng được đặt trong yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch và đúng đối tượng. Những trường hợp sử dụng hồ sơ không đúng thực tế, sử dụng hệ thống sai mục đích hoặc tự ý tháo dỡ trước thời hạn cam kết có thể bị thu hồi toàn bộ khoản kinh phí đã được hỗ trợ.
Nếu được thông qua, chính sách không chỉ hướng tới việc giảm một phần chi phí đầu tư cho các hộ dân mà còn tạo thêm nguồn điện phân tán cho Hà Nội. Trong dài hạn, việc mở rộng các hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ có thể góp phần nâng cao khả năng tự chủ năng lượng của người dân, giảm lượng điện phải lấy từ lưới vào một số thời điểm và hỗ trợ thành phố trong bài toán bảo đảm cung ứng điện khi nhu cầu tăng cao.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
