Chi phí sinh hoạt gia tăng trong mùa nắng nóng
Theo số liệu từ cơ quan thống kê, trong tháng 5 có 10/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính tăng giá. Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là yếu tố tác động mạnh nhất đến CPI khi tăng 0,96% so với tháng trước, làm CPI chung tăng 0,22 điểm phần trăm.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá điện sinh hoạt tăng 2,38% và giá nước sinh hoạt tăng 1,41% do nhu cầu sử dụng điện, nước tăng cao trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Bên cạnh đó, giá thuê nhà tăng 0,71%, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,81% và giá dịch vụ sửa chữa nhà ở tăng 0,69%. Ở chiều ngược lại, giá gas giảm 1,50% theo xu hướng giá thế giới, góp phần kiềm chế đà tăng của CPI.
Nhóm giao thông tăng 0,83%, tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm. Giá xăng tăng 2,12% là yếu tố chính kéo chỉ số nhóm này đi lên. Ngoài ra, giá phụ tùng, bảo dưỡng phương tiện, phí học lái xe, phí cầu đường và dịch vụ thuê phương tiện tự lái cũng tăng so với tháng trước. Tuy nhiên, giá dầu diesel giảm mạnh 16,42% và giá dịch vụ giao thông công cộng giảm 1,47%.
Tháng 5 cũng ghi nhận sự gia tăng của nhóm văn hóa, giải trí và du lịch với mức tăng 0,48%. Giá du lịch trọn gói tăng 1,19%, trong đó du lịch trong nước tăng 1,35%, phản ánh chi phí lưu trú, vận chuyển và tổ chức tour tăng cao trong mùa du lịch hè.
Cùng với đó, giá khách sạn, nhà khách tăng 0,66%; dịch vụ liên quan đến vật nuôi tăng 0,60%; dịch vụ thể thao tăng 0,23%.
Một số nhóm hàng hóa và dịch vụ khác cũng tăng giá như đồ uống và thuốc lá tăng 0,21%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,17%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,14%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,13%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,10%; thông tin và truyền thông tăng 0,04%; giáo dục tăng 0,03%.
Đáng chú ý, nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát trong mùa hè đã khiến giá máy điều hòa nhiệt độ tăng 0,50%, quạt điện tăng 0,35% và đèn điện thắp sáng tăng 0,51%.
Ở chiều ngược lại, giá bình nước nóng nhà tắm giảm 0,46%; máy xay sinh tố, ép hoa quả giảm 0,45%; máy đánh trứng giảm 0,24% do một số hãng áp dụng chương trình khuyến mại.
Giá thực phẩm giảm giúp hạ nhiệt áp lực lạm phát
Khác với xu hướng tăng của đa số nhóm hàng hóa và dịch vụ, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,14%, góp phần làm CPI chung giảm 0,05 điểm phần trăm.
Trong đó, giá lương thực giảm 0,68%, giá thực phẩm giảm 0,25% nhờ nguồn cung nông sản và thực phẩm dồi dào trong vụ thu hoạch. Riêng giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình vẫn tăng 0,36% do chi phí nhân công và nguyên liệu đầu vào tăng.
Việc giá thực phẩm giảm được xem là yếu tố quan trọng giúp kiềm chế tốc độ tăng CPI trong tháng 5, trong bối cảnh nhiều nhóm hàng thiết yếu khác đồng loạt tăng giá.
Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ năm trước. Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng có mức tăng cao nhất với 6,64%, đóng góp 1,51 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung.
Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%, tác động làm CPI tăng 1,71 điểm phần trăm. Nhóm giao thông tăng 5,22%, đóng góp 0,52 điểm phần trăm.
Ngoài ra, các nhóm hàng khác như hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,96%; đồ uống và thuốc lá tăng 3,38%; giáo dục tăng 3,28%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,53%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,22%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,91%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,99%. Riêng nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,06%.
Lạm phát cơ bản tháng 5 tăng 0,34% so với tháng trước và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 4,04%, thấp hơn mức tăng 4,31% của CPI bình quân chung.
Theo cơ quan thống kê, nguyên nhân là do giá xăng dầu, gas và thực phẩm có biến động mạnh trong thời gian qua, tác động đáng kể đến CPI nhưng không được đưa vào rổ tính lạm phát cơ bản.
Giá vàng giảm theo thế giới, USD tương đối ổn định
Trong tháng 5, giá vàng trong nước diễn biến cùng chiều với thị trường quốc tế. Bình quân giá vàng thế giới đạt 4.619,18 USD/ounce, giảm 2,40% so với tháng trước do hoạt động chốt lời và tâm lý thị trường ổn định hơn.
Theo đó, chỉ số giá vàng trong nước tháng 5 giảm 4,11% so với tháng trước. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, giá vàng vẫn tăng 33,87%; bình quân 5 tháng đầu năm tăng tới 65,97%.
Trong khi đó, giá đô la Mỹ trong nước tương đối ổn định. Chỉ số giá USD tháng 5 tăng nhẹ 0,02% so với tháng trước và tăng 0,78% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, chỉ số giá đô la Mỹ tăng 1,99%.
Diễn biến CPI trong tháng 5 cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, chủ yếu đến từ nhóm chi phí sinh hoạt, nhà ở và năng lượng. Tuy nhiên, việc giá thực phẩm ổn định cùng với lạm phát cơ bản thấp hơn CPI chung cho thấy mặt bằng giá cả vẫn đang được kiểm soát trong phạm vi cho phép, tạo dư địa cho công tác điều hành kinh tế vĩ mô trong những tháng còn lại của năm.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
