Nhiều tín hiệu tích cực
Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong tháng 10/2023 lấy lại đà tăng trưởng, đạt 5,3% sau khi giảm hơn 6% trong tháng 9. Cụ thể, tính chung 10 tháng năm 2023, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 291,28 tỷ USD, giảm 7,1% so với cùng kỳ năm trước cho thấy mức suy giảm trong tăng trưởng xuất khẩu đã thu hẹp đáng kể so với mức giảm 12% trong nửa đầu năm 2023.
Còn số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, hoạt động sản xuất kinh doanh trong quý III/2023 tăng trưởng tích cực hơn quý trước, tốc độ tăng giá trị tăng thêm ngành công nghiệp ước đạt 4,57% so với quý 3/2022. Đây là mức tăng thấp nhất của cùng kỳ các năm trong giai đoạn 2011-2023. Tuy nhiên, trong bối cảnh tổng cầu thế giới suy giảm, mức tăng này đã phản ánh sự phục hồi trở lại của ngành sản xuất trong nước…
Thời điểm này, nhiều doanh nghiệp cho biết triển vọng kinh tế thế giới đang dần "sáng hơn", nhờ đó các đơn hàng xuất khẩu cũng gia tăng, doanh nghiệp đang tận dụng mọi cơ hội để tăng tốc về đích đạt mục tiêu đã đề ra. Điều này được thể hiện rõ nhất ở lĩnh vực xuất khẩu rau quả và các mặt hàng nông sản, hải sản.
Nhiều mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng âm, hầu như không có đơn hàng để sản xuất, đặc biệt là nhóm hàng không thiết yếu. Từ quý 3/2023, thị trường đã có những tín hiệu tích cực hơn; khách hàng bắt đầu "rục rịch" hỏi mua hàng cho mùa lễ hội cuối năm. Tính đến hiện tại, nhiều doanh nghiệp đã có một số đơn hàng đến quý I/2024, duy trì công suất nhà máy từ 70-80%.
Dù chưa thể hoạt động hết công suất nhưng đây thật sự là tín hiệu đáng mừng cho doanh nghiệp nếu so với mức suy giảm gần 50% nửa đầu năm.
Với ngành dệt may, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam thông tin ngành dệt may là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, nhiều năm liền đạt mức tăng trưởng khả quan.
Năm 2022, ngành dệt may đã xuất khẩu 44,4 tỷ USD, thuộc top 2 ngành xuất khẩu lớn của Việt Nam và đứng thứ 3 về xuất khẩu dệt may thế giới. Tuy nhiên, từ cuối năm 2022 toàn ngành đã bắt đầu có dấu hiệu thiếu đơn hàng.
Đến năm 2023, tình hình cực kỳ khó khăn do các thị trường quốc tế giảm tiêu dùng cho quần áo may mặc, giá thành nguyên liệu tăng…trong khi hầu hết doanh nghiệp Việt Nam lệ thuộc vải nhập khẩu. Một khó khăn nữa là toàn thế giới chuyển sang xu thế phát triển bền vững nên những cam kết về môi trường, lao động rất khắt khe, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhưng giá trị đơn hàng không tăng.
Tín hiệu sáng cho dệt may là tình hình sản xuất, kinh doanh đang ấm dần lên từ đầu quý 4/2023, mặc dù vẫn đang tăng trưởng âm nhưng mức âm đã được thu hẹp qua từng tháng. Đến hết 10 tháng, xuất khẩu dệt may ước đạt 33 tỷ USD, âm khoảng 12,45% so với cùng kỳ 2022. Trên cơ sở nhận diện, phân tích những khó khăn, tồn tại, ngành dệt may đã điều chỉnh chỉ tiêu xuất khẩu năm nay đạt khoảng 40 tỷ USD.
Trong khi đó, theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu trái cây đã tăng mạnh so với cùng kỳ. Dự báo 3 tháng cuối năm vẫn sẽ duy trì ở mức tốt, riêng xuất khẩu sầu riêng, dừa tươi đi Mỹ và Trung Quốc sẽ bứt phá.
Vừa qua, bưởi đang vào chính vụ không chỉ ở các tỉnh miền Nam mà nhiều tỉnh miền Bắc cũng bắt đầu thu hoạch. Niềm vui đến với các doanh nghiệp xuất khẩu khi nhu cầu đơn hàng từ thị trường Mỹ, New Zealand đang tăng nhanh với số lượng lớn.
Tương tự, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) Nguyễn Chánh Phương cũng cho rằng, một số tín hiệu phục hồi cho ngành gỗ được ghi nhận ở thị trường quốc tế. Cụ thể, lạm phát ở Mỹ đang giảm dần, chỉ số tiêu dùng bắt đầu tăng trở lại, hàng tồn kho nội thất giảm, ngành xây dựng đang trải qua sự gia tăng về cầu…
"Giai đoạn này, các doanh nghiệp Việt Nam cũng nhập khẩu lượng lớn gỗ nguyên liệu. Lượng gỗ nhập về bình quân tăng từ 5 - 10%/tháng. Đây là dấu hiệu cho thấy, các doanh nghiệp gỗ đang tích cực chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm", đại diện HAWA cũng cho biết.
Nhiều doanh nghiệp trong ngành lương thực, thực phẩm cũng cho biết, một số nhóm hàng tiêu dùng đã có đơn hàng mới cho doanh nghiệp do dự trữ tồn kho đã hết. Doanh nghiệp đang tuyển thêm công nhân để phục vụ đơn hàng xuất khẩu, thậm chí có doanh nghiệp đã nhận đơn hàng tới tháng 4 năm sau.
Bà Nguyễn Thị Phương Lam, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Chứng khoán Rồng Việt đánh giá, xu hướng cải thiện trong hoạt động sản xuất tại Việt Nam đang tương đồng với 3 quốc gia khác trong khu vực ASEAN là Indonesia, Myanmar và Singapore, nhưng tích cực hơn so với sự suy giảm của Thái Lan, Malaysia và Philippines.
"Tôi kỳ vọng tình hình sẽ tiếp tục xu hướng cải thiện trong những tháng cuối năm khi nhu cầu hàng hóa ở các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam tăng lên để chuẩn bị cho các mùa lễ hội, mua sắm cuối năm", bà Phương dự báo.
Cần thêm những chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp
Trên thực tế, không chỉ có lĩnh vực xuất nhập khẩu có sự tăng trưởng mạnh mẽ mà tiêu dùng và đầu tư cũng cho thấy sự bứt tốc trong những tháng gần đây. Cụ thể, ở lĩnh vực tiêu dùng phản ánh qua nhu cầu chi tiêu của người dân cải thiện, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý III ước đạt 1.550,2 nghìn tỷ đồng, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước và tính chung 9 tháng, ngành dịch vụ tăng 6,32% so với cùng kỳ năm trước.
Đầu tư cũng đang tạo ra điểm nhấn nổi bật trong khi tính đến thời điểm hiện nay, tiến độ giải ngân đầu tư công đạt xấp xỉ 57%.
Đại diện Tổng cục Thống kê nhấn mạnh, tiến độ giải ngân đầu tư đạt 57% cho thấy rõ sự quyết liệt trong điều hành của Chính phủ cũng như Thủ tướng Chính phủ và sự quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương trong thời gian qua.
Theo nhiều doanh nghiệp, từ giờ đến cuối năm, "cỗ xe tam mã" gồm xuất nhập khẩu, tiêu dùng và đầu tư tiếp tục được thúc đẩy thì sự phục hồi sẽ hình thành một xu hướng rõ nét. Đà hồi phục có thể không theo mô hình V mà đường đi lên theo dốc thoải. "Đó là một tín hiệu tốt. Những kỳ vọng đặt ra từ đầu năm đang có dấu hiệu trở thành hiện thực", ông nói.
Mặc dù tăng trưởng kinh tế Việt Nam được nhận định đang dần bứt tốc, lạm phát phát vẫn trong tầm kiểm soát (mục tiêu 4,5%) với CPI 9 tháng đầu năm tăng 3,16% so với cùng kỳ năm trước, nhưng các chuyên gia cho rằng vẫn còn nhiều áp lực từ bối cảnh kinh tế quốc tế, đặc biệt lạm phát và mặt bằng lãi suất trên thế giới cũng mới chỉ có dấu hiệu bắt đầu hạ nhiệt, do đó tốc độ phục hồi của nền kinh tế Việt Nam vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Trong bối cảnh này cần kéo dài chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp.
Cộng đồng doanh nghiệp đều hy vọng các chính sách hỗ trợ mà Chính phủ đang triển khai có thể kéo dài tới năm sau. Thực tế cho thấy thời gian qua, các chính sách như giãn hoãn nợ, miễn giảm tiền thuê đất, giảm thuế VAT… trở thành những "liều thuốc" kịp thời cho doanh nghiệp.
Nguồn: thuongtruong.com.vn
