Bán lẻ hiện đại tăng tốc khi thị trường chuẩn hóa
Các doanh nghiệp bán lẻ niêm yết đã trải qua một năm bứt phá khi sức mua phục hồi và hệ thống phân phối hiện đại tiếp tục lấn sân kênh truyền thống. Nổi bật trong nhóm này là CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (HoSE: MWG) với tổng doanh thu năm 2025 vượt 156 nghìn tỷ đồng và lợi nhuận ròng hơn 7 nghìn tỷ đồng, tăng lần lượt 16% và 89% so với năm trước. Đây là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động của nhà bán lẻ đa ngành này.
Động lực chính đến từ mảng điện thoại và điện máy khi doanh thu hàng tháng duy trì xu hướng tăng trưởng liên tục cả so với cùng kỳ lẫn tháng liền trước. Riêng tháng 10 ghi nhận mức tăng đột biến nhờ sự kiện iPhone 17 mở bán sớm tại Việt Nam, tạo hiệu ứng tiêu dùng mạnh mẽ trên toàn thị trường.
Ở mảng bán lẻ thực phẩm, chuỗi Bách Hóa Xanh ghi nhận doanh thu 46,9 nghìn tỷ đồng, tăng 14% trong năm tái khởi động chiến lược mở rộng. Dù chưa đạt kỳ vọng nội bộ, mức tăng này cao gấp đôi tốc độ chung của thị trường, cho thấy chuỗi siêu thị vẫn tiếp tục chiếm thêm thị phần từ kênh bán lẻ truyền thống.
Một doanh nghiệp lớn khác là FPT Retail (HoSE: FRT) cũng ghi nhận kết quả tăng trưởng ấn tượng, với doanh thu tăng 27% và lợi nhuận tăng 131%. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ chuỗi nhà thuốc Long Châu khi hệ thống này tiếp tục mở rộng nhanh và cải thiện biên lợi nhuận. Song song đó, FPT Shop - mảng bán lẻ thiết bị công nghệ đã phục hồi doanh thu và trở lại trạng thái có lãi sau giai đoạn tái cấu trúc.
Ở lĩnh vực phân phối, Digiworld (HoSE: DGW) và Petrosetco (HoSE: PET) đều trải qua một năm thuận lợi với động lực từ nhóm hàng điện tử. Cả hai là nhà phân phối ủy quyền Apple tại Việt Nam và hưởng lợi từ sự kiện mở bán sớm iPhone 17. Ngoài yếu tố mùa vụ, Digiworld còn tích cực hợp tác với các thương hiệu mới, mở rộng danh mục sản phẩm và gia tăng độ phủ kênh phân phối.
Đáng chú ý, kết quả kinh doanh của hai doanh nghiệp tăng tốc mạnh trong nửa cuối năm 2025, bứt khỏi xu hướng doanh thu chững lại của các năm trước. Theo chia sẻ tại cuộc họp nhà đầu tư đầu năm 2026, Chủ tịch Digiworld Đoàn Hồng Việt cho biết đà tăng trưởng đến từ chu kỳ công nghệ mới và xu hướng đầu tư phát triển trong nước, thúc đẩy nhu cầu laptop AI, thiết bị văn phòng, đặc biệt là nhóm server và giải pháp client. Ngược lại, thị trường điện thoại di động được dự báo sẽ đi ngang hoặc giảm nhẹ trong năm tới.
Ở góc độ vĩ mô, các doanh nghiệp vận hành bài bản được đánh giá sẽ hưởng lợi lớn khi môi trường kinh doanh được tái cấu trúc theo hướng chuẩn hóa quản lý thuế, kiểm soát xuất xứ và chất lượng hàng hóa. Điều này tạo rào cản tự nhiên đối với các đơn vị nhỏ lẻ, đồng thời củng cố vị thế của các hệ thống phân phối hiện đại.
Dòng tiền dồi dào mở rộng “cuộc chơi vốn”
Bên cạnh tăng trưởng kinh doanh cốt lõi, một xu hướng đáng chú ý là các doanh nghiệp bán lẻ và phân phối lớn đang đẩy mạnh hoạt động đầu tư tài chính nhằm tối ưu hóa nguồn vốn.
Tại MWG, chiến lược phân bổ vốn vào tiền gửi kỳ hạn, trái phiếu và các khoản cho vay mang về hơn 2,9 nghìn tỷ đồng tiền lãi trong năm 2025, tăng 35% so với năm trước. Ở chiều ngược lại, chi phí lãi vay cũng tăng 29% lên 1,47 nghìn tỷ đồng, phản ánh việc mở rộng sử dụng đòn bẩy tài chính nhằm phục vụ tăng trưởng.
Trong khi đó, Petrosetco và Digiworld lựa chọn bước tiến xa hơn khi tham gia đầu tư cổ phiếu. Petrosetco ghi nhận lợi nhuận từ danh mục này, còn Digiworld với danh mục chứng khoán có giá gốc hơn 770 tỷ đồng, tương đương quy mô của nhiều quỹ đầu tư phải đối mặt khoản lỗ đáng kể trong năm đầu tham gia.
Tại cuộc họp ngày 3/2, lãnh đạo Digiworld cho rằng các khoản lỗ hiện tại mang tính tạm thời. Theo ông Đoàn Hồng Việt, chiến lược đầu tư nhằm tận dụng nguồn vốn vay lãi suất thấp trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP 10% có thể kéo theo mở rộng cung tiền, qua đó gia tăng sức hấp dẫn của các tài sản rủi ro như cổ phiếu.
Việc các doanh nghiệp bán lẻ - phân phối mở rộng sang đầu tư tài chính cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản trị vốn: không chỉ tăng trưởng bằng mở rộng hệ thống, mà còn tối ưu lợi nhuận thông qua vận hành dòng tiền. Khi thị trường tiêu dùng bước vào chu kỳ mới với các chuẩn mực quản lý chặt chẽ hơn, lợi thế về vốn, quản trị và quy mô có thể tiếp tục giúp các “ông lớn” củng cố vị thế dẫn dắt thị trường trong những năm tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
