Giá cả tăng do yếu tố mùa vụ và biến động chi phí đầu vào
Theo Bộ Tài chính, mặt bằng giá cả thị trường trong 5 tháng đầu năm 2026 chịu tác động chủ yếu từ yếu tố mùa vụ và biến động giá năng lượng, nguyên vật liệu trên thị trường thế giới.
Trong tháng 2/2026, nhu cầu tiêu dùng, mua sắm và đi lại tăng mạnh trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ đã khiến giá thực phẩm, dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và dịch vụ giao thông tăng cao. CPI tháng 2 tăng 1,14% so với tháng trước, tăng 1,19% so với tháng 12/2025 và tăng 3,35% so với cùng kỳ năm trước.
Bước sang tháng 3/2026, giá xăng dầu trong nước tăng theo xu hướng giá nhiên liệu thế giới, cùng với giá vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng đã khiến CPI tháng 3 tăng 1,23% so với tháng trước.
Đến tháng 4/2026, giá gas trong nước tiếp tục tăng theo diễn biến thị trường thế giới. Bên cạnh đó, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do áp lực chi phí đầu vào và chi phí vận chuyển đã làm CPI tháng 4 tăng 0,84% so với tháng trước.
Theo số liệu của Cục Thống kê, CPI tháng 4/2026 tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm, CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,89%.
Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 10 nhóm tăng giá; riêng nhóm thông tin và truyền thông ghi nhận giảm giá.
Nhiều giải pháp đồng bộ được triển khai để bình ổn thị trường
Từ đầu năm đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá đã chỉ đạo quyết liệt công tác quản lý, điều hành giá nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội. Các bộ, ngành và địa phương đã chủ động triển khai các biện pháp quản lý giá thuộc thẩm quyền, đồng thời theo dõi sát diễn biến cung cầu thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu.
Đặc biệt, từ tháng 3/2026, xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến giá xăng dầu thế giới tăng mạnh, hoạt động vận tải quốc tế gặp nhiều khó khăn. Dù chưa ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung hàng hóa trong nước, giá nhiên liệu tăng đã bắt đầu tác động đến nhiều nhóm hàng quan trọng như phân bón, vật liệu xây dựng, thức ăn chăn nuôi và thực phẩm.
Trước tình hình đó, Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính triển khai thực hiện bình ổn giá xăng dầu theo quy định, sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu kết hợp giảm các loại thuế trong giá xăng dầu về 0% và bổ sung dự toán chi Ngân sách Nhà nước để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu qua đó góp phần kịp thời bình ổn giá xăng dầu trong nước, bảo đảm nguồn cung xăng dầu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của doanh nghiệp và người dân.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã chủ động điều hành chính sách tài khóa theo hướng linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với các chính sách vĩ mô khác; triển khai hiệu quả các công cụ về thuế, phí… để góp phần bình ổn thị trường, giảm áp lực chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh. Các chính sách hỗ trợ giảm thuế, phí khác tiếp tục được triển khai trong đó giảm 2% thuế VAT đến hết năm 2026 đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ góp phần giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, giúp ổn định giá cả hàng hóa và dịch vụ.
Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ tiếp tục được ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát. Một số mặt hàng Nhà nước định giá được điều chỉnh miễn giảm như: Miễn học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên toàn quốc kể từ năm học 2025-2026; giảm giá sách giáo khoa từ 5-20% trong năm học 2025-2026; trong tháng 3/2026, Bộ Xây dựng đã có văn bản giảm giá dịch vụ hoa tiêu hàng hải cho tàu biển Việt Nam.
Đồng thời, để chủ động ứng phó với những thách thức trong công tác điều hành giá, bình ổn giá góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra; nhất là việc kiểm soát giá các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu sau khi giá xăng dầu biến động mạnh, ngay trong tháng 3/2026, Bộ Tài chính đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 2/4/2026 và chủ động ban hành Công văn số 5807 BTC-QLG ngày 08/05/2026. Theo đó, các văn bản này yêu cầu các Bộ, ngành địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá nhằm đảm bảo các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện đúng quy định pháp luật, đảm bảo tính công khai, minh bạch và phát hiện, ngăn chặn các hành vi tăng giá bất hợp lý, các trường hợp thao túng giá, nâng khống giá bán… góp phần thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng phát triển kinh tế - xã hội, ổn định đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức, cá nhân trước bối cảnh tình hình thế giới như hiện nay.
Tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, những tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do xung đột địa chính trị kéo dài, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và khả năng thay đổi chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn. Những yếu tố này có thể tiếp tục tác động đến giá năng lượng và nhiều loại nguyên liệu đầu vào quan trọng, gây áp lực lên mặt bằng giá trong nước.
Trước bối cảnh đó, tại Thông báo số 219/TB-VPCP ngày 29/4/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương nhằm tăng cường công tác quản lý, điều hành giá. Theo đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu; chủ động thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường; kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá.
Cùng với đó, các công cụ điều tiết giá theo quy định của pháp luật sẽ được sử dụng linh hoạt và hiệu quả để kiểm soát thị trường đối với các mặt hàng, dịch vụ thuộc phạm vi quản lý.
Bộ Tài chính cho biết việc triển khai đồng bộ các giải pháp về tài khóa, tiền tệ, quản lý thị trường và điều hành giá sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, bảo đảm đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
