Theo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch thương mại 2 chiều giữa Việt Nam và Malaysia liên tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Tính đến năm 2025, tổng kim ngạch đã vượt mốc 15 tỷ USD, tăng trưởng 5% so với năm 2024, trong đó xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường này đạt 4,8 tỷ USD. Tuy nhiên, trước làn sóng chuyển đổi xanh đang lan rộng trên toàn cầu, đặc biệt là sự hưởng ứng từ cộng đồng các quốc gia Hồi giáo và Malaysia thông qua các chính sách ưu đãi cho sản phẩm đạt tiêu chuẩn ESG, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp Việt là làm thế nào để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe này nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh.
Theo ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho rằng, mối quan hệ Việt Nam - Malaysia đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất sau khi được nâng cấp lên đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 11/2024. Hai quốc gia đang cùng nỗ lực hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt mức 25 tỷ USD vào năm 2030. Dưới góc độ địa phương, năm 2025, xuất khẩu của TP.HCM sang Malaysia đã đạt trên 708 triệu USD.
Đưa ra nhận định, Phó Giám đốc ITPC cho biết, hàng hóa Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng lớn tại quốc gia này do sự gần gũi về văn hóa tiêu dùng và mức độ rào cản tương đối thấp, tuy nhiên cần lưu ý rằng việc kết hợp tiêu chuẩn Halal với tiêu chuẩn xanh vẫn là thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, do rào cản về vốn đầu tư, quy trình sản xuất sạch và hệ thống dữ liệu minh bạch để tái chứng nhận định kỳ.
Chia sẻ tầm nhìn chiến lược từ phía đối tác, ông Firdauz Othman đánh giá cao “Đề án Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030” của Chính phủ Việt Nam, đồng thời khẳng định Malaysia luôn sẵn sàng đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam tiến vào thị trường Halal toàn cầu.
Đặc biệt, ông Firdauz Othman đã gửi lời mời đến cộng đồng doanh nghiệp Việt tham gia Hội chợ Malaysia International Halal Showcase (MIHAS 2026) diễn ra vào tháng 9/2026 tại Kuala Lumpur - một trong những nền tảng kết nối giao thương Halal lớn nhất thế giới.
Làm rõ về mối liên kết mật thiết giữa tiêu chuẩn xanh và Halal, bà Zaimah Osman - Lãnh sự Thương Mại của MATRADE tại TP.HCM cho biết, ngành công nghiệp Halal được kỳ vọng đóng góp tới 8,1% GDP của Malaysia trong năm 2025, tương đương quy mô 35 tỷ USD. Việc đạt được chứng nhận Halal hiện nay chính là một bước đi tắt mang tính cấu trúc, cũng là công cụ giảm thiểu rủi ro thiết yếu giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng các yêu cầu toàn cầu về ESG và bộ tiêu chuẩn ISO (như ISO 9001 và ISO 22000). Những giá trị tiêu chuẩn của Halal như khả năng truy xuất nguồn gốc, quy trình sản xuất không gây hại, gắn liền với trách nhiệm xã hội và quản trị minh bạch hoàn toàn tương thích với các nguyên tắc cốt lõi của chuỗi cung ứng bền vững cũng như Mục tiêu SDG 2030 của Liên Hợp Quốc.
Trong khi đó, ông Muhammad Naim bin Aziz - Trợ lý Cấp cao Phòng quản lý chứng nhận Halal của JAKIM đã cập nhật trực tuyến những điểm mới mang tính bước ngoặt của hệ thống chứng nhận Halal. Ông cũng tiết lộ thêm về xu hướng tiêu dùng của cộng đồng người Hồi giáo đang dịch chuyển mạnh từ sự quan tâm đến yếu tố Halal thuần túy sang mô hình kết hợp đạo đức và bền vững; với động lực chính của xu hướng này đến từ thế hệ Gen Z và người tiêu dùng thành thị. Người tiêu dùng tại Malaysia ngày càng ưu tiên các sản phẩm sử dụng bao bì thân thiện môi trường và bảo đảm quyền lợi động vật.
Đồng thời, lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam về quy định pháp lý nghiêm ngặt, trong đó bắt buộc tất cả thực phẩm và hàng hóa có nhãn Halal, nhập khẩu vào Malaysia đều phải được chứng nhận bởi các tổ chức nước ngoài do JAKIM công nhận. Hàng hóa cũng bắt buộc phải in rõ tên của tổ chức chứng nhận đó trên bao bì.
Mang đến góc nhìn thực tiễn về cơ hội xuất khẩu, ông Ngô Quang Hưng - đại diện Thương vụ Việt Nam tại Malaysia đã chỉ ra những khoảng trống thị trường đầy tiềm năng.
Cụ thể, ông cho rằng, dù tự chủ tới 115% về thịt gia cầm, Malaysia lại đang thiếu hụt nguồn cung rau củ khi tỷ lệ tự cung chỉ đạt mức 60%. Các mặt hàng nông, thủy sản của Việt Nam như gạo, ớt tươi, rau lá xanh, dừa và cá tra chế biến hoàn toàn có cơ hội thâm nhập thị trường nước sở tại.
Tuy nhiên, để nắm bắt cơ hội, hàng hóa xuất khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt khung tiêu chuẩn ESG mà Malaysia đã bắt đầu áp dụng từ năm 2023 và đặc biệt lưu ý đến quy định "trách nhiệm nhà sản xuất mở rộng" (EPR) áp dụng cho toàn bộ sản phẩm kể từ năm 2026. Đổi lại, các sản phẩm đạt chứng chỉ ESG và Halal sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi tài chính hấp dẫn từ chính phủ Malaysia, bao gồm việc giảm từ 5 đến 10% thuế quan và cắt giảm lên đến 20% phí kiểm duyệt nhập khẩu.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
