Tạo dư địa tài chính cho chu kỳ tăng trưởng mới
Hơn 1,46 triệu tỷ đồng được đưa vào nền kinh tế chỉ trong hơn nửa đầu năm 2026 không đơn thuần là sự gia tăng về quy mô tín dụng. Đằng sau con số này là nỗ lực tạo lập nguồn lực tài chính để nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho một chu kỳ phát triển mới của nền kinh tế.
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến ngày 13/7/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Chỉ trong hơn sáu tháng, lượng vốn tín dụng bổ sung cho nền kinh tế đã lên tới khoảng 1,46 triệu tỷ đồng. Dòng vốn tiếp tục được định hướng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những dự án trọng điểm, qua đó góp phần duy trì nhịp phục hồi và mở rộng hoạt động của doanh nghiệp.
Hiệu quả của chính sách tín dụng được phản ánh khá rõ trong bức tranh kinh tế vĩ mô. Sáu tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng 8,18%, cao hơn đáng kể mức 7,63% của cùng kỳ năm trước và cũng là tốc độ tăng trưởng cao nhất trong giai đoạn 2011-2026. Theo bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), ngành ngân hàng đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nguồn vốn cho các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh hơn và giảm bớt các rào cản trong quá trình vay vốn.
Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng càng cao thì yêu cầu về năng lực tài chính của các ngân hàng cũng càng lớn. Theo các chuẩn mực an toàn vốn Basel II và Basel III, việc mở rộng quy mô cho vay phải đi kèm với việc gia tăng vốn chủ sở hữu nhằm duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) theo quy định. Điều này đồng nghĩa, nếu vốn tự có không được bổ sung tương ứng, dư địa cấp tín dụng sẽ sớm chạm trần, bất kể nhu cầu vay vốn của nền kinh tế còn rất lớn.
Đây cũng là lý do nhiều ngân hàng đang chuyển trọng tâm từ bài toán thanh khoản sang bài toán tăng cường năng lực vốn. Nếu trước đây, các công cụ huy động ngắn hạn như phát hành trái phiếu hay chứng chỉ tiền gửi có thể hỗ trợ cân đối nguồn vốn, thì trong bối cảnh hiện nay, những giải pháp này không còn đủ để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Điều các ngân hàng cần là một nền tảng vốn chủ sở hữu đủ mạnh để nâng cao khả năng chống chịu rủi ro, đáp ứng các chuẩn mực quản trị quốc tế và tạo không gian cho tăng trưởng tín dụng trong những năm tới.
Theo giới phân tích, việc củng cố "bộ đệm" vốn không chỉ giúp hệ thống ngân hàng đáp ứng các yêu cầu an toàn mà còn mở ra khả năng tham gia tài trợ cho những dự án hạ tầng quy mô lớn, các chương trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn trung, dài hạn.
Đây được xem là điều kiện quan trọng để hệ thống tài chính chuyển từ mục tiêu tăng trưởng về quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.
Làn sóng tăng vốn lớn chưa từng có
Nếu những năm trước, việc tăng vốn điều lệ chỉ diễn ra rải rác ở một số ngân hàng thì năm 2026 chứng kiến một cuộc đua chưa từng có về quy mô và tốc độ. Trong bối cảnh nhu cầu mở rộng tín dụng ngày càng lớn, các nhà băng đồng loạt củng cố "nội lực" tài chính để đáp ứng các chuẩn mực an toàn vốn, đồng thời chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn tăng trưởng mới.
Theo thống kê của FiinGroup, tổng giá trị vốn cổ phần mà các ngân hàng niêm yết dự kiến huy động trong năm nay lên tới khoảng 128.000 tỷ đồng. Con số này cao gấp hơn 7 lần so với năm 2025 và vượt khoảng 71,6% so với mức bình quân của 5 năm gần đây. Đây được xem là đợt tăng vốn có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Nổi bật nhất là Techcombank khi trình kế hoạch nâng vốn điều lệ từ 70.800 tỷ đồng lên 113.700 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 60% kết hợp chương trình phát hành cổ phiếu cho người lao động (ESOP). Nếu hoàn tất, ngân hàng này sẽ vươn lên nhóm dẫn đầu toàn hệ thống về quy mô vốn điều lệ.
Không đứng ngoài cuộc, VPBank cũng đặt mục tiêu đưa vốn điều lệ lên hơn 106.200 tỷ đồng, tăng trên 30% so với hiện tại. Kế hoạch được triển khai theo hai bước gồm chia cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài. Trong khi đó, MB lựa chọn nhiều kênh tăng vốn cùng lúc, từ trả cổ tức bằng cổ phiếu đến chào bán cho cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư chuyên nghiệp, hướng tới quy mô vốn điều lệ hơn 102.600 tỷ đồng.
Khối ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước cũng tăng tốc trong cuộc đua củng cố năng lực tài chính. BIDV đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ lên xấp xỉ 100.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2027. Agribank đã được Chính phủ chấp thuận bổ sung gần 29.690 tỷ đồng vốn điều lệ, qua đó dự kiến nâng quy mô vốn lên khoảng 81.300 tỷ đồng.
Trong khi đó, Vietcombank tiếp tục giữ vị trí ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống với hơn 83.500 tỷ đồng, còn VietinBank duy trì mức khoảng 77.670 tỷ đồng và đang tiếp tục xây dựng phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận để lại.
Không chỉ các ngân hàng quy mô lớn, nhóm ngân hàng tầm trung cũng đang tích cực mở rộng năng lực vốn. MSB vừa được cơ quan quản lý chấp thuận phát hành thêm 624 triệu cổ phiếu, đưa vốn điều lệ lên 37.440 tỷ đồng. OCB cũng hoàn tất việc chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 15%, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 30.600 tỷ đồng.
ABBank là một trong những trường hợp đáng chú ý khi đặt mục tiêu vượt mốc 20.000 tỷ đồng vốn điều lệ vào đầu năm 2027. Sau khi hoàn thành đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 15% trong tháng 7, ngân hàng này tiếp tục chuẩn bị các phương án phát hành cho cổ đông hiện hữu và cán bộ nhân viên.
Song hành với kế hoạch tăng vốn là lộ trình niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), nhằm nâng cao năng lực huy động vốn và mở rộng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng như Nam A Bank, Vietbank hay BVBank cũng đồng loạt triển khai các kế hoạch phát hành cổ phiếu thưởng và ESOP. Trong đó, Vietbank dự kiến tăng vốn điều lệ thêm hơn 44%, lên 15.548 tỷ đồng, hướng đến cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và tối ưu tài sản có rủi ro. BVBank cũng đang hoàn tất mục tiêu nâng vốn lên 10.000 tỷ đồng, tạo tiền đề cho kế hoạch chuyển niêm yết cổ phiếu sang HOSE.
Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, giảng viên Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, việc sử dụng lợi nhuận giữ lại để bổ sung vốn là giải pháp phù hợp trong bối cảnh hiện nay bởi vừa giúp ngân hàng gia tăng năng lực tài chính, vừa hạn chế áp lực huy động vốn từ bên ngoài.
Tuy nhiên, về dài hạn, các tổ chức tín dụng vẫn cần đa dạng hóa nguồn vốn thông qua phát hành cổ phiếu mới, thu hút nhà đầu tư chiến lược quốc tế và khai thác hiệu quả các kênh huy động vốn trên thị trường.
Đây sẽ là yếu tố then chốt để đáp ứng lộ trình nâng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu lên 10,5% vào năm 2030 theo quy định tại Thông tư 14/2025, đồng thời tạo nền tảng tài chính đủ mạnh cho quá trình mở rộng tín dụng và nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống ngân hàng trong giai đoạn tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
