Điều đáng chú ý là sự thay đổi này không phản ánh xu hướng giảm nhân sự trong ngành này, mà là quá trình tái cấu trúc nhằm nâng cao năng suất lao động, thay đổi cơ cấu kỹ năng và xây dựng lực lượng lao động phù hợp với mô hình ngân hàng số.
Cuộc chuyển dịch nhân lực ngành ngân hàng từ “lựa chọn” số lượng sang tuyển chọn kỹ năng
Một trong những tín hiệu rõ nét nhất của sự dịch chuyển là khoảng cách ngày càng lớn giữa tốc độ tăng trưởng tài sản và tốc độ tăng nhân sự.
Thông tin từ Báo cáo nhân sự và xu hướng tuyển dụng ngành Ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2020-2026 của Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (BAV Research), nghiên cứu được thực hiện trên dữ liệu của 28 ngân hàng thương mại với 3.005 tin tuyển dụng cùng việc khảo sát quá trình triển khai AI tại 20 ngân hàng, trong giai đoạn 2020-2025.
Cuộc khảo sát này cho thấy, tổng tài sản của các ngân hàng tăng trung bình 117% trong khi đó quy mô nhân sự chỉ tăng khoảng 11% và tài sản bình quân trên mỗi lao động tăng khoảng 98%. Những con số này cho thấy phần lớn giá trị gia tăng của ngành không còn đến từ việc tuyển thêm lao động mà đến từ công nghệ, tự động hóa quy trình và nâng cao năng suất làm việc.
Tính đến cuối năm 2025, trong 28 ngân hàng thuộc mẫu nghiên cứu của BAV Research đã sử dụng khoảng 318.000 lao động, tuy nhiên trọng tâm quản trị đã chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Theo đó, nếu trước đây, nhu cầu tuyển dụng tập trung vào lực lượng bán hàng và vận hành chi nhánh thì hiện nay, ngân hàng đang tìm kiếm nhiều hơn những nhân sự có khả năng thích ứng với môi trường số.
Bằng những phân tích 3.005 tin tuyển dụng từ BAV Research cho thấy, nhóm vị trí tín dụng và quản trị rủi ro vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 58,3%, nhưng tỷ trọng này đang có xu hướng giảm dần khi nhiều ngân hàng gia tăng tuyển dụng cho các lĩnh vực về công nghệ và chuyển đổi số như: Phân tích dữ liệu (Data Analytics); AI và Machine Learning; An ninh mạng; Quản trị dữ liệu; Chuyển đổi số; Quản trị rủi ro công nghệ; Tuân thủ và quản trị ESG.
Các chuyên gia đều đưa ra nhận định rằng, xu hướng này phản ánh việc ngân hàng không chỉ số hóa quy trình mà còn tái cấu trúc toàn bộ mô hình kinh doanh, từ vận hành đến quản trị rủi ro.
Công nghệ đang thay đổi “chân dung” người lao động ngân hàng
Sự phổ biến của công nghệ số, chuyển đổi số, dữ liệu lớn, AI đang khiến nhiều công việc mang tính lặp lại được tự động hóa. Nhiều ngân hàng đã ứng dụng chatbot, eKYC, trợ lý AI, chấm điểm tín dụng tự động, phân tích hành vi khách hàng và phát hiện gian lận theo thời gian thực. Điều này giúp giảm nhu cầu đối với các vị trí xử lý nghiệp vụ đơn giản nhưng đồng thời mở ra nhu cầu lớn đối với các nhóm nhân sự có khả năng kết hợp giữa tài chính và công nghệ.
Theo các nghiên cứu về chuyển đổi số trong ngành ngân hàng, nhóm nhân lực vừa hiểu nghiệp vụ ngân hàng, vừa thành thạo công nghệ và dữ liệu, đang trở thành nguồn lực khan hiếm nhất trên thị trường. Đây cũng là lý do nhiều ngân hàng chuyển hướng đầu tư mạnh cho đào tạo nội bộ thay vì chỉ cạnh tranh tuyển dụng từ bên ngoài.
Trong vài năm gần đây, nhiều ngân hàng công bố giảm số lượng lao động, tạo cảm giác thị trường đang suy giảm nhu cầu tuyển dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng bản chất của quá trình này là tái cơ cấu.
Cụ thể, theo báo cáo tài chính của các ngân hàng niêm yết, làn sóng tinh gọn bộ máy đã diễn ra rõ nét trong năm 2025 và tiếp tục kéo dài sang năm 2026. Kết thúc năm 2025, 15/28 ngân hàng thương mại ghi nhận giảm nhân sự so với cuối năm 2024, với tổng số lao động toàn hệ thống giảm 1.707 người, còn 241.416 nhân viên. LPBank là ngân hàng cắt giảm mạnh nhất khi giảm 1.592 lao động, tiếp theo là VIB giảm 1.396 người, Sacombank giảm 1.207 người. Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng tham gia quá trình tái cơ cấu, khi Vietcombank giảm gần 900 nhân sự, còn VietinBank cũng ghi nhận số lao động giảm so với năm trước.
Xu hướng này tiếp tục được đẩy mạnh trong quý I/2026. Báo cáo tài chính của 28 ngân hàng thương mại niêm yết cho thấy tổng số lao động chỉ còn 238.390 người, giảm thêm 3.026 nhân sự chỉ trong ba tháng đầu năm. Trong đó, 14/28 ngân hàng cắt giảm nhân sự, nổi bật là Sacombank với 2.570 lao động, chiếm gần 85% tổng số nhân sự bị cắt giảm của toàn nhóm khảo sát.
Một số ngân hàng khác cũng thu hẹp lực lượng lao động như BIDV (giảm 279 người), TPBank (giảm 226 người), Eximbank (giảm 222 người), VIB (giảm 217 người) và VietinBank (giảm 135 người). Tuy nhiên, song song với việc tinh giản các vị trí giao dịch và vận hành truyền thống, nhiều ngân hàng như VPBank, Techcombank và LPBank vẫn tiếp tục tuyển thêm nhân sự ở các mảng công nghệ, dữ liệu, ngân hàng số và kinh doanh, cho thấy đây là quá trình tái cơ cấu nguồn nhân lực hơn là cắt giảm quy mô hoạt động.
Theo các nghiên cứu về nguồn nhân lực ngành ngân hàng, nhiều ngân hàng đã tinh giản các vị trí giao dịch trực tiếp khi khách hàng chuyển mạnh sang ngân hàng số, đồng thời tăng tuyển dụng ở các bộ phận công nghệ, dữ liệu, quản trị rủi ro và an ninh thông tin. Nói cách khác, ngân hàng đang thay đổi cơ cấu lao động nhiều hơn là giảm quy mô lao động.
Định hướng của Ngân hàng Nhà nước tạo động lực cho thị trường nhân sự
Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 cùng các mục tiêu phát triển ngân hàng số của Ngân hàng Nhà nước đang thúc đẩy các tổ chức tín dụng tăng đầu tư vào công nghệ, dữ liệu và đổi mới mô hình hoạt động.
Bên cạnh yêu cầu về tăng trưởng tín dụng, cơ quan quản lý cũng nhấn mạnh việc hiện đại hóa hệ thống, phát triển ngân hàng số, tăng cường quản trị rủi ro và ứng dụng AI một cách an toàn. Những định hướng này kéo theo nhu cầu lớn về đội ngũ chuyên gia công nghệ tài chính (Fintech), dữ liệu, bảo mật và quản trị mô hình AI.
Đồng thời, duộc dịch chuyển của thị trường nhân sự ngân hàng đặt ra thách thức cho cả doanh nghiệp và người lao động.
Đối với các ngân hàng, bài toán không còn là tuyển được nhiều người mà là xây dựng đội ngũ có khả năng học hỏi liên tục, thích ứng với công nghệ mới và làm việc trong môi trường số.
Đối với người lao động, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ đến từ kiến thức nghiệp vụ ngân hàng mà còn phụ thuộc vào khả năng sử dụng dữ liệu, hiểu biết về AI, kỹ năng phân tích, quản trị rủi ro và tư duy số.
Trong bối cảnh công nghệ ngày càng thay đổi nhanh, năng lực học tập suốt đời đang trở thành yêu cầu quan trọng không kém bằng cấp chuyên môn. Theo đó, cuộc đua của các ngân hàng hiện này đã không còn là cuộc đua tuyển người, mà là cuộc đua chất lượng nhân lực
Những số liệu mới nhất cho thấy thị trường nhân sự ngân hàng Việt Nam đang chuyển từ mô hình tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng theo năng suất. Công nghệ không làm giảm vai trò của con người, nhưng đang buộc các ngân hàng phải xác định lại giá trị của từng vị trí việc làm.
Trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh của các ngân hàng sẽ không chỉ nằm ở quy mô vốn, mạng lưới hay công nghệ, mà còn phụ thuộc vào khả năng xây dựng đội ngũ nhân sự có năng lực số, tư duy đổi mới và khả năng đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số. Chính điều đó sẽ quyết định vị thế của mỗi tổ chức trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của ngành ngân hàng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
