Trong khi nhiều lao động văn phòng lo ngại trí tuệ nhân tạo có thể thay thế công việc của mình, một nhóm nghề tưởng như ít liên quan đến công nghệ lại đang hưởng lợi rõ rệt. Thợ điện, thợ sửa ống nước, thợ mộc và công nhân xây dựng ngày càng được săn đón khi các tập đoàn công nghệ đẩy nhanh tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu.
Tyler Shelton, một thợ điện thực tập 29 tuổi tại Detroit, hiện vẫn làm công việc bảo trì hệ thống điện trong những hố kỹ thuật chật hẹp. Tuy nhiên, anh liên tục chứng kiến đồng nghiệp chuyển sang các công trường xây dựng trung tâm dữ liệu, nơi mức lương và chế độ đãi ngộ hấp dẫn hơn.
Bản thân Shelton cũng đang cân nhắc tham gia một dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn của OpenAI tại bang Michigan. Công trình này cần hàng trăm thợ điện làm việc liên tục để đáp ứng tiến độ xây dựng.
AI thổi bùng cơn khát thợ điện
Để các mô hình AI hoạt động, doanh nghiệp cần những trung tâm dữ liệu chứa hàng chục nghìn máy chủ. Phía sau các hệ thống máy tính hiện đại là mạng lưới cấp điện, làm mát, đường ống và kết cấu xây dựng phức tạp.
Điều này khiến cuộc đua AI không chỉ cần kỹ sư phần mềm hay chuyên gia dữ liệu. Các doanh nghiệp còn phải tìm đủ thợ điện, thợ cơ khí, thợ sửa ống nước và nhiều nhóm lao động kỹ thuật khác để xây dựng, vận hành hạ tầng.
Dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng Indeed cho thấy mức lương theo giờ của các công việc lắp đặt và bảo trì tại trung tâm dữ liệu cao hơn khoảng 42% so với những vị trí tương đương trong các lĩnh vực khác.
Tại những khu vực tập trung nhiều dự án như Dallas hay Bắc Virginia, doanh nghiệp còn đưa ra tiền thưởng gia nhập, hỗ trợ chỗ ở và các khoản phụ cấp để thu hút nhân lực. Nhờ làm thêm giờ và hưởng nhiều chế độ, một số thợ điện hoặc thợ sửa ống nước có thể kiếm tới 200.000 USD mỗi năm.
Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang từng nhận định làn sóng đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào hạ tầng AI có thể mở ra cơ hội đạt thu nhập 6 con số cho nhiều lao động kỹ thuật. Theo ông, không phải ai cũng cần trở thành kỹ sư hay sở hữu bằng tiến sĩ khoa học máy tính mới có thể tìm được việc làm thu nhập cao trong kỷ nguyên AI.
Sự thay đổi này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý. Công nghệ thường được nhắc tới như nguyên nhân đe dọa nhiều vị trí việc làm, nhưng chính tốc độ phát triển của AI lại đang làm tăng giá trị của những nghề lao động tay nghề cao.
Các tập đoàn công nghệ chi tiền đào tạo nhân lực
Nguồn cung thợ lành nghề hiện chưa theo kịp tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu. Thay vì chỉ cạnh tranh tuyển dụng, các tập đoàn công nghệ bắt đầu trực tiếp rót tiền vào hoạt động đào tạo.
Google đã tài trợ 50 triệu USD cho chương trình hợp tác với Công đoàn Thợ điện Quốc tế, hướng tới nâng số học viên nghề điện mới lên khoảng 30.000 người mỗi năm.
Meta cũng đầu tư 115 triệu USD trong năm đầu tiên cho chương trình đào tạo công nhân xây dựng, đồng thời hỗ trợ một phần chi phí học tập và sinh hoạt. Microsoft đã duy trì mạng lưới đào tạo kỹ thuật viên phục vụ trung tâm dữ liệu trong nhiều năm.
Dù vậy, các chương trình đào tạo cấp tốc cũng gây tranh luận. Một số tổ chức công đoàn cho rằng khóa học ngắn hạn khó thay thế quá trình học nghề bài bản kéo dài nhiều năm, đặc biệt với những công việc liên quan trực tiếp đến hệ thống điện và an toàn công trình.
Cơn sốt trung tâm dữ liệu còn có thể kéo nhân lực khỏi các lĩnh vực xây dựng truyền thống. Khi lao động và quỹ đất đều hữu hạn, việc quá nhiều nguồn lực tập trung vào các dự án AI có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng nhà ở, bệnh viện và hạ tầng dân sinh.
Mức thu nhập 200.000 USD mỗi năm cũng không phải mặt bằng chung cho mọi thợ điện. Khoản tiền lớn thường gắn với số giờ tăng ca cao, điều kiện làm việc khắc nghiệt hoặc việc phải di chuyển đến những khu vực đang thiếu hụt lao động.
Một câu hỏi khác là nhu cầu nhân lực sẽ thay đổi ra sao khi làn sóng xây dựng đi qua. Trung tâm dữ liệu cần lượng lớn công nhân trong giai đoạn thi công, nhưng số lao động trực tiếp cần thiết có thể giảm đáng kể sau khi công trình đi vào vận hành.
Ở thời điểm hiện tại, AI vẫn đang biến thợ điện trở thành một trong những nghề được săn đón tại Mỹ. Tuy nhiên, thu nhập cao có duy trì lâu dài hay chỉ là kết quả của một chu kỳ đầu tư hạ tầng chưa từng có vẫn phụ thuộc vào tốc độ mở rộng trung tâm dữ liệu trong những năm tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
