Ngày 26/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về hành nghề chứng khoán, tạo ra khuôn khổ pháp lý mới cho việc quản lý đội ngũ nhân sự hoạt động trên thị trường. Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, thay thế Thông tư 197/2015/TT-BTC, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng người hành nghề, đẩy mạnh chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán trong giai đoạn mới.
Thông tư 135 gồm 5 chương, 12 điều, tập trung điều chỉnh ba nội dung trọng tâm là hệ thống chứng chỉ chuyên môn, việc cấp và quản lý chứng chỉ hành nghề chứng khoán dưới hình thức điện tử, cùng cơ chế tập huấn kiến thức định kỳ đối với người hành nghề.
Mở rộng cánh cửa đào tạo, tiệm cận chuẩn mực quốc tế
Một điểm thay đổi quan trọng trong Thông tư 135 là cách tiếp cận cởi mở hơn đối với hoạt động đào tạo chứng chỉ chuyên môn chứng khoán. Thông tư cho phép mở rộng sự tham gia của các cơ sở đào tạo, tạo điều kiện để cá nhân tiếp cận kiến thức và chương trình học đa dạng hơn. Tuy vậy, để đảm bảo chuẩn đầu ra, việc kiểm tra trình độ chuyên môn vẫn được tổ chức tập trung bởi Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán trực thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Song song với đó, phạm vi công nhận chứng chỉ quốc tế cũng được mở rộng. Các chứng chỉ quốc tế như CIIA, CFA (level I/II), ACCA, CPA hoặc chứng chỉ hành nghề hợp pháp ở nước ngoài được xem xét tương đương với một số chứng chỉ chuyên môn trong nước như quản lý quỹ và tài sản, chứng khoán phái sinh và thị trường phái sinh. Quy định này góp phần tháo gỡ rào cản cho nhân sự đã được đào tạo theo chuẩn quốc tế, đồng thời thúc đẩy quá trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thông tư cũng làm rõ các trường hợp được miễn học chuyên môn nhưng vẫn phải tham gia kiểm tra trình độ, qua đó khắc phục những vướng mắc từng phát sinh trong quá trình áp dụng quy định trước đây.
Chứng chỉ hành nghề điện tử - bước chuyển quan trọng trong quản lý
Bên cạnh nội dung về đào tạo và chứng chỉ chuyên môn, Thông tư 135 đánh dấu bước chuyển mạnh sang quản lý số thông qua việc triển khai chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử. Theo lộ trình, khi hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề của UBCKNN đi vào vận hành, dự kiến trong năm 2026, việc cấp mới chứng chỉ hành nghề bản giấy sẽ chấm dứt.
Thông tư quy định rõ trách nhiệm chuyển đổi đối với những cá nhân đã được cấp chứng chỉ trước đó. Khi hệ thống công nghệ thông tin quản lý người hành nghề đi vào hoạt động, chứng chỉ bản giấy phải chuyển đổi sang chứng chỉ điện tử trong vòng 1 năm kể từ hướng dẫn. Chứng chỉ điện tử là căn cứ để Ủy ban Chứng khoán Nhà nước quản lý và giám sát người hành nghề. Quá thời hạn, chứng chỉ giấy hết hiệu lực và người chưa chuyển đổi sẽ không được ghi nhận là “người hành nghề chứng khoán”.
Người hành nghề và tổ chức sử dụng có trách nhiệm cập nhật thông tin thay đổi lên hệ thống, đảm bảo đầy đủ, chính xác và trung thực. Tổ chức sử dụng phải cập nhật khi ký hoặc chấm dứt hợp đồng với người có chứng chỉ hành nghề.
Chứng chỉ hành nghề điện tử cùng dữ liệu hành nghề trên hệ thống quản lý của UBCKNN trở thành căn cứ pháp lý để giám sát hoạt động hành nghề. Việc cho phép tra cứu công khai trạng thái hành nghề cũng góp phần tăng cường tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và các chủ thể sử dụng dịch vụ chứng khoán.
Tập huấn bắt buộc tối thiểu 8 giờ mỗi năm từ 2027
Một nội dung mang tính siết chặt kỷ luật hành nghề là quy định về tập huấn kiến thức định kỳ. Theo Thông tư 135, kể từ ngày 1/1/2027, người hành nghề chứng khoán bắt buộc phải tham gia tập huấn tối thiểu 8 giờ mỗi năm, phù hợp với quy định của Luật Chứng khoán 2019.
Hoạt động tập huấn được tổ chức theo hướng linh hoạt, kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, trong đó hình thức trực tuyến được khuyến khích nhằm giảm chi phí và tạo thuận lợi cho người hành nghề. Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán giữ vai trò chủ trì, phối hợp cùng Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và các đơn vị liên quan. Khung nội dung tập huấn sẽ được UBCKNN ban hành trước ngày 31/12 hằng năm.
Đáng lưu ý, danh sách người hành nghề không hoàn thành nghĩa vụ tập huấn sẽ được công khai trên cổng thông tin điện tử và hệ thống quản lý của UBCKNN. Đây được xem là biện pháp nhằm tăng cường kỷ cương, nâng cao trách nhiệm và chuẩn hóa chất lượng đội ngũ hành nghề trên thị trường.
Với hàng loạt quy định mới về đào tạo, quản lý hành nghề và tập huấn bắt buộc, Thông tư 135/2025/TT-BTC thể hiện rõ định hướng nâng chuẩn nhân sự và hiện đại hóa công tác quản lý thị trường chứng khoán. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu nâng hạng thị trường và hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu, việc chuẩn hóa đội ngũ người hành nghề được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường trong giai đoạn tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
