Áp lực tăng trưởng chuyển sang chặng nước rút
Nửa đầu năm 2026 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra bài toán không nhỏ cho những tháng cuối năm. GDP 6 tháng tăng 8,18%, trong khi Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên. Điều đó đồng nghĩa nền kinh tế phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong phần còn lại của năm, trong bối cảnh thương mại toàn cầu, tỷ giá, chi phí đầu vào và sức mua vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng nhiệm vụ trong những tháng còn lại của năm là rất lớn. Chính phủ đã xây dựng các kịch bản tăng trưởng và triển khai các giải pháp linh hoạt để ứng phó với những diễn biến có thể phát sinh.
Thông điệp này cho thấy chặng cuối năm sẽ không còn là giai đoạn chờ đợi, mà là thời điểm các nguồn lực chính sách phải được chuyển hóa nhanh hơn thành hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Một trong những dư địa quan trọng đến từ chính sách tài khóa. Các chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất tiếp tục được triển khai. Chính sách giảm 2% thuế VAT đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc diện áp dụng cũng được duy trì đến hết ngày 31/12/2026.
Với doanh nghiệp, tác động của những chính sách này không chỉ nằm ở số thuế được giảm hay thời gian nộp thuế được kéo dài. Quan trọng hơn, dòng tiền được giữ lại lâu hơn trong doanh nghiệp, tạo thêm khả năng bổ sung vốn lưu động, nhập nguyên liệu, trả lương hoặc chuẩn bị hàng hóa cho mùa kinh doanh cuối năm.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các ngành thường bước vào giai đoạn cao điểm trong những tháng cuối năm như bán lẻ, sản xuất hàng tiêu dùng, logistics, thực phẩm, dệt may, điện tử và xuất khẩu.
Bên cạnh tài khóa, đầu tư công tiếp tục được xem là một động lực quan trọng. Theo Bộ Tài chính, nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 và vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 đã được phân bổ tới các bộ, ngành, địa phương và dự án để triển khai, giải ngân.
Nếu tiến độ giải ngân được đẩy nhanh, tác động sẽ không chỉ dừng ở lĩnh vực xây dựng. Một dự án hạ tầng được triển khai kéo theo nhu cầu về vật liệu, máy móc, vận tải, thiết bị, nhân công và nhiều loại dịch vụ liên quan. Đây là cơ hội để khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa của đầu tư công.
Những tín hiệu từ khu vực sản xuất cũng đang cho thấy nền kinh tế có thêm động lực. GDP quý II tăng 8,39%, trong đó khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 10,51%, đóng góp hơn một nửa mức tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế trong quý.
Tuy nhiên, bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là tạo thêm nguồn lực mà còn phải bảo đảm nguồn lực được đưa vào nền kinh tế đúng lúc, đúng địa chỉ và tạo ra hiệu quả thực.
Chính sách mở đường, doanh nghiệp phải tăng tốc
Một trong những điểm đáng chú ý nhất từ thông điệp điều hành hiện nay là Chính phủ đang mở thêm dư địa, nhưng doanh nghiệp phải tự chuyển hóa dư địa đó thành tăng trưởng.
Điều này thể hiện rõ trong chính sách tiền tệ. Đến ngày 29/7, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỷ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm 2025. Ngân hàng Nhà nước cho biết cơ cấu tín dụng tiếp tục tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên và các động lực của nền kinh tế.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại chủ động bố trí nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực ưu tiên. Bốn ngân hàng thương mại nhà nước đã đăng ký tổng cộng 220.000 tỷ đồng cho các chương trình tín dụng ưu đãi.
Như vậy, trong những tháng cuối năm, doanh nghiệp có thêm nhiều “đòn bẩy” để tăng tốc từ giảm, giãn thuế, tín dụng đến đầu tư công, chuyển đổi số và cải cách thủ tục. Nhưng các công cụ này chỉ phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp có khả năng hấp thụ vốn và chuyển vốn thành doanh thu, năng suất và dòng tiền.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa một doanh nghiệp được hỗ trợ và một doanh nghiệp thực sự tận dụng được hỗ trợ.
Một doanh nghiệp sản xuất có đơn hàng nhưng thiếu vốn lưu động có thể sử dụng tín dụng để nhập nguyên liệu và mở rộng công suất. Doanh nghiệp logistics có thể đầu tư phương tiện, kho bãi để đón nhu cầu vận chuyển. Doanh nghiệp công nghệ có thể dành nguồn lực cho tự động hóa, dữ liệu và AI nhằm nâng năng suất. Với doanh nghiệp xuất khẩu, nguồn vốn bổ sung có thể giúp chuẩn bị hàng hóa, nguyên liệu và mở rộng thị trường.
Ngược lại, nếu thiếu đơn hàng, năng lực quản trị hạn chế hoặc chưa có phương án đầu tư rõ ràng, việc tiếp cận thêm vốn chưa chắc tạo ra tăng trưởng. Vì vậy, “nước rút” cuối năm không đơn thuần là cuộc đua về tốc độ mà còn là cuộc đua về khả năng sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được Chính phủ xác định là những động lực tăng trưởng mới. Doanh nghiệp tận dụng giai đoạn này để số hóa quản trị, tự động hóa sản xuất, tối ưu logistics và kiểm soát chi phí sẽ có lợi thế không chỉ trong những tháng cuối năm mà cả khi bước sang năm 2027.
Dù vậy, dư địa chính sách không phải là vô hạn. Bảy tháng đầu năm, lạm phát được kiểm soát ở mức 4,39%, trong khi Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt và giữ ổn định thanh khoản hệ thống. Đây là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng, nhưng đồng thời cho thấy doanh nghiệp không thể xây dựng kế hoạch kinh doanh dựa trên giả định vốn luôn rẻ, tỷ giá luôn thuận lợi hay sức mua chắc chắn tăng.
Quản trị rủi ro vì thế trở thành yêu cầu quan trọng trong chặng cuối năm. Doanh nghiệp xuất khẩu phải tính toán biến động tỷ giá và rào cản thương mại; doanh nghiệp nhập khẩu cần kiểm soát chi phí nguyên liệu; nhà sản xuất phải tránh mở rộng công suất vượt quá nhu cầu; trong khi doanh nghiệp bán lẻ phải cân bằng giữa tồn kho và sức mua.
Đặc biệt, tăng trưởng doanh thu không đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững. Một doanh nghiệp có doanh thu tăng nhưng biên lợi nhuận suy giảm, tồn kho phình to hoặc dòng tiền âm chưa chắc đang tăng trưởng lành mạnh. Vì vậy, mục tiêu cuối năm cần được nhìn từ chất lượng tăng trưởng thay vì chỉ tốc độ tăng trưởng.
Đến hết tháng 6/2026, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP và tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động. Với quy mô đó, sức bật của khu vực doanh nghiệp sẽ có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.
Nếu chính sách được truyền dẫn nhanh, đầu tư công giải ngân đúng tiến độ, tín dụng đến đúng địa chỉ và doanh nghiệp chủ động mở rộng sản xuất, hiệu ứng cộng hưởng có thể tạo thêm động lực đáng kể cho những tháng cuối năm.
Ngược lại, nếu nguồn lực vẫn mắc ở thủ tục, dự án chậm triển khai, doanh nghiệp thiếu khả năng hấp thụ vốn hoặc sức mua không cải thiện như kỳ vọng, khoảng cách giữa mục tiêu và kết quả tăng trưởng sẽ khó thu hẹp.
Thông điệp từ Chính phủ vì thế ngày càng rõ: nền kinh tế không chỉ cần thêm nguồn lực mà cần đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh nhanh hơn và hiệu quả hơn. Với doanh nghiệp, đây là thời điểm không thể chỉ chờ đợi một chính sách mới. Cơ hội đang mở ra cùng với áp lực phải hành động nhanh hơn, nhưng cũng phải thận trọng hơn.
Chặng nước rút cuối năm đang mở thêm dư địa từ thuế, tín dụng, đầu tư công đến chuyển đổi số. Nhưng lợi thế chỉ thuộc về những doanh nghiệp biết biến chính sách thành đơn hàng, năng suất, dòng tiền và tăng trưởng thực.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
