Bất ổn địa chính trị, vàng lập tức nổi sóng
Căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, đặc biệt trong trục đối đầu giữa Israel và Iran, cùng khả năng can dự sâu hơn của Hoa Kỳ, đang tạo ra những xung lực mới trên thị trường tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh đó, vàng lập tức được kích hoạt như một “tài sản trú ẩn an toàn”.
Theo số liệu cập nhật đến sáng 3/3, giá vàng thế giới giao ngay neo ở mức hơn 5.370 đến 5.380 USD/ounce, tăng trên 90 USD chỉ trong vòng 24 giờ và chạm mức cao nhất trong hơn bốn tuần do lo ngại xung đột kéo dài. Tính từ đầu năm, kim loại quý đã tăng khoảng trên 20%, trở thành một trong những tài sản sinh lời nổi bật trong bối cảnh bất ổn địa chính trị.
Trong nước, vàng miếng SJC tiến sát 191 triệu đồng/lượng, duy trì mức chênh lệch lớn so với giá quốc tế. Bạc và bạch kim cũng đồng loạt tăng giá khi tâm lý phòng thủ lan rộng trên các sàn giao dịch quốc tế.
Theo các báo cáo thị trường đầu tuần này, giá vàng đã tăng liên tiếp nhiều phiên, có thời điểm bật tăng hơn 2 đến 3% chỉ trong vài ngày sau khi xuất hiện thông tin leo thang quân sự. Một số tổ chức tài chính quốc tế nhận định nếu xung đột kéo dài hoặc mở rộng, kim loại quý có thể tiếp tục thiết lập mặt bằng giá cao mới trong năm nay. Đáng chú ý, vàng tăng giá ngay cả khi đồng USD duy trì sức mạnh, hiện tượng “song trùng trú ẩn” cho thấy dòng tiền phòng thủ đang chiếm ưu thế rõ rệt.
Thực tế cho thấy, giá vàng thường phản ứng gần như đồng thời với các diễn biến căng thẳng. Chỉ cần xuất hiện thông tin về nguy cơ mở rộng xung đột, dòng tiền đã có xu hướng rời khỏi các tài sản rủi ro như cổ phiếu, tiền điện tử để chuyển sang kim loại quý.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP.HCM, nhận định trong môi trường bất ổn địa chính trị, yếu tố tâm lý thường lấn át các phân tích kỹ thuật; nhà đầu tư có xu hướng “phòng thủ trước khi rủi ro trở thành hiện thực”, khiến biến động giá vàng thường đi trước các tác động kinh tế thực tế.
Không chỉ là yếu tố tâm lý, chiến sự tại Trung Đông còn tác động đến các tuyến vận tải và thương mại chiến lược, khu vực chi phối đáng kể nguồn cung dầu thô toàn cầu. Giá dầu Brent và WTI đã có những phiên tăng mạnh, có lúc leo lên vùng đỉnh nhiều tháng gần đây, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới và vòng xoáy lạm phát quay trở lại.
Theo phân tích của một số tổ chức tài chính châu Âu, nếu xung đột lan rộng, giá vàng có thể tăng thêm 10 đến 15% trong ngắn hạn nhờ nhu cầu trú ẩn gia tăng và kỳ vọng lạm phát cao hơn, kịch bản từng nhiều lần lặp lại trong các giai đoạn bất ổn lớn của kinh tế toàn cầu.
Dầu tăng vì xung đột, áp lực lạm phát lan rộng
Trung Đông tiếp tục được xem là điểm nút năng lượng của thế giới khi khu vực này chi phối tỷ trọng lớn nguồn cung dầu toàn cầu. Nhiều báo cáo quốc tế gần đây ghi nhận giá dầu Brent và WTI tăng mạnh sau các diễn biến quân sự mới, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Trả lời báo chí, ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia tài chính ngân hàng, cho rằng nếu giá dầu duy trì ở mức cao, chi phí vận tải, logistics và sản xuất sẽ tăng theo, từ đó tạo áp lực lên mặt bằng giá và lạm phát trong nước.
Trong khi đó, TS Nguyễn Minh Phong cũng nhận định bất ổn tại Trung Đông không chỉ tác động trực tiếp tới giá năng lượng mà còn ảnh hưởng tới thương mại quốc tế và triển vọng tăng trưởng của nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Theo ông, cú sốc giá dầu nếu kéo dài có thể làm gia tăng kỳ vọng lạm phát, tác động tới chính sách tiền tệ và chi phí vốn.
Ở góc độ quốc tế, ông Heng Koon How, Trưởng Bộ phận Chiến lược Thị trường của UOB Singapore, được báo chí dẫn lời cho rằng giá dầu tăng do rủi ro địa chính trị có thể khiến lạm phát toàn cầu dai dẳng hơn dự kiến, buộc các ngân hàng trung ương phải theo dõi chặt chẽ.
Một số chuyên gia năng lượng cũng cảnh báo nếu các tuyến vận chuyển chiến lược bị gián đoạn, đặc biệt tại những điểm nghẽn như eo biển Hormuz, thị trường có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung nghiêm trọng hơn, kéo theo biến động mạnh trên thị trường tài chính.
Trong môi trường lạm phát cao và bất ổn, vàng thường được xem là công cụ bảo toàn giá trị trước nguy cơ đồng tiền mất sức mua. Sự liên thông của thị trường khiến Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy này. Khi giá vàng quốc tế tăng, thị trường trong nước thường phản ứng nhanh, thậm chí biến động mạnh hơn do yếu tố cung cầu và tâm lý tích trữ. Bất ổn địa chính trị toàn cầu càng gia tăng, nhu cầu nắm giữ vàng vật chất càng có xu hướng mở rộng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng xu hướng của vàng không chỉ phụ thuộc vào chiến sự, mà còn chịu tác động từ chính sách lãi suất của Hoa Kỳ và sức mạnh đồng USD. Nếu lạm phát năng lượng khiến lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng sẽ tăng lên, có thể kìm hãm đà tăng. Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt và giá dầu ổn định trở lại, dòng tiền có thể quay về các tài sản sinh lời cao hơn, khiến vàng điều chỉnh.
Dù vậy, điểm chung trong các nhận định trong nước và quốc tế là giá dầu, lạm phát và vàng có mối quan hệ dây chuyền. Mỗi biến động tại Trung Đông không chỉ dừng ở câu chuyện năng lượng mà còn lan tỏa sang thị trường tiền tệ, lãi suất và tài sản trú ẩn, tạo nên hiệu ứng lan truyền tới cả những nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
