Không phận Trung Đông gián đoạn, hàng nghìn chuyến bay bị ảnh hưởng
Trung Đông từ lâu được xem là “ngã ba trên không” của thế giới, nơi nhiều tuyến bay liên lục địa đi qua để kết nối châu Á, châu Âu và châu Phi. Nhờ vị trí địa lý chiến lược, khu vực này trở thành trung tâm trung chuyển quan trọng của nhiều hãng hàng không quốc tế.
Tuy nhiên, khi chiến sự leo thang trong những ngày gần đây, một số quốc gia trong khu vực đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận vì lý do an ninh. Điều này khiến mạng bay toàn cầu bị xáo trộn đáng kể.
Theo các dữ liệu hàng không quốc tế, hơn 1.800 chuyến bay đã bị hủy hoặc phải thay đổi lộ trình khi các hãng hàng không buộc phải tránh khu vực có nguy cơ xung đột. Hàng chục nghìn hành khách rơi vào tình trạng chậm chuyến hoặc phải đổi lịch trình bay.
Các sân bay trung chuyển lớn như Dubai, Doha hay Abu Dhabi, vốn là những điểm kết nối quan trọng trong mạng bay quốc tế cũng phải điều chỉnh hoạt động khai thác. Khi những trung tâm hàng không này gặp gián đoạn, hiệu ứng dây chuyền có thể lan rộng ra toàn bộ hệ thống vận tải hàng không toàn cầu.
Một trong những tác động rõ rệt nhất của chiến sự là việc các hãng hàng không phải bay vòng để tránh khu vực xung đột. Trên nhiều tuyến bay giữa châu Á và châu Âu, máy bay buộc phải chuyển sang các hành lang bay khác, khiến thời gian hành trình kéo dài thêm từ 1 đến 3 giờ tùy tuyến.
Đối với ngành hàng không, việc kéo dài thời gian bay đồng nghĩa với chi phí vận hành tăng lên. Máy bay tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn, chi phí nhân sự tăng và lịch khai thác đội bay cũng bị ảnh hưởng.
Không chỉ vậy, giá nhiên liệu hàng không trên thị trường thế giới cũng đang có xu hướng tăng. Trung Đông là khu vực sản xuất dầu mỏ quan trọng, nên khi xung đột leo thang, lo ngại về nguồn cung năng lượng đã đẩy giá nhiên liệu bay tăng lên.
Theo các dữ liệu thị trường, giá nhiên liệu hàng không tại châu Âu đã tăng khoảng 12%, lên mức cao nhất trong gần bốn năm. Trong khi đó, nhiên liệu thường chiếm 30–40% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không, nên biến động giá dầu có thể ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận.
Theo bà Natasha Heap, chuyên gia hàng không tại Đại học Southern Queensland (Úc), Trung Đông đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong mạng bay quốc tế.“Các trung tâm hàng không Trung Đông nằm ở vị trí chiến lược giữa châu Á và châu Âu. Khi khu vực này bất ổn, toàn bộ mạng bay toàn cầu đều bị ảnh hưởng”, bà nhận định.
Hãng bay Việt Nam chịu tác động ra sao?
Dù không trực tiếp khai thác nhiều chuyến bay tới Trung Đông, các hãng hàng không Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng nhất định từ những biến động trong khu vực.
Hiện nay, các hãng như Vietnam Airlines đang khai thác nhiều đường bay dài tới châu Âu, bao gồm Frankfurt, Paris và London. Trên bản đồ hàng không, những chuyến bay này thường đi qua các hành lang bay gần Trung Đông.
Khi một số khu vực không phận bị hạn chế, máy bay có thể phải điều chỉnh lộ trình và bay vòng qua các khu vực khác. Điều này khiến thời gian bay kéo dài và chi phí nhiên liệu tăng lên.
Đối với các chuyến bay dài kéo dài 10 - 12 giờ, chỉ cần tăng thêm một giờ bay cũng có thể khiến chi phí khai thác tăng đáng kể.
Ngoài chi phí nhiên liệu, các hãng bay Việt Nam còn có thể chịu áp lực từ biến động giá dầu trên thị trường thế giới. Trong bối cảnh ngành hàng không trong nước mới phục hồi sau đại dịch, việc chi phí vận hành tăng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và kế hoạch mở rộng mạng bay.
Một số hãng hàng không có thể phải điều chỉnh chiến lược khai thác, chẳng hạn như tối ưu lịch bay, tăng hiệu quả sử dụng đội bay hoặc điều chỉnh giá vé.
Một số hành khách có thể e ngại các chuyến bay đi qua khu vực gần Trung Đông nếu xung đột kéo dài. Điều này có thể khiến nhu cầu di chuyển trên một số tuyến bay quốc tế giảm tạm thời.
Ngoài ra, nhiều hành khách Việt Nam khi đi châu Âu thường lựa chọn các chuyến bay trung chuyển qua Trung Đông, do các hãng hàng không trong khu vực này có mạng bay rộng và giá vé cạnh tranh.
Nếu các hãng hàng không Trung Đông phải điều chỉnh lịch bay hoặc giảm chuyến, hành khách có thể chuyển sang các lựa chọn khác, như bay thẳng hoặc trung chuyển qua Đông Á và Đông Nam Á.
Các chuyên gia cho rằng những biến động tại Trung Đông cho thấy ngành hàng không ngày càng nhạy cảm với các yếu tố địa chính trị.
Trong vài năm qua, nhiều khu vực trên thế giới đã hạn chế không phận do xung đột quân sự hoặc căng thẳng chính trị. Điều này khiến mạng bay toàn cầu trở nên phức tạp hơn và chi phí vận hành tăng cao.
Đối với các hãng hàng không, khả năng linh hoạt điều chỉnh đường bay và kiểm soát chi phí sẽ trở thành yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động ổn định.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn, ngành hàng không có thể sẽ phải thích ứng với một thực tế mới: bầu trời không còn hoàn toàn tự do như trước, mà ngày càng chịu ảnh hưởng từ những biến động địa chính trị.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
