Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đạt mức cao kỷ lục, cơ bản hoàn thành phân bổ
Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Quốc hội giao là 1,08 triệu tỷ đồng, cao hơn khoảng 175 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch năm 2025 và là mức cao nhất từ trước đến nay. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khoảng 1,01 triệu tỷ đồng. Phần vốn còn lại khoảng 79,7 nghìn tỷ đồng, tương đương 7,4% tổng kế hoạch vốn Quốc hội giao.
Đến hết tháng 5/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn chi tiết cho các nhiệm vụ và dự án với tổng số vốn đạt 1.004.037 tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng thêm 13.325,9 tỷ đồng, tổng số vốn đã được phân bổ chi tiết đạt khoảng 990.711 tỷ đồng, tương đương 97,8% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.
Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 22.732 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, thuộc 12 bộ, cơ quan trung ương và 12 địa phương, chiếm khoảng 2,2% kế hoạch vốn được giao. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu là do nhiều dự án vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư nên chưa đủ điều kiện bố trí vốn. Bên cạnh đó, một số bộ, cơ quan trung ương đang đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn để điều chuyển cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng cao hơn.
Giải ngân hơn 219 nghìn tỷ đồng nhưng tiến độ vẫn thấp so với yêu cầu
Bộ Tài chính cho biết, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 31/5/2026 đạt 219.358,8 tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt 70.643,8 tỷ đồng, bằng 19,4% kế hoạch; vốn ngân sách địa phương giải ngân đạt 148.715,1 tỷ đồng, tương đương 22,9% kế hoạch.
So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân đạt mức tương đương khi năm trước đạt 22,3% kế hoạch. Tuy nhiên, về giá trị tuyệt đối, số vốn giải ngân trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng thêm khoảng 34.816,6 tỷ đồng.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân vẫn chịu ảnh hưởng bởi nhiều khó khăn, vướng mắc. Trong đó, nổi bật là tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng trong khi nhu cầu triển khai các dự án hạ tầng tăng mạnh. Giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao so với dự toán được phê duyệt làm phát sinh chênh lệch chi phí, buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng hoặc rà soát lại phương án thực hiện.
Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là điểm nghẽn lớn tại nhiều dự án. Những vướng mắc liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư và phương án đền bù khiến nhiều công trình chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.
Thời điểm những tháng đầu năm, các CĐT thường đang tập trung thực hiện các bước thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu; do đó khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều.
Ngoài các yếu tố khách quan, chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư ở một số dự án còn hạn chế. Việc lập kế hoạch vốn chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện thực tế dẫn tới tình trạng phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả kế hoạch vốn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Bộ Tài chính cũng cho rằng năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn còn hạn chế. Một số đơn vị chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công và xử lý các khó khăn phát sinh. Bên cạnh đó, tại nhiều xã, phường, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vẫn còn tình trạng thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, trong khi nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau.
Tăng trách nhiệm người đứng đầu, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân
Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ, giải pháp đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về kết luận Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Theo đó, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác chỉ đạo, điều hành; kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Đối với công tác giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng, các địa phương được yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 và Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 1/4/2026 về quản lý, điều hành giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
Bộ Xây dựng được giao chủ động phối hợp với các địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, bình ổn giá và dự báo biến động thị trường nhằm kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông kéo dài tiếp tục tạo áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cùng với đó, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khắc phục những tồn tại trong công tác cán bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tổ chức và cá nhân thiếu trách nhiệm hoặc gây khó khăn, cản trở tiến độ triển khai dự án.
Các địa phương cũng cần có giải pháp bố trí đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu quản lý và triển khai dự án, đặc biệt tại cấp xã, phường và các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Đồng thời, thực hiện cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng quy định nhằm phục vụ công tác theo dõi, đánh giá hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công trên phạm vi cả nước.
Với quy mô vốn đầu tư công lớn nhất từ trước tới nay, việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và tạo thêm động lực cho nền kinh tế trong năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
