Từ sai phạm tại Đồ hộp Hạ Long đến tâm lý tẩy chay toàn ngành
Tẩy chay hàng hóa là hành động người tiêu dùng hoặc một nhóm người cố tình từ chối mua, sử dụng một sản phẩm, thương hiệu, hoặc công ty nào đó như một hình thức phản đối, biểu tình phi bạo lực vì lý do đạo đức, chính trị, chất lượng kém, hay thiếu trách nhiệm xã hội, nhằm gây áp lực buộc họ thay đổi hành vi hoặc chính sách.
Đây có thể là biểu hiện của "văn hóa tẩy chay" (cancel culture), nơi người ta cô lập, xa lánh các cá nhân hay tổ chức bị cho là có hành vi không thể chấp nhận được, thể hiện quyền lực của người tiêu dùng.
Vừa qua, dư luận không khỏi bàng hoàng trước thông tin về việc phát hiện nguồn nguyên liệu thịt heo không đảm bảo chất lượng được đưa vào quy trình sản xuất tại Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long. Chắc chắn Đồ hộp Hạ Long sẽ bị người tiêu dùng tẩy chay, thậm chí họ còn mang tâm lý tẩy chay luôn các sản phẩm thực phẩm đóng hộp của những thương hiệu khác.
Sai phạm này không chỉ đơn thuần là một sự cố kỹ thuật, nó là một sự đổ vỡ về mặt trách nhiệm đạo đức kinh doanh. Khi một "ông lớn" trong ngành, đơn vị sở hữu những chứng chỉ kiểm định ngặt nghèo lại để lọt lưới những lô hàng kém chất lượng, người tiêu dùng bắt đầu đặt ra câu hỏi lớn: "Liệu có còn nơi nào thực sự an toàn?"
Sau vụ việc Đồ hộp Hạ Long, người tiêu dùng chắc chắn sẽ mang tâm lý đánh đồng, nỗi sợ bao trùm các thương hiệu đóng hộp khác. Thực tế cho thấy, người tiêu dùng không phải là các chuyên gia để phân định rạch ròi quy trình của từng hãng. Khi nghe tin một thương hiệu lớn bị dính bê bối "thịt bẩn", tâm lý chung của khách hàng thường chuyển từ lo lắng sang tẩy chay cực đoan.
Sự "đánh đồng" diễn ra theo một kịch bản quen thuộc: "Hạ Long lớn thế còn làm giả, làm sai, thì các hãng khác chắc gì đã sạch?". Sự nghi ngại này nhanh chóng lan rộng, biến thành làn sóng quay lưng với mọi loại thực phẩm đóng hộp, từ thịt hộp, cá hộp cho đến patê.
Những sản phẩm vốn được ưa chuộng vì sự tiện lợi, nay bị nhìn nhận như những "quả bom nổ chậm" về hóa chất và vi khuẩn. Đối với các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu uy tín, đây là một thảm họa truyền thông không đáng có, khi họ vô tình bị cuốn vào vòng xoáy mất niềm tin do sai lầm của đối thủ.
Doang nghiệp uy tín cần làm gì để không bị người tiêu dùng quay lưng?
Để không bị nhấn chìm bởi làn sóng tẩy chay và khẳng định giá trị thực của mình, các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm uy tín cần thực hiện một cuộc cải cách toàn diện, chuyển dịch từ tư duy "sản xuất an toàn" sang "minh bạch hóa sự an toàn". Dưới đây là một số gợi ý, mang tính khẩn chương.
Nguồn gốc nguyên liệu là "tử huyệt" của mọi vụ bê bối thực phẩm. Để tách mình ra khỏi những đơn vị sai phạm, doanh nghiệp cần làm chủ được câu chuyện về nguồn cung.
Hãy thay thế những dòng chữ ghi chung chung bằng mã QR trên bao bì. Khách hàng chỉ cần một lần quét để thấy được lộ trình của miếng thịt từ trang trại nào, quy trình giết mổ ra sao, ngày nào nhập kho và kết quả kiểm dịch liên quan. Sự rõ ràng này khiến người dùng cảm thấy họ đang có quyền kiểm soát những gì mình ăn.
Đừng ngần ngại công khai danh sách các nhà cung ứng. Việc liên kết với các trang trại đạt chuẩn VietGAP hay GlobalGAP cần được xem là một lợi thế cạnh tranh cốt lõi và được truyền thông mạnh mẽ, đặc biệt là lúc này.
Doanh nghiệp phải chứng minh rằng hệ thống quản lý của mình có khả năng tự phát hiện và loại bỏ sai phạm ngay từ cửa ngõ nhà máy, không phụ thuộc hoàn toàn vào lời hứa của nhà cung cấp.
Ngoài các giấy tờ hành chính, doanh nghiệp nên đầu tư phòng Lab hiện đại hoặc thuê các tổ chức giám định quốc tế lấy mẫu xét nghiệm độc lập cho từng lô nguyên liệu nhập kho. Chỉ khi có kết quả đạt chuẩn, nguyên liệu mới được đưa vào dây chuyền.
Các chứng chỉ như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000 không nên chỉ là những tấm bằng treo trên tường. Chúng phải được vận hành như một "kim chỉ nam" trong từng thao tác của công nhân. Việc tái đánh giá định kỳ và công khai các kết quả giám định này sẽ là "giấy thông hành" vững chắc cho niềm tin của người tiêu dùng.
Trong kỷ nguyên số, sự bí mật thường đi đôi với sự nghi ngờ. Doanh nghiệp cần chủ động phá bỏ rào cản giữa nhà máy và bàn ăn, bằng cách mời các chuyên gia đầu ngành, người tiêu dùng, thăm quan, kiểm tra nguồn nguyên liệu đầu vào, dây chuyền sản xuất, trang trại nuôi…
Chủ động mời các chuyên gia, người tiêu dùng, đến lấy mẫu bất kỳ tại siêu thị, của hàng giới thiệu sản phẩm, đại lý phân phối… đem đi kiểm định và công khai kết quả trên các phương tiền truyền thông để người tiêu dùng trên cả nước biết.
Sự cố của Đồ hộp Hạ Long là một bài học đắt giá cho toàn ngành thực phẩm. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ tích cực, đây cũng là thời điểm để các doanh nghiệp làm ăn chân chính tự làm mới mình và khẳng định giá trị. Niềm tin của người tiêu dùng có thể bị lung lay, nhưng nó sẽ được bồi đắp mạnh mẽ hơn nếu doanh nghiệp biết lấy sự minh bạch làm kim chỉ nam và chất lượng làm nền tảng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
