Lo ngại khó khăn quay trở lại khi hết thời hạn tạm ngưng
Theo VCCI, trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp, tổ chức này đề xuất Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của hai văn bản trên cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP nhằm tạm ngưng hiệu lực một số quy định trong Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15/4/2026. Theo VCCI, động thái này đã kịp thời tháo gỡ nhiều vướng mắc trong giai đoạn đầu triển khai chính sách, đặc biệt tại các cửa khẩu và cảng biển.
Nhờ việc tạm ngưng quy định, nhiều lô hàng thực phẩm nhập khẩu đã được thông quan thuận lợi hơn, qua đó góp phần duy trì hoạt động ổn định của chuỗi cung ứng hàng hóa.
Tuy nhiên, theo phản ánh từ doanh nghiệp, thời hạn tạm ngưng đang đến gần trong khi nhiều vấn đề cốt lõi vẫn chưa được xử lý triệt để. Nếu các quy định trước đây được áp dụng trở lại mà chưa có sự điều chỉnh phù hợp, nguy cơ tái diễn tình trạng ách tắc và phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp là điều có thể xảy ra.
Những vướng mắc lớn nhất được cộng đồng doanh nghiệp phản ánh liên quan đến quy định về thủ tục công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm.
Doanh nghiệp kiến nghị duy trì cơ chế cũ trong giai đoạn chuyển tiếp
Theo quy định của Nghị định 46, hầu hết các sản phẩm thực phẩm – bao gồm nguyên liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và các dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm – đều phải thực hiện thủ tục công bố hoặc đăng ký trước khi được lưu thông trên thị trường hoặc sử dụng trong quá trình sản xuất.
So với quy định trước đây tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, nhiều trường hợp được miễn thủ tục đã bị bãi bỏ, đặc biệt là đối với các nguyên liệu hoặc bao bì chỉ sử dụng nội bộ trong quá trình sản xuất.
Theo VCCI, việc thay đổi này khiến doanh nghiệp phải thực hiện thêm nhiều thủ tục hành chính và phát sinh chi phí tuân thủ đáng kể. Đối với các doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, việc phải công bố hàng loạt nguyên liệu đầu vào có thể kéo dài thời gian chuẩn bị sản xuất và làm giảm tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh.
Bên cạnh đó, cơ chế kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu theo quy định mới cũng được cho là nguyên nhân khiến một số lô hàng bị ùn ứ tại cửa khẩu và cảng biển trong giai đoạn đầu triển khai.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn liên quan đến quy định chuyển tiếp và ghi nhãn hàng hóa. Trong một số trường hợp, nhãn sản phẩm đang sử dụng không còn phù hợp với quy định mới nhưng doanh nghiệp lại chưa có hướng dẫn cụ thể để thực hiện việc cập nhật nhãn.
Trên cơ sở đó, VCCI kiến nghị Chính phủ kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi được ban hành và đi vào thực thi. Trong giai đoạn chuyển tiếp, tổ chức này đề xuất tiếp tục áp dụng các quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP như cơ sở pháp lý để doanh nghiệp triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo VCCI, khi luật mới được ban hành, các văn bản hướng dẫn chi tiết sẽ được xây dựng đồng bộ, qua đó giúp hệ thống pháp luật trở nên thống nhất và ổn định hơn.
Trong trường hợp các quy định hiện nay vẫn được áp dụng sau ngày 15/4/2026, VCCI đề nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh một số nội dung để tháo gỡ khó khăn trước mắt cho doanh nghiệp.
Cụ thể, cần khôi phục cơ chế miễn thủ tục công bố và kiểm tra nhà nước đối với các nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến và bao bì chỉ phục vụ sản xuất nội bộ.
Ngoài ra, VCCI cũng đề xuất công nhận giá trị tương đương của một số chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO 22000 hoặc FSSC 22000 thay cho giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Tổ chức này cũng kiến nghị áp dụng cơ chế “thông quan trước - kiểm tra sau” đối với những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt, nhằm giảm áp lực kiểm tra tại cửa khẩu và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Bên cạnh đó, VCCI đề nghị cơ quan quản lý cần đánh giá toàn diện năng lực của hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm quốc gia trước khi triển khai đầy đủ các quy định mới.
Theo tổ chức này, việc công nhận kết quả kiểm nghiệm của các phòng thí nghiệm nội bộ đạt chuẩn của doanh nghiệp hoặc các tổ chức chứng nhận quốc tế uy tín cũng là giải pháp cần được xem xét nhằm giảm tải cho hệ thống kiểm nghiệm trong nước.
VCCI nhấn mạnh, trong quá trình xây dựng chính sách, cơ quan quản lý cần tăng cường tham vấn cộng đồng doanh nghiệp ngay từ giai đoạn soạn thảo. Đồng thời, các quy định mới cần được đánh giá tác động đầy đủ và có lộ trình chuyển tiếp hợp lý để doanh nghiệp có thời gian thích ứng.
Theo VCCI, cách tiếp cận này không chỉ giúp nâng cao tính khả thi của chính sách mà còn góp phần duy trì môi trường kinh doanh ổn định, tạo điều kiện cho doanh nghiệp yên tâm đầu tư và phát triển lâu dài.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
