Nhập khẩu tăng tốc khi giá đường quốc tế giảm
Sản lượng đường thành phẩm của Trung Quốc tiếp tục duy trì mức tăng đáng kể trong 8 tháng đầu năm 2026. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS), các doanh nghiệp công nghiệp quy mô lớn có doanh thu từ 20 triệu nhân dân tệ trở lên đã sản xuất 12,23 triệu tấn đường thành phẩm các loại, tăng 20,6% so với 10,28 triệu tấn cùng kỳ năm 2025.
Như vậy, chỉ trong 8 tháng, sản lượng đường thành phẩm của khối doanh nghiệp này đã tăng thêm gần 1,95 triệu tấn. Tuy nhiên, đà sản xuất đang có dấu hiệu giảm tốc khi bước sang những tháng giữa năm.
Sau mức 3,13 triệu tấn trong tháng 3 và 1,04 triệu tấn trong tháng 4, sản lượng giảm xuống còn khoảng 560.000 tấn trong tháng 5, 410.000 tấn trong tháng 6 và 360.000 tấn trong tháng 7. Sang tháng 8, sản lượng tiếp tục giảm còn khoảng 300.000 tấn, thấp hơn 40,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này phần nào mang tính mùa vụ bởi chu kỳ ép mía và củ cải đường trong nước đã kết thúc từ cuối quý II. Nguồn cung trong các tháng tiếp theo phụ thuộc nhiều hơn vào hoạt động chế biến đường thô nhập khẩu tại các nhà máy ven biển.
Năm 2025, sản lượng đường thành phẩm của Trung Quốc đạt 16,21 triệu tấn, chỉ thấp hơn mức kỷ lục 16,60 triệu tấn thiết lập năm 2014. Với 12,23 triệu tấn đã được sản xuất sau 8 tháng, tương đương 75,4% sản lượng của cả năm 2025, triển vọng giữ sản lượng ở mức cao trong năm nay sẽ phụ thuộc đáng kể vào lượng đường thô cập cảng trong những tháng cuối năm và tiến độ bước vào niên vụ ép 2026/27.
Ở chiều thương mại, nhu cầu nhập khẩu đang có dấu hiệu tăng trở lại. Trong tháng 8, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 650.000 tấn đường, trị giá 1,654 tỷ nhân dân tệ. So với tháng 8/2025, lượng nhập khẩu vẫn giảm 20,9% và giá trị giảm 35,1%, nhưng đây là mức nhập khẩu theo tháng cao nhất kể từ đầu năm 2026.
Tính chung 8 tháng, Trung Quốc nhập khẩu 2,25 triệu tấn đường, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch đạt khoảng 6,058 tỷ nhân dân tệ, giảm 29,3%.
Điểm đáng chú ý là tốc độ giảm của giá trị nhập khẩu nhanh hơn nhiều so với sản lượng. Giá nhập khẩu bình quân trong tháng 8 chỉ khoảng 2.545 nhân dân tệ/tấn, thấp hơn đáng kể mức 3.100 nhân dân tệ/tấn của cùng kỳ năm trước. Tính bình quân 8 tháng, mức giá này vào khoảng 2.692 nhân dân tệ/tấn, so với 3.294 nhân dân tệ/tấn của cùng kỳ năm 2025.
Mặt bằng giá nhập khẩu thấp hơn đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp tinh luyện trong nước. Sau khi lượng nhập khẩu 7 tháng mới đạt khoảng 1,60 triệu tấn, nhịp tăng mạnh trong tháng 8 cho thấy các nhà máy có thể đang tranh thủ mặt bằng chi phí nguyên liệu thấp để đẩy nhanh việc mua hàng và bổ sung nguồn cung.
Vấn đề được đặt ra là nguồn đường nhập khẩu giá thấp sẽ tác động ra sao tới thị trường nội địa trong bối cảnh sản lượng thành phẩm của Trung Quốc cũng đang ở mức cao.
Nguồn cung lớn gây áp lực lên giá, ngành đường đứng trước thay đổi về quản lý
Sản lượng nội địa tăng cùng với lượng đường nhập khẩu tháng 8 bật lên mức cao nhất từ đầu năm đang tạo ra áp lực cung khá rõ trên thị trường Trung Quốc. Trong thời gian gần đây, chỉ số giá đường giao ngay toàn quốc (CSI) liên tục điều chỉnh và lùi về gần ngưỡng 5.300 nhân dân tệ/tấn.
Khi nguồn cung trong nước được bổ sung từ cả sản xuất và nhập khẩu, dư địa tăng giá trong ngắn hạn vì thế bị thu hẹp. Thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo dõi sát lượng đường thô cập cảng, mức tiêu thụ thực tế và tiến độ khởi động niên vụ mới để xác định xu hướng tiếp theo.
Ngày 16/9/2026, Cục Quản lý Giám sát Thị trường Quốc gia Trung Quốc (SAMR) công bố dự thảo quy định chi tiết về kiểm tra cấp phép sản xuất đường để lấy ý kiến đến ngày 16/10. Đây là lần sửa đổi toàn diện đầu tiên đối với cơ chế quản lý cấp phép sản xuất đường sau khoảng hai thập kỷ.
Theo dự thảo, một trong những nội dung đáng chú ý là cấm bổ sung đường tinh bột vào thực phẩm đường, đồng thời không cho phép sử dụng đường phức hợp, siro phối chế hoặc bột trộn sẵn làm nguyên liệu để sản xuất, chế biến đường.
Cơ quan quản lý Trung Quốc cũng đề xuất mở rộng phạm vi cấp phép thành 10 nhóm nhỏ, đi kèm các yêu cầu cụ thể hơn đối với từng loại sản phẩm. Với đường đỏ, quy trình phải được thực hiện khép kín từ mía tươi qua ép, làm sạch, cô đặc đến kết tinh, không sử dụng loại đường khác để pha chế lại.
Đối với đường lỏng, dự thảo không cho phép chiết rót hoặc phân chia, đóng gói lại, đồng thời yêu cầu sử dụng hệ thống bồn chứa kín trong nhà xưởng. Các cơ sở sang chiết, đóng gói đường thành phẩm cũng phải kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu, không được bổ sung nguyên liệu khác và phải thể hiện rõ thông tin "sang chiết đóng gói" cùng nhãn gốc trên bao bì.
Ngoài ra, dự thảo đề cập việc kiểm soát dư lượng SO2 trong công nghệ tẩy trắng sunfit theo tiêu chuẩn GB 2760 và yêu cầu lưu mẫu kiểm nghiệm trong thời gian tối thiểu 2 năm đối với những sản phẩm không ghi hạn sử dụng.
Những thay đổi này cho thấy cơ quan quản lý Trung Quốc đang hướng tới việc kiểm soát chặt hơn cả nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất lẫn khâu đóng gói đường. Trong bối cảnh sản lượng nội địa tăng, nhập khẩu có dấu hiệu phục hồi và giá nguyên liệu quốc tế giảm, việc siết điều kiện sản xuất có thể tác động đáng kể tới cấu trúc nguồn cung trong thời gian tới.
Về trước mắt, thị trường vẫn sẽ chịu tác động từ nguồn cung tương đối dồi dào. Tuy nhiên, tâm điểm quan sát đang dần chuyển sang niên vụ mía và củ cải 2026/27 tại Quảng Tây và Vân Nam, dự kiến bắt đầu trong tháng 10 và tháng 11.
Kết quả sản xuất thực tế của niên vụ mới, cùng lượng đường thô nhập khẩu và tốc độ tiêu thụ trong nước, sẽ quyết định liệu mặt bằng giá hiện nay tiếp tục chịu áp lực hay xuất hiện dư địa phục hồi trong những tháng cuối năm.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
