Bán lẻ – phân phối – logistics: Huyết mạch của nền kinh tế hiện đại
Theo ông Nguyễn Phúc Khoa - Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), bán lẻ và phân phối không chỉ là khâu cuối của chuỗi giá trị mà giữ vai trò trung gian chiến lược, kết nối sản xuất với tiêu dùng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, tăng tốc độ chu chuyển vốn và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động nhanh, một hệ thống phân phối hiệu quả sẽ giúp nền kinh tế nâng cao sức chống chịu và khả năng thích ứng.
Song hành với đó, logistics được xác định là yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc giảm chi phí logistics không chỉ giúp hạ giá thành sản phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước mà còn thúc đẩy xuất khẩu, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Một trong những trụ cột quan trọng được nhấn mạnh là chuyển đổi số toàn diện trong ngành bán lẻ. Theo đó, chuyển đổi số không chỉ dừng ở kênh bán hàng trực tuyến mà cần bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị, từ quản lý kho bãi, vận hành chuỗi cung ứng, thanh toán, đến phân tích dữ liệu và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Mô hình bán lẻ tích hợp đa kênh (omnichannel), kết hợp hài hòa giữa truyền thống và trực tuyến, được đánh giá là xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi tiêu dùng, đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp.
Bên cạnh yếu tố tăng trưởng, ông Nguyễn Phúc Khoa cho rằng xây dựng hệ thống phân phối và logistics xanh, bền vững cũng cần được xem là mục tiêu chiến lược của ngành. Việc thúc đẩy logistics xanh, sử dụng năng lượng sạch, tối ưu hóa tuyến vận chuyển và giảm phát thải carbon không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí dài hạn mà còn phù hợp với các cam kết quốc tế về môi trường và phát triển bền vững. Cùng với đó, việc xây dựng chuỗi cung ứng khép kín, tuần hoàn sẽ góp phần giảm lãng phí tài nguyên, nâng cao hiệu quả sử dụng đầu vào và tăng khả năng tự chủ của nền kinh tế.
Đại diện ngành bán lẻ kiến nghị tiếp tục rà soát, điều chỉnh các chính sách về thuế, phí và quy hoạch mạng lưới phân phối theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn phát triển thị trường. Môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch được xem là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Song song đó, việc tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại sẽ góp phần củng cố niềm tin thị trường – yếu tố nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Sáu nhóm giải pháp chiến lược cho giai đoạn 2026-2030
Từ các quan điểm trên, ông Nguyễn Phúc Khoa đề xuất một loạt giải pháp chiến lược mang tính tổng thể. Trọng tâm trước hết là đầu tư phát triển hạ tầng logistics hiện đại, hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn tại các vùng kinh tế trọng điểm, kết nối hiệu quả đường bộ, đường sắt, cảng biển và hàng không. Việc ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo trong quản lý kho bãi, vận tải và dự báo nhu cầu được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả vận hành toàn ngành.
Cùng với đó, ngành bán lẻ cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn trong quá trình chuyển đổi số thông qua việc áp dụng các nền tảng quản trị tổng thể (ERP), thanh toán điện tử và công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc. Thương mại điện tử, bán hàng qua livestream và các mô hình kinh doanh sáng tạo được xem là động lực tăng trưởng mới, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển.
Về hoàn thiện chính sách, đại diện AVR đề xuất xem xét giảm thuế VAT đối với một số mặt hàng thiết yếu, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành bán lẻ; đồng thời đơn giản hóa thủ tục hải quan, mở rộng cơ chế một cửa quốc gia nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Một trụ cột quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán lẻ và logistics, thông qua đào tạo chuyên sâu về quản trị chuỗi cung ứng, marketing số và vận hành hệ thống phân phối hiện đại. Để hiện thực hóa điều này, doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác với các trường đại học, tổ chức quốc tế để nâng cao trình độ quản lý và kỹ năng nghề nghiệp.
Ông Nguyễn Phúc Khoa cho rằng cần tăng cường liên kết giữa các khâu sản xuất, phân phối và tiêu thụ nhằm hình thành các chuỗi giá trị khép kín, từ đó nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng thị trường quốc tế cho hàng Việt.
Cuối cùng, việc thiết lập cơ sở dữ liệu lớn về thị trường bán lẻ, xu hướng tiêu dùng và biến động giá cả sẽ là nền tảng cho công tác phân tích và dự báo. Hệ thống này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt kịp thời diễn biến thị trường, chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất - kinh doanh phù hợp. Cùng với đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực dự báo, quản trị rủi ro và thích ứng linh hoạt trước biến động được đánh giá là cần thiết, qua đó góp phần ổn định hoạt động chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Theo ông Nguyễn Phúc Khoa, nếu được triển khai đồng bộ, các giải pháp này không chỉ tạo động lực cho ngành bán lẻ, phân phối và logistics phát triển bứt phá, mà còn góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
