Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu vẫn luôn được bảo đảm
Theo Báo cáo của Tổ Điều hành, nhìn chung thị trường hàng hóa thế giới trong quý I/2026 có nhiều biến động, trong đó hầu hết là xu hướng tăng giá do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng và chi phí vận tải tăng cao.
Ở trong nước, quý I/2026, thị trường hàng hóa chủ yếu phục vụ nhu cầu mua sắm Tết. Nguồn cung hàng hóa dồi dào, đa dạng, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ (trong đó có Chỉ thị Tết số 18/CT-BCT của Bộ Công Thương), công tác chuẩn bị hàng hóa phục vụ Tết được các địa phương và các doanh nghiệp, tiểu thương tại các chợ thực hiện tốt cùng với việc triển khai Chương trình bình ổn thị trường, triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tốt nên giá cả hàng hóa tương đối ổn định, một số mặt hàng có nhu cầu cao trong những ngày cận Tết giá có tăng nhưng trong biên độ hợp lý, thị trường trong giai đoạn 2 tháng đầu năm không có biến động bất thường.
Tuy nhiên từ đầu tháng 3, do ảnh hưởng của xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran (từ ngày 28/2/2026), thị trường hàng hóa trong nước đã có nhiều biến động. Giá nhóm hàng nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh (khu vực Trung Đông cung cấp hơn 30% xăng dầu cho thị trường thế giới), vận tải logistics bị gián đoạn (nhất là các mặt hàng có cung đường vận chuyển qua eo biển Hormuz) đã ảnh hưởng đến giá và nguồn cung các nhóm mặt hàng thiết yếu khác tại thị trường trong nước, đặc biệt là mặt hàng xăng dầu, theo đó ảnh hưởng đến giá, cung cầu các mặt hàng vật tư nông nghiệp, nông sản, vật liệu xây dựng…
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương đã có văn bản gửi một số Hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các ngành hàng thiết yếu đề nghị đánh giá tác động của chiến sự tại khu vực Trung Đông đến các ngành hàng, đồng thời, ngày 17/3/2026, Bộ Công Thương cũng đã họp với các Hiệp hội, doanh nghiệp ngành hàng, Sở Công Thương để đánh giá và đưa ra các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, bình ổn thị trường các nhóm hàng thiết yếu cho thị trường, hạn chế tác động của chiến sự đến thị trường hàng hóa trong nước.
Đến cuối tháng 3, đầu tháng 4, về cơ bản, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu cho thị trường trong nước vẫn luôn được bảo đảm, giá một số loại hàng hóa đã được điều chỉnh tăng.
Theo số liệu của Cục Thống kê - Bộ Tài chính, ước tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tháng 3/2026 đạt 638,6 nghìn tỷ đồng, tăng 0,879% so với tháng trước và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó các nhóm hàng như lương thực, thực phẩm, hàng may mặc, đồ dùng gia đình giảm từ 0,33-3,52% do đây là những nhóm hàng có nhu cầu cao trong dịp Tết Nguyên đán (rơi vào tháng 02), sau Tết nhu cầu giảm; các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác tăng từ 0,78-3,31%.
Tính chung Quý I/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đạt 1.903 nghìn tỷ đồng, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2025, đây là mức tăng lũy kế theo Quý so với cùng kỳ năm trước cao nhất trong 3 năm trở lại đây. Trong cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ Quý I, nhóm bán lẻ hàng hóa có mức tăng thấp hơn (tăng 10,9%) so với các nhóm dịch vụ (tăng 8-12,5%). Nếu loại trừ yếu tố tăng giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng vẫn đạt mức tăng 7%.
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (Quý I/2025 tăng 7,07%), trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,60% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08%; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32%.
Theo số liệu của Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 tăng 1,23% so với tháng trước, trong đó, các nhóm lương thực, thực phẩm, văn hóa giải trí du lịch giảm từ 0,05-1,41% do nhu cầu, mặt bằng giá các nhóm hàng hóa, dịch vụ này giảm sau Tết Nguyên đán; các nhóm khác có mức tăng nhẹ từ 0,09-1,17%, riêng nhóm giao thông tăng cao đột biến (tăng 12,85%) do tác động của giá xăng dầu tăng trước ảnh hưởng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.
CPI bình quân Quý I tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, nhóm có mức tăng cao nhất là nhóm nhà ở, điện nước và chất đốt (tăng 5,69%) do tác động của giá thuê nhà, giá vật liệu xây dựng, giá điện tăng; tiếp đến là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 4,55%) chủ yếu do các mặt hàng thực phẩm vă ăn uống ngoài gia đình tăng do các chi phí nguyên liệu đầu vào, phí dịch vụ tăng; tiếp theo là nhóm giáo dục (tăng 3,21%) do việc điều chỉnh tăng học phí của một số trường tư thục; các nhóm còn lại chỉ tăng từ 0,89-2,8%.
Phát hiện, xử lý hơn 9.200 vụ vi phạm
Trong Quý I/2026, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên phạm vi cả nước nhìn chung được các lực lượng chức năng kiểm soát chặt chẽ, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặc biệt trong thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán.
Qua công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, lực lượng chức năng trên cả nước vẫn phát hiện một số hành vi vi phạm chủ yếu như: vi phạm quy định về đăng ký kinh doanh, niêm yết giá; kinh doanh hàng hóa nhập lậu; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên môi trường mạng.
Các vụ việc vi phạm chủ yếu được phát hiện tại các tuyến biên giới, khu vực cửa khẩu, các địa bàn trọng điểm về thương mại, cũng như tại các chợ đầu mối, kho hàng và điểm tập kết hàng hóa. Bên cạnh đó, một số đối tượng lợi dụng hình thức vận chuyển hàng hóa qua dịch vụ chuyển phát nhanh và các nền tảng thương mại điện tử để tiêu thụ hàng hóa vi phạm, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát.
Trước tình hình trên, lực lượng quản lý thị trường đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng như công an, hải quan và bộ đội biên phòng tăng cường công tác nắm tình hình địa bàn, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.
Từ ngày 16/12/2025 đến ngày 15/03/2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra: 10.286 vụ, phát hiện, xử lý: 9.270 vụ vi phạm với 10.800 hành vi vi phạm; tổng số thu từ xử phạt vi phạm hành chính là: 193,051 tỷ đồng, trong đó: Phạt hành chính: 179,117 tỷ đồng, thu lợi bất hợp pháp và thu khác: 3,174 tỷ đồng, tiền bán thanh lý hàng tịch thu: 10,464 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm: 125,976 tỷ đồng, trong đó: Trị giá hàng hóa tịch thu: 48,470 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy: 77,505 tỷ đồng.
Báo cáo của Tổ Điều hành thị trường trong nước nhận định, căng thẳng chính trị và quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn đang diễn biến phức tạp sẽ là yếu tố chính ảnh hưởng đến thị trường hàng hóa thế giới và trong nước thời gian tới. Giá các mặt hàng nhóm nhiên liệu tiếp tục ở mức cao cùng với chi phí nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành hàng như vật tư nông nghiệp, vật liệu xây dựng tăng sẽ đẩy giá nhiều loại hàng hóa khác tăng.
Mức ảnh hưởng của giá nhiên, nguyên liệu cao sẽ càng ngấm sâu hơn vào thị trường hàng hóa trong nước ảnh hướng đến việc thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 do Quốc hội giao (dưới 4,5%).
Với quyết tâm thực hiện các giải pháp nhằm hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, Chính phủ, các Bộ ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư. Việc này sẽ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa sôi động hơn, tăng cầu cho thị trường. Tuy nhiên, với việc chi phí nguyên nhiên liệu đang có xu hướng tăng do ảnh hưởng của chiến sự tại khu vực Trung Đông, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý chi tiêu của người tiêu dùng, điều này sẽ ảnh hưởng đến sức mua của thị trường thời gian tới.
Trước các diễn biến bất lợi từ thị trường hàng hóa thế giới, hiện Chính phủ, các Bộ, ngành đang theo dõi sát diễn biến thị trường hàng hóa trong nước để kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp nhằm ổn định thị trường.
Tổ điều hành thị trường trong nước đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm ứng phó với bối cảnh mới. Trọng tâm là yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp theo Nghị quyết 01/NQ-CP, vừa đảm bảo tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Việc theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường được đặt lên hàng đầu.
Đối với doanh nghiệp, các kiến nghị tập trung vào giảm chi phí logistics, đảm bảo nguồn cung năng lượng, đặc biệt là dầu diesel phục vụ sản xuất. Đồng thời, đề xuất kéo dài chính sách giảm thuế VAT xuống 8% đến hết năm 2026, thậm chí sang năm 2027 để kích cầu tiêu dùng.
Một số ngành hàng cụ thể cũng được đưa vào diện ưu tiên điều hành. Với phân bón, yêu cầu các doanh nghiệp ưu tiên cung ứng cho thị trường trong nước, tiết giảm chi phí để hạn chế tăng giá. Với xi măng, kiến nghị thúc đẩy giải ngân đầu tư công và hỗ trợ tín dụng nhằm kích cầu tiêu thụ.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
