Theo thông tin từ các cuộc tham vấn gần đây, IEA đã làm việc với nhiều chính phủ tại châu Á và châu Âu về kịch bản triển khai thêm các đợt xả dầu “nếu cần thiết”. Động thái này diễn ra sau khi các quốc gia thành viên vừa thực hiện đợt giải phóng quy mô lớn nhất trong lịch sử vào ngày 11/3, với khoảng 400 triệu thùng dầu được đưa ra thị trường nhằm hạ nhiệt đà tăng giá.
Phát biểu tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Canberra ngày 23/3, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol khẳng định cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường trước khi đưa ra quyết định. Theo ông, sẽ không có một ngưỡng giá dầu cụ thể nào được sử dụng làm điều kiện kích hoạt việc xả thêm dự trữ, mà thay vào đó là đánh giá tổng thể các yếu tố cung – cầu và mức độ rủi ro.
Nguồn cung toàn cầu chịu áp lực lớn
Cú sốc nguồn cung hiện nay được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng khi các tuyến vận tải dầu mỏ trọng yếu bị gián đoạn, trong đó có eo biển Hormuz – điểm trung chuyển quan trọng của thương mại dầu toàn cầu. Các ước tính cho thấy nguồn cung dầu thế giới đã giảm khoảng 11 triệu thùng/ngày, tạo ra khoảng trống lớn mà nguồn dự trữ khó có thể bù đắp hoàn toàn.
Ông Birol nhận định cuộc khủng hoảng hiện tại “rất nghiêm trọng”, thậm chí vượt qua cả hai cú sốc dầu mỏ trong thập niên 1970 cộng với tác động từ xung đột Nga – Ukraine đối với thị trường khí đốt. Theo ông, giải pháp then chốt để ổn định thị trường vẫn là khôi phục hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh đó, việc xả dầu dự trữ được xem là công cụ quan trọng nhằm giảm áp lực trong ngắn hạn, giúp ổn định giá cả và tâm lý thị trường. Tuy nhiên, giới chức IEA cũng thừa nhận đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể thay thế nguồn cung thực tế nếu các gián đoạn kéo dài.
Hiệu quả can thiệp đối mặt giới hạn
Việc giải phóng lượng lớn dầu dự trữ trong thời gian qua đã phần nào giúp thị trường tránh được những biến động quá mạnh. Dù vậy, quy mô can thiệp hiện tại vẫn khó bù đắp sự thiếu hụt ngày càng gia tăng, đặc biệt khi các rủi ro địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
IEA cho rằng hiệu quả của công cụ dự trữ chiến lược sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào diễn biến xung đột. Nếu tình hình tiếp tục leo thang và các tuyến vận tải quan trọng chưa được khôi phục, tác động của việc xả kho có thể suy giảm theo thời gian.
Trong trung hạn, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng nguồn cung không thể phục hồi đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu toàn cầu. Khi đó, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, kéo theo áp lực lạm phát gia tăng và ảnh hưởng tiêu cực đến đà phục hồi kinh tế thế giới.
Nhìn chung, các biện pháp can thiệp của IEA hiện đóng vai trò “giảm sốc” cho thị trường, nhưng triển vọng ổn định lâu dài vẫn phụ thuộc chủ yếu vào khả năng kiểm soát xung đột và khôi phục các chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
