Quá nhiều điểm trùng lặp, cần cơ quan chuyên môn vào cuộc?
Việc Công ty Cổ phần Phát triển Khai Minh (Công ty Khai Minh) và Công ty Cổ phần Khang Vinh Pro (Công ty Khang Vinh), hai doanh nghiệp do hai anh em ruột từng đứng tên đại diện pháp luật, cùng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, sử dụng nhiều tài liệu của cùng một nhà sản xuất, đồng thời liên tiếp trúng thầu tại nhiều nhóm chủ đầu tư giống nhau, thậm chí cùng xuất hiện với một đơn vị tư vấn trong nhiều gói thầu, đang đặt ra nhiều dấu hỏi về tính cạnh tranh và khách quan của quá trình lựa chọn nhà thầu.
Khảo sát của phóng viên tại nhiều gói thầu mua sắm hàng hóa do hai doanh nghiệp này trúng cho thấy một số hồ sơ mời thầu (HSMT) có nhiều điểm tương đồng về tiêu chí kỹ thuật. Đáng chú ý, ở nhóm thiết bị máy tính, cấu hình được mô tả có nhiều đặc điểm tương thích với sản phẩm của hãng Asus; trong khi ở nhóm máy photocopy, các yêu cầu kỹ thuật có nhiều nội dung tương đồng với sản phẩm của Ricoh. Đây cũng là những nội dung từng bị một số nhà thầu kiến nghị vì cho rằng có dấu hiệu hạn chế cạnh tranh.
Đơn cử, tại gói thầu mua sắm tài sản, thiết bị năm 2024 của Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, do Công ty Khai Minh trúng thầu, HSMT đối với hạng mục máy tính xách tay chuyên dùng cài đặt phần mềm điều khiển âm thanh, ánh sáng yêu cầu hàng hóa phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chuẩn như ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, IECQ QC 080000:2017, ISO 45001:2018, ISO/IEC 27001, tiêu chuẩn quân sự Mỹ MIL-STD810H cùng các quy chuẩn kỹ thuật QCVN 54:2020/BTTTT, QCVN 65:2021/BTTTT và QCVN 118:2018/BTTTT.
Yêu cầu kỹ thuật tương tự cũng xuất hiện tại gói thầu mua sắm tài sản, thiết bị phục vụ công tác chức danh và hoạt động chung năm 2026 của Trường Cao đẳng Cộng đồng Hà Nội, do Công ty Khang Vinh trúng thầu. Theo HSMT, hàng hóa phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chuẩn như ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018, ISO/IEC 27001:2022, IECQ QC 080000:2017, cùng các quy chuẩn QCVN 112:2017/BTTTT, QCVN 118:2018/BTTTT, QCVN 54:2020/BTTTT, QCVN 65:2021/BTTTT và tiêu chuẩn quân sự Mỹ MIL-STD810H. Đối với hạng mục máy photocopy, HSMT cũng đưa ra nhiều yêu cầu kỹ thuật có tính chất tương đồng.
Cùng xuất hiện một đơn vị tư vấn
Bên cạnh các tiêu chí kỹ thuật có nhiều điểm tương đồng, một chi tiết khác cũng đáng chú ý là tại nhiều gói thầu do hai doanh nghiệp nêu trên trúng, dù thuộc các chủ đầu tư khác nhau, đều có sự tham gia của Công ty Cổ phần Tư vấn Thương mại và Dịch vụ Trường Thịnh với vai trò tư vấn, thẩm định.
Cụ thể, tại gói thầu mua sắm tài sản, thiết bị năm 2026 của Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, do Công ty Khai Minh trúng thầu, Công ty Cổ phần Tư vấn Thương mại và Dịch vụ Trường Thịnh thực hiện tư vấn thẩm định E-HSMT và tư vấn thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Tương tự, tại gói thầu mua sắm tài sản, thiết bị phục vụ công tác chức danh và hoạt động chung năm 2026 của Trường Cao đẳng Cộng đồng Hà Nội, do Công ty Khang Vinh trúng thầu, doanh nghiệp tư vấn này cũng đảm nhận vai trò tư vấn. Qua khảo sát của phóng viên, Công ty Cổ phần Tư vấn Thương mại và Dịch vụ Trường Thịnh còn xuất hiện tại nhiều gói thầu khác mà một trong hai doanh nghiệp nêu trên là nhà thầu trúng, ở các chủ đầu tư khác nhau. Sự trùng lặp này là một trong những chi tiết cần được các cơ quan chức năng xem xét, đánh giá trong tổng thể quá trình lựa chọn nhà thầu.
Nhiều gói thầu bị kiến nghị về tiêu chí kỹ thuật
Ngoài những điểm tương đồng nêu trên, qua rà soát hồ sơ, phóng viên nhận thấy nhiều E-HSMT tại các gói thầu do hai doanh nghiệp này trúng đều đưa ra số lượng lớn tiêu chuẩn kỹ thuật, chứng nhận chất lượng và các tài liệu từ nhà sản xuất. Một số tiêu chí trong đó đã bị các nhà thầu tham dự kiến nghị, cho rằng có dấu hiệu hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác và đề nghị bên mời thầu điều chỉnh.
Thực tế, theo nội dung các văn bản kiến nghị mà phóng viên tiếp cận, một số nhà thầu cho rằng HSMT yêu cầu các chứng nhận, thông số kỹ thuật hoặc tài liệu mà chỉ một số ít nhà sản xuất đáp ứng, hoặc là những tài liệu nhà sản xuất không cấp cho bên thứ ba. Các nhà thầu này cũng cho rằng dù đã có văn bản đề nghị làm rõ, nhiều tiêu chí vẫn được giữ nguyên sau quá trình giải trình của bên mời thầu.
Khi nhiều gói thầu tại các chủ đầu tư khác nhau cùng xuất hiện các tiêu chí kỹ thuật có nhiều điểm tương đồng, cùng một đơn vị tư vấn tham gia thẩm định và cùng ghi nhận các kiến nghị liên quan đến HSMT, dư luận có cơ sở để đặt câu hỏi về tính cạnh tranh và khách quan của quá trình lựa chọn nhà thầu. Tuy nhiên, việc các dấu hiệu này có vi phạm quy định của pháp luật về đấu thầu hay không cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, kết luận.
Bao nhiêu gói thầu tại các trường nghề đã thuộc về doanh nghiệp của hai anh em?
Theo dữ liệu phóng viên tổng hợp, Công ty Cổ phần Phát triển Khai Minh, có trụ sở tại thôn Xuân Đoài, xã Sóc Sơn, TP Hà Nội, do ông Trần Anh Thép là người đại diện theo pháp luật, hoạt động từ năm 2010. Trong lĩnh vực mua sắm thiết bị cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp này có tỷ lệ trúng thầu khá cao và là nhà thầu quen thuộc tại nhiều trường cao đẳng, trường nghề trên địa bàn Hà Nội.
Qua dữ liệu phóng viên tổng hợp, quá trình tham gia đấu thầu của Công ty Khai Minh có thể chia thành hai giai đoạn khá rõ. Trong những năm trước, doanh nghiệp này chủ yếu tham gia và trúng các gói thầu mua sắm hàng hóa, tập trung vào thiết bị phục vụ đào tạo nghề như máy tính, máy photocopy... tại các trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc TP Hà Nội. Thời gian gần đây, doanh nghiệp mở rộng sang lĩnh vực thi công, lắp đặt thiết bị và tiếp tục trúng nhiều gói thầu do các Ban Quản lý dự án hạ tầng tại các xã, phường trên địa bàn TP Hà Nội làm chủ đầu tư.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực mua sắm thiết bị cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Công ty Khai Minh có tần suất trúng thầu khá cao. Theo số liệu phóng viên tổng hợp, doanh nghiệp đã tham gia 9 gói thầu tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội và đều trúng thầu, với tổng giá trị gần 100 tỷ đồng. Tại Trường Cao đẳng Điện tử - Điện lạnh Hà Nội, doanh nghiệp tham gia 7 gói thầu và trúng cả 7, với tổng giá trị gần 45 tỷ đồng.
Tương tự, tại Trường Cao đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc TP Hà Nội, Công ty Khai Minh tham gia 5 gói thầu và trúng cả 5, tổng giá trị trên 50 tỷ đồng. Tại Trường Cao đẳng Nghề Công nghiệp Hà Nội, doanh nghiệp tham gia 4 gói thầu và đều trúng, với tổng giá trị trên 43 tỷ đồng.
Đối với Công ty Khang Vinh Pro (trước đây là Công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Tiên Phong), theo thông tin đăng ký doanh nghiệp, trước đây người đại diện theo pháp luật là ông Trần Anh Thiết, em trai ông Trần Anh Thép. Thời gian gần đây, người đại diện theo pháp luật được thay đổi sang bà Tạ Thị Đoan. Theo hồ sơ doanh nghiệp, trụ sở của hai công ty cũng đặt tại khu vực gần nhau.
Theo dữ liệu phóng viên tổng hợp, Công ty Khang Vinh cũng là nhà thầu thường xuyên tham gia và trúng thầu tại nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó có không ít đơn vị từng xuất hiện trong danh sách các chủ đầu tư mà Công ty Khai Minh đã trúng thầu trước đó. Đơn cử, tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội, doanh nghiệp này tham gia 2 gói thầu và trúng cả 2, với tổng giá trị trên 20 tỷ đồng. Tại Trường Cao đẳng Nghề Công nghiệp Hà Nội, doanh nghiệp tiếp tục trúng các gói thầu có giá trị khoảng 20 tỷ đồng và 27 tỷ đồng.
Việc hai doanh nghiệp có mối quan hệ về người đại diện theo pháp luật trong quá khứ cùng tham gia đấu thầu trong một nhóm lĩnh vực, tại nhiều chủ đầu tư có sự giao thoa, đồng thời xuất hiện nhiều điểm tương đồng về tiêu chí kỹ thuật của HSMT và đơn vị tư vấn là những chi tiết đáng chú ý. Tuy nhiên, các yếu tố này tự thân chưa đủ để khẳng định có vi phạm trong hoạt động đấu thầu và cần được đánh giá trên cơ sở hồ sơ, tài liệu cũng như kết quả kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.
Hàng loạt dấu hiệu trùng lặp về hồ sơ mời thầu, đơn vị tư vấn, nhóm hàng hóa và quá trình lựa chọn nhà thầu đang đặt ra những câu hỏi về tính cạnh tranh và minh bạch của các gói thầu nêu trên. Để bảo đảm việc tuân thủ các nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch theo quy định của pháp luật về đấu thầu, các cơ quan quản lý, thanh tra và cơ quan chuyên môn cần kiểm tra, rà soát, làm rõ các nội dung mà dư luận và các nhà thầu đã phản ánh.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
