Kết nối trực diện: Từ ruộng đến thị trường
Sáng 18/3/2026, tại phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng, chương trình “Kết nối hỗ trợ tiêu thụ nông sản cho bà con nông dân Hải Phòng” diễn ra trong không khí khẩn trương, thực chất và mang đậm tính thị trường.
Không gian sự kiện được thiết kế gọn gàng, phân khu rõ ràng, tạo cảm giác như một điểm giao dịch thu nhỏ hơn là một chương trình mang tính phong trào. Ngay từ đầu giờ sáng, các xe chở nông sản từ nhiều địa phương đã nối nhau tập kết. Rau xanh, củ quả, sản phẩm chế biến được sắp xếp ngay ngắn, sẵn sàng cho việc giới thiệu, kết nối và tiêu thụ.
Trên từng gian hàng, người nông dân chủ động trao đổi với doanh nghiệp, giới thiệu sản phẩm, chia sẻ về quy trình sản xuất. Không còn khoảng cách giữa người trồng và người mua, thị trường hiện ra trực diện, cụ thể và có thể chạm tới.
Tham dự chương trình có ông Bùi Văn Thăng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng; ông Trịnh Văn Thiện, Thành ủy viên, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố; bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở; ông Lê Quốc Tiến, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Đồ Sơn; cùng đại diện các doanh nghiệp, đặc biệt là Công ty Cổ phần Container Việt Nam (VICONSHIP) và đông đảo cơ quan báo chí.
Phát biểu tại chương trình, ông Trịnh Văn Thiện cho biết nông dân hiện đang đối diện nhiều áp lực khi bước vào vụ thu hoạch trong bối cảnh thị trường tiêu thụ chưa ổn định, sức mua có dấu hiệu chững lại.
Theo ông, những hoạt động kết nối như tại Đồ Sơn có ý nghĩa thiết thực, nhưng về lâu dài cần hình thành các chuỗi liên kết bền vững, giúp nông dân chủ động hơn thay vì phụ thuộc vào từng thời điểm.
Ở góc độ địa phương, ông Lê Quốc Tiến nhấn mạnh hướng đi của Đồ Sơn là phát triển nông nghiệp gắn với sản phẩm OCOP, du lịch và văn hóa, qua đó nâng cao giá trị thay vì chỉ tăng sản lượng.
Những phát biểu ngắn gọn, đi thẳng vào thực tế đã phản ánh một nhận thức chung: vấn đề của nông nghiệp hiện nay không nằm ở sản xuất, mà nằm ở cách tổ chức thị trường.
Logistics nhập cuộc: Từ vận chuyển sang tổ chức chuỗi giá trị
Sự xuất hiện của doanh nghiệp logistics tại chương trình không còn mang tính hỗ trợ bên lề, mà trở thành một trong những điểm nhấn chính.
Ông Vũ Ngọc Lâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty VICONSHIP, cho rằng nông nghiệp luôn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương và là nguồn sinh kế của nhiều hộ dân.
“Với tinh thần tương thân tương ái, VICONSHIP xác định việc đồng hành hỗ trợ nông sản không chỉ là hoạt động sẻ chia, mà là trách nhiệm của một doanh nghiệp cảng biển - logistics gắn bó với thành phố,” ông chia sẻ.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở phát biểu, mà ở cách doanh nghiệp tham gia vào quá trình kết nối. Thay vì chỉ đóng vai trò vận chuyển, logistics đang từng bước tham gia vào việc tổ chức dòng chảy hàng hóa.
“Mỗi tấn nông sản được kết nối tiêu thụ hôm nay không chỉ mang giá trị kinh tế, mà còn là sự động viên kịp thời, tiếp thêm niềm tin để bà con yên tâm sản xuất,” ông Vũ Ngọc Lâm chia sẻ.
Ở góc nhìn thị trường, đây là một chuyển dịch quan trọng. Khi logistics tham gia sâu hơn, họ không chỉ giúp nông sản đi xa hơn, mà còn giúp đi đúng nơi, đúng thời điểm, với chi phí tối ưu hơn.
Vai trò của logistics vì vậy không còn dừng ở “hậu cần”, mà tiến gần hơn tới việc “thiết kế” chuỗi giá trị.
Trong bối cảnh thị trường biến động, việc kiểm soát được dòng chảy hàng hóa trở thành yếu tố quyết định. Ai kiểm soát được dòng chảy, người đó kiểm soát được giá trị.
Tái cấu trúc thị trường: Khi “giải cứu” không còn là lời giải
Những kết nối tại sự kiện có thể giúp giải quyết một phần đầu ra trong ngắn hạn. Nhưng phía sau đó là một bài toán lớn hơn: cấu trúc thị trường nông sản vẫn chưa theo kịp năng lực sản xuất.
Trong nhiều năm, nông nghiệp tăng trưởng chủ yếu dựa vào sản lượng. Tuy nhiên, giá trị gia tăng lại không tương xứng, bởi phần lớn lợi nhuận nằm ở các khâu sau sản xuất như vận chuyển, phân phối và thương mại.
Chi phí logistics trở thành yếu tố then chốt. Mỗi khâu trung gian đều làm tăng giá thành, trong khi hệ thống kho lạnh, vận tải chuyên dụng và chuỗi cung ứng lạnh vẫn chưa phát triển đồng bộ.
Hệ quả là một nghịch lý quen thuộc: nông sản có thể dư thừa tại nơi sản xuất nhưng lại khan hiếm hoặc giá cao tại nơi tiêu thụ. Khoảng cách giữa “ruộng” và “bàn ăn” vì vậy không chỉ là khoảng cách địa lý, mà là khoảng cách của một hệ thống chưa hoàn thiện.
Trong bối cảnh đó, sự tham gia của doanh nghiệp logistics mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi hỗ trợ. Khi doanh nghiệp không chỉ vận chuyển mà còn kết nối thị trường, tối ưu chi phí và tổ chức phân phối, chuỗi giá trị nông sản sẽ được tái cấu trúc theo hướng hiệu quả hơn.
Chương trình tại Hải Phòng vì vậy có thể xem là một bước thử nghiệm thực tế. Ở đó, chính quyền đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp tổ chức thị trường và nông dân trở thành trung tâm của chuỗi giá trị.
Về dài hạn, nếu những mô hình như vậy được duy trì và mở rộng, khái niệm “giải cứu nông sản” sẽ dần trở nên lỗi thời. Thay vào đó, nông nghiệp sẽ vận hành theo logic thị trường, nơi sản xuất gắn chặt với nhu cầu và giá trị được phân bổ hợp lý hơn.
Sự kiện ngày 18/3 không chỉ khép lại bằng những đơn hàng hay những chuyến xe nông sản rời đi. Điều quan trọng hơn là một hướng đi đã được định hình: từ sản xuất sang thị trường, từ rời rạc sang chuỗi giá trị, từ hỗ trợ ngắn hạn sang thiết kế hệ sinh thái dài hạn.
Trong sự chuyển dịch đó, logistics không còn là phần nền phía sau, mà đang trở thành yếu tố quyết định giá trị cuối cùng của nông sản.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
