Cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng thế giới
Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra những cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng thế giới, kéo theo nguy cơ gián đoạn nguồn cung và biến động mạnh của giá xăng dầu. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang chủ động triển khai nhiều giải pháp để bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường.
Tuy nhiên, để giữ vững nguồn cung và tâm lý thị trường, bên cạnh sự điều hành của Chính phủ và các bộ, ngành, sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và người dân đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang đặt thị trường năng lượng toàn cầu trước nguy cơ bất ổn mới. Ngày 28/2/2026, việc Mỹ và Israel tiến hành tấn công quân sự vào Iran đã làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ khu vực được coi là “trái tim năng lượng” của thế giới.
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Đây là tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới, nơi phần lớn dầu thô từ Trung Đông được đưa tới các thị trường tiêu thụ lớn.
Việc phong tỏa tuyến hàng hải này đã khiến nhiều tàu chở dầu phải neo đậu hoặc chuyển hướng hành trình vòng qua mũi Hảo Vọng, làm gia tăng đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển. Từ đó, giá dầu thế giới liên tục biến động mạnh với biên độ lớn, tạo ra những áp lực mới đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung, nhiều quốc gia đã nhanh chóng áp dụng các biện pháp nhằm bảo vệ an ninh năng lượng trong nước. Một số nước như Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu hạn chế hoặc tạm dừng xuất khẩu xăng và dầu diesel, đồng thời ngừng ký kết các hợp đồng mới và đàm phán hủy bỏ một số lô hàng đã thỏa thuận trước đó.
Bên cạnh đó, nhiều nhà máy lọc dầu tại Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ cũng bắt đầu giảm công suất hoạt động để ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa. Những động thái này cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi các quốc gia đồng loạt siết chặt nguồn cung nhằm phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Trước tình hình đó, Việt Nam cũng đã chủ động triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột tại Trung Đông. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng thành lập tổ công tác chuyên trách để theo dõi sát tình hình và kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp.
Những động thái này cho thấy sự chủ động của cơ quan quản lý trong việc theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng thế giới và chuẩn bị các phương án điều hành nhằm bảo đảm ổn định nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.
Theo báo cáo của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), sản lượng khai thác dầu thô hiện đạt khoảng 180.000 thùng/ngày. Trong đó, khoảng 150.000 thùng/ngày được cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Về năng lực sản xuất, Nhà máy lọc dầu Dung Quất có thể duy trì vận hành ổn định ở mức công suất khoảng 118% ít nhất đến hết tháng 4/2026 và bảo đảm cung cấp xăng dầu theo các hợp đồng đã ký với thương nhân đầu mối.
Trong khi đó, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn đang duy trì hoạt động ổn định với nguồn nguyên liệu bảo đảm cho kế hoạch sản xuất trong thời gian tới.
Như vậy, hai nhà máy lọc dầu lớn trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn đang vận hành bình thường, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho các thương nhân đầu mối theo hợp đồng đã ký đến hết tháng 3/2026.
Song song với nguồn sản xuất trong nước, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu vẫn đang tiếp tục nhập khẩu xăng dầu thành phẩm để cung ứng cho thị trường, dù chi phí nhập khẩu và vận chuyển có xu hướng tăng. Cùng với lượng dự trữ lưu thông tại doanh nghiệp theo quy định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3/2026 cơ bản được bảo đảm.
Tuy nhiên, nếu chiến sự tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, thị trường có thể đối mặt với nhiều khó khăn hơn. Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan đang khẩn trương chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất và nhập khẩu xăng dầu, nhằm bảo đảm đủ nguồn cung cho thị trường trong các tháng tiếp theo.
Bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiềm ẩn nhiều biến động khó lường, việc giữ ổn định thị trường xăng dầu trong nước không chỉ phụ thuộc vào các biện pháp điều hành của cơ quan quản lý mà còn cần sự đồng hành của toàn xã hội.
Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, nguồn tài nguyên hữu hạn và có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động của nền kinh tế. Vì vậy, mỗi lít xăng được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là sự đóng góp thiết thực cho việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Đồng thời, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết, qua đó góp phần ổn định thị trường và bảo đảm nguồn cung cho nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế.
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần nâng cao văn hóa kinh doanh, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ giá tăng, chủ động duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối, qua đó góp phần giữ ổn định thị trường và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.
Trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, việc duy trì nguồn cung thông suốt, ngay cả khi lợi nhuận có thể giảm cũng thể hiện trách nhiệm xã hội và tinh thần đồng hành cùng đất nước của cộng đồng doanh nghiệp. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, thị trường xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục được giữ vững ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
