Từ những con số tăng trưởng ‘nóng’ đến nghịch lý giữa quy mô và giá trị
Tại diễn đàn, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Phó Trưởng ban Ban Thư ký Chương trình THQG Việt Nam, đã trình bày nội dung quan trọng về Định hướng xây dựng chiến lược Thương hiệu Quốc gia đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 dưới ánh sáng các Nghị quyết của Đảng.
Bên cạnh những con số ấn tượng về giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2025 đạt 519,6 tỷ USD, tăng khoảng 63% so với năm 2020, đưa Việt Nam xếp hạng 32/193 thế giới, ông Chiến cũng chỉ ra 'nghịch lý nội tại' trong khi giá trị vĩ mô tăng trưởng "nóng", thì giá trị của Top 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu lại giảm 14% vào năm 2025, chỉ còn 38,4 tỷ USD.
Theo đó, dù số lượng doanh nghiệp và sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia không ngừng gia tăng trong những năm qua, nhưng thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở chiều sâu cốt lõi trong chuỗi giá trị, khả năng tham gia và dẫn dắt chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Đáng chú ý, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đang tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp trong chuỗi giá trị toàn cầu, chủ yếu gia công, sản xuất theo đơn đặt hàng (OEM), trong khi năng lực thiết kế, sáng tạo thương hiệu (ODM, OBM) còn yếu.
“Bài toán đặt ra là làm thế nào để chuyển dịch từ gia công sang làm chủ thiết kế, công nghệ và thương hiệu, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm Việt Nam”, ông Chiến nhấn mạnh.
Bước sang giai đoạn phát triển mới, theo ông Hoàng Minh Chiến, Thương hiệu Quốc gia không thể chỉ đóng vai trò “bộ mặt” đối ngoại, mà phải trở thành đòn bẩy thực chất cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Điều này càng trở nên cấp thiết khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Ông Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh, hệ thống các Nghị quyết của Đảng đã tạo ra một “kim chỉ nam” rõ ràng cho chiến lược Thương hiệu Quốc gia; trong đó, hội nhập quốc tế mở ra không gian phát triển; doanh nghiệp là trung tâm; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực; còn văn hóa là nền tảng.
“Thương hiệu mạnh không thể dựa mãi vào tài nguyên hay lao động giá rẻ. Nó phải được xây dựng trên hàm lượng tri thức, công nghệ và bản sắc văn hóa”, ông Chiến khẳng định.
Lộ trình hiện thực hóa khát vọng "Go Global"
Để giải quyết vấn đề này, chương trình "Go Global" giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt, với mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp, hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp xây dựng chiến lược quốc tế hóa và đưa ít nhất 100 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Chiến, thách thức lớn nhất vẫn là làm sao để doanh nghiệp Việt không chỉ tham gia mà còn định vị được vai trò trong chuỗi giá trị.
Trên cơ sở phân tích bối cảnh và yêu cầu mới, ông Hoàng Minh Chiến đề xuất xây dựng Chiến lược Thương hiệu Quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045 theo ba giai đoạn rõ ràng.
Cụ thể, giai đoạn 2026-2030 được xác định là giai đoạn “đặt nền tảng - chuyển đổi căn bản”. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống tiêu chí Thương hiệu Quốc gia theo hướng thực chất hơn, hướng tới 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia, đồng thời đẩy mạnh số hóa, đưa gian hàng Thương hiệu Quốc gia lên các nền tảng số toàn cầu và tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại trực tuyến quy mô lớn.
“Đây là giai đoạn chúng ta phải thay đổi cách làm, nâng cao chất lượng và từng bước chuyển dịch từ OEM sang ODM trong các ngành chiến lược”, ông Chiến nhấn mạnh.
Giai đoạn 2030-2035 sẽ tập trung hình thành đội ngũ doanh nghiệp có thương hiệu mạnh ở cấp khu vực và quốc tế. Mục tiêu là có từ 5-10 thương hiệu doanh nghiệp Việt lọt Top 500 thế giới, đồng thời nâng giá trị Thương hiệu Quốc gia Việt Nam lên Top 25 toàn cầu.
Ở tầm nhìn xa hơn đến năm 2045, ông Chiến cho rằng Thương hiệu Quốc gia Việt Nam cần phản ánh rõ hình ảnh một nền kinh tế hiện đại, sáng tạo và có trách nhiệm. Khi đó, sản phẩm Việt Nam không chỉ xuất khẩu về mặt thương mại mà còn xuất khẩu giá trị, tư duy thiết kế và chuẩn mực phát triển bền vững.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lộ trình triển khai sẽ được chia thành các giai đoạn cụ thể, bắt đầu từ năm 2026 với việc hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, đổi mới phương thức triển khai Chương trình Thương hiệu Quốc gia và hoàn thiện bộ nhận diện Thương hiệu Quốc gia.
Giai đoạn 2027-2030 sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu theo ngành, thúc đẩy sản phẩm giá trị gia tăng cao và đẩy mạnh số hóa hoạt động xúc tiến thương mại. Sau năm 2030, trọng tâm sẽ là nâng tầm và khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên trường quốc tế.
Theo ông Hoàng Minh Chiến, điều quan trọng là phải chuyển đổi cách tiếp cận từ một chương trình xúc tiến thương mại sang một chiến lược quốc gia về năng lực cạnh tranh. Điều đó đòi hỏi sự đồng bộ giữa chính sách, doanh nghiệp và hệ sinh thái hỗ trợ; đồng thời cần cơ chế triển khai hiệu quả, từ hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực đến nâng cao năng lực xúc tiến và kết nối thị trường.
"Chiến lược Thương hiệu Quốc gia không chỉ là một chương trình xúc tiến, mà là một chiến lược quốc gia về năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam. Trong kỷ nguyên Go Global, câu hỏi không còn là “có làm hay không”, mà là chúng ta có đủ năng lực để ĐI XA VÀ ĐI BỀN", ông Chiến khẳng định.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc đưa Thương hiệu quốc gia trở thành đòn bẩy cạnh tranh thực chất không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là con đường tất yếu để Việt Nam nâng tầm vị thế trong kỷ nguyên mới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
