Đây được xem là hướng đi có cơ sở nhằm huy động nguồn lực xã hội, song vẫn tiềm ẩn nhiều vấn đề cần rà soát, đánh giá kỹ lưỡng trước khi quyết định.
Theo Bộ Xây dựng, tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum có vai trò quan trọng trong việc kết nối hành lang Đông - Tây, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đảm bảo quốc phòng - an ninh khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản triển khai dự án theo hình thức đầu tư công.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn lực ngân sách nhà nước cần ưu tiên cho nhiều công trình trọng điểm như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam hay các tuyến đường sắt lớn khác, việc đề xuất chuyển một phần dự án sang hình thức PPP được đánh giá là phù hợp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm áp lực vốn đầu tư công mà còn góp phần thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân, phù hợp với chủ trương phát triển hạ tầng đồng bộ và bền vững.
Dự án cũng đã được đưa vào danh mục công trình quan trọng trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, cho thấy mức độ ưu tiên cao trong chiến lược phát triển hạ tầng quốc gia.
Cần đánh giá toàn diện để đảm bảo hiệu quả dự án
Dù đánh giá đề xuất PPP là có cơ sở, Bộ Xây dựng cũng lưu ý nhiều vấn đề pháp lý và cơ chế cần được làm rõ. Đáng chú ý, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu siết chặt việc triển khai các dự án BT, chỉ thực hiện khi thật sự cần thiết, hiệu quả và phù hợp quy hoạch.
Trong trường hợp sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư, cần xác định rõ vị trí, diện tích, giá trị cũng như tính pháp lý của quỹ đất, tránh phát sinh tranh chấp hoặc rủi ro tài chính. Đây là điểm then chốt, bởi thực tế nhiều dự án trước đây đã gặp vướng mắc trong khâu thanh toán bằng đất.
Hiện Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện dự thảo nghị quyết liên quan đến xử lý khó khăn trong việc sử dụng quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư BT, cho thấy khung pháp lý vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Bên cạnh đó, đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ngãi và nhà đầu tư vẫn chưa thống nhất về phương án thanh toán. Trong khi địa phương đề xuất sử dụng 50% vốn ngân sách trung ương và phần còn lại bằng quỹ đất, thì phía doanh nghiệp chưa đưa ra phương án cụ thể. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đàm phán, làm rõ để đảm bảo tính minh bạch và khả thi của dự án.
Từ góc độ quản lý chuyên ngành, Bộ Xây dựng cho rằng việc chuyển đổi hình thức đầu tư từ công sang PPP đối với đoạn Quảng Ngãi – Măng Đen là hợp lý. Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh UBND tỉnh Quảng Ngãi và nhà đầu tư cần nghiên cứu kỹ các quy định hiện hành, đặc biệt là các chính sách mới liên quan đến quỹ đất và đấu thầu.
Việc lựa chọn hình thức đầu tư cần dựa trên đánh giá toàn diện về hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng huy động vốn, cũng như mức độ rủi ro. Đồng thời, phải đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về đầu tư công, PPP, xây dựng và đường bộ, tránh thất thoát, lãng phí hoặc phát sinh tiêu cực.
Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng xem xét, chấp thuận về nguyên tắc cho phép nghiên cứu đầu tư dự án theo đề xuất của địa phương. Trên cơ sở đó, các bên liên quan sẽ tiếp tục hoàn thiện phương án, đảm bảo dự án được triển khai đúng tiến độ, phát huy hiệu quả và đóng góp tích cực vào phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.
Theo đề xuất trước đó được Tập đoàn Sun Group gửi Thủ tướng Chính phủ, tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen có tổng chiều dài khoảng 82km đi qua địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Điểm đầu tại Km0+000 kết nối với đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông thuộc địa phận xã Nguyễn Nghiêm.
Điểm cuối tại Km82+000 thuộc địa phận xã Măng Đen.
Quy mô đề xuất đầu tư gồm 4 làn xe, bề rộng nền đường từ 22 - 24,75m. Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.100 tỷ đồng, thực hiện theo phương thức PPP, hợp đồng BT.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
