Clean label trở thành yếu tố cạnh tranh
Theo SIAL Paris, xu hướng hướng đến sức khỏe và tự nhiên không còn chỉ là mối quan tâm của một nhóm nhỏ người tiêu dùng tiên phong. Trên toàn ngành thực phẩm, các sản phẩm clean label, protein thực vật, thực phẩm chức năng và khả năng truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số đang trở thành những ưu tiên kinh doanh, góp phần định hình cách các thương hiệu đổi mới, xuất khẩu và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Người tiêu dùng tại nhiều thị trường ngày càng quan tâm đến những thành phần dễ hiểu, sản phẩm gần gũi với tự nhiên, ít phụ gia, nhiều lựa chọn có nguồn gốc thực vật và thông tin rõ ràng hơn về nguồn gốc sản phẩm. Đối với các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và nhà phân phối, những yếu tố này đang dần trở thành điều kiện để tiếp cận thị trường.
SIAL Insights 2024 cho thấy 74% người tiêu dùng cho rằng chế độ ăn uống của họ có thể gây rủi ro cho sức khỏe, trong đó mối quan tâm này đặc biệt gia tăng tại Mỹ và châu Âu.
Cùng với đó, protein thay thế đang bước vào giai đoạn phát triển mang tính công nghiệp hơn. Theo Market Data Forecast, thị trường protein thực vật toàn cầu được định giá 27,48 tỷ USD năm 2025 và dự kiến đạt 90,06 tỷ USD vào năm 2034.
Thị trường các thành phần clean label cũng được dự báo tiếp tục mở rộng. Mordor Intelligence ước tính thị trường này đạt 48,23 tỷ USD năm 2025 và có thể tăng lên 70,36 tỷ USD vào năm 2031.
Tại khu vực Vùng Vịnh, xu hướng hướng đến tự nhiên diễn ra song song với sự mở rộng của ngành dịch vụ ăn uống ngoài gia đình. Theo Fortune Business Insights, thị trường dịch vụ ăn uống tại các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) dự kiến tăng từ 31,80 tỷ USD năm 2022 lên 62,25 tỷ USD vào năm 2030.
Đô thị hóa, du lịch và sức mua gia tăng góp phần mở rộng thị trường, trong khi nhu cầu của người tiêu dùng cũng thay đổi. Màu sắc tự nhiên, giảm đường, định vị hữu cơ và minh bạch thông tin trên nhãn ngày càng trở thành những yếu tố cạnh tranh của sản phẩm, đặc biệt đối với hàng nhập khẩu.
Tại Canada, mối quan tâm về thực phẩm trong năm 2025 tập trung trở lại vào những bữa ăn đơn giản, nấu ăn tại nhà, nguyên liệu ít chế biến và các loại thức uống bổ sung chức năng. Người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm những sản phẩm lành mạnh hơn nhưng vẫn bảo đảm sự tiện lợi, thúc đẩy doanh nghiệp kết hợp bảng thành phần ngắn gọn với các định dạng dễ sử dụng.
Trong khi đó, Australia bổ sung thêm yếu tố về nguồn gốc và khả năng truy xuất. Ngành nông thực phẩm của nước này dựa trên các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt, khả năng truy xuất nguồn gốc và uy tín xuất khẩu. Người tiêu dùng trong nước ngày càng quan tâm đến sản phẩm hữu cơ, địa phương và bền vững.
Tại thị trường này, clean label được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn của niềm tin, bao gồm nguồn gốc, quy trình sản xuất, bao bì và khả năng chứng minh các tuyên bố về sản phẩm.
Thực phẩm nguồn gốc thực vật mở rộng dư địa
Châu Âu tiếp tục được SIAL Paris đánh giá là một trong những khu vực tiên tiến trong đổi mới thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
Tại Đức, năm 2025, Bộ Nông nghiệp nước này cho biết gần 1/10 người dân tự nhận là người ăn chay hoặc thuần chay, trong khi 37% tự mô tả là người ăn bán chay (flexitarian). Theo SIAL Paris, nhóm flexitarian có vai trò đáng chú ý bởi họ không nhất thiết từ bỏ thịt nhưng tạo ra nhu cầu thường xuyên đối với các sản phẩm thay thế có hương vị phù hợp, dễ chế biến và đáp ứng thói quen ăn uống hằng ngày.
Tại Italia, quá trình chuyển đổi diễn ra theo hướng đa dạng hóa thay vì thay đổi hoàn toàn. Các sản phẩm thay thế thịt, thực phẩm có nguồn gốc thực vật, món ăn chế biến sẵn và thương mại điện tử thực phẩm tiếp tục phát triển. Đối với doanh nghiệp nước ngoài, cơ hội được đặt trong việc cân bằng giữa đổi mới với những kỳ vọng của người tiêu dùng Italia về chất lượng, trải nghiệm thưởng thức và tính thuyết phục về mặt ẩm thực.
Tại Thụy Điển, hoạt động kinh doanh các sản phẩm hữu cơ trong siêu thị vẫn chịu nhiều áp lực, nhưng mối quan tâm về sức khỏe, tính bền vững và khả năng truy xuất nguồn gốc vẫn ở mức cao.
Đan Mạch đang đưa chiến lược phát triển thực phẩm có nguồn gốc thực vật vào chính sách công. Quốc gia này đặt mục tiêu giảm 70% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 và xây dựng kế hoạch hành động quốc gia về thực phẩm nguồn gốc thực vật, liên kết protein thay thế, nguồn vốn công và đổi mới thực phẩm với các mục tiêu khí hậu.
Tại Hà Lan, công nghệ được đẩy mạnh trong các xu hướng thực phẩm này. Các sản phẩm bền vững, đổi mới về bao bì, giảm lãng phí thực phẩm, blockchain, IoT, an ninh lương thực và tính minh bạch cùng trở thành những yếu tố trong quá trình tạo dựng giá trị.
Theo SIAL Paris, sức khỏe trong ngành thực phẩm không chỉ liên quan đến công thức sản phẩm mà còn gắn với dữ liệu, chuỗi cung ứng và niềm tin của người tiêu dùng.
Tại Mexico, định vị sức khỏe ngày càng gắn với xu hướng cao cấp hóa. Người tiêu dùng sành ăn quan tâm nhiều hơn đến nguyên liệu địa phương, nguồn gốc có trách nhiệm, phương thức sản xuất bền vững, bao bì thân thiện với môi trường và giảm lãng phí thực phẩm.
Các khái niệm như hữu cơ, không gluten, ít đường và giàu protein ngày càng phổ biến, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng có thu nhập cao, vốn có xu hướng mua các sản phẩm nhập khẩu. Các sản phẩm thay thế thịt và sữa có nguồn gốc thực vật cũng đang phát triển trong bối cảnh người tiêu dùng chú trọng hơn đến tính minh bạch.
Tại Chile, xu hướng hướng đến chế độ ăn lành mạnh hơn thể hiện qua nhu cầu đối với thực phẩm từ các loại đậu, protein thực vật và những định dạng thực phẩm chế biến sẵn. Nhu cầu đối với thực phẩm đông lạnh và món ăn sẵn sàng sử dụng tăng tại cả các đơn vị kinh doanh dịch vụ ăn uống và nhóm người tiêu dùng thiếu thời gian.
Trong khi đó, tại Mỹ, các sản phẩm hữu cơ, lành mạnh và có khả năng truy xuất nguồn gốc tiếp tục mở ra cơ hội. Pennsylvania được đánh giá là một trung tâm thực phẩm chiến lược nhờ nền tảng công nghiệp chế biến, lợi thế logistics và khả năng tiếp cận các thị trường tiêu dùng lớn.
Xu hướng sức khỏe lan rộng tại các thị trường mới
Tại Thái Lan, các sản phẩm chức năng, hữu cơ và thực phẩm thay thế được dự báo tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng của ngành thực phẩm trong năm 2026. Xu hướng này nhận được sự hỗ trợ từ chứng nhận Halal, xuất khẩu thủy hải sản, sự phát triển của thực phẩm chức năng và các kênh dịch vụ ăn uống trực tuyến.
Thái Lan hướng tới không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn xây dựng uy tín trên thị trường xuất khẩu đối với các sản phẩm kết hợp sức khỏe, tính tiện lợi và chứng nhận.
Tại Việt Nam, các sản phẩm sẵn sàng sử dụng, hữu cơ và lành mạnh hơn đang phát triển trong bối cảnh các kênh phân phối hiện đại và thương mại điện tử ngày càng mở rộng, từng bước cạnh tranh với các kênh phân phối truyền thống.
Theo SIAL Paris, thách thức đối với các thương hiệu là điều chỉnh những chuẩn mực và cách tiếp cận về sức khỏe đang phổ biến trên toàn cầu cho phù hợp với mức giá và thói quen mua sắm tại thị trường Việt Nam.
Tại Nam Phi, các thị trường ngách cũng đang phát triển, đặc biệt đối với các sản phẩm đồ uống thuần chay, không gluten, Halal, Kosher và không đường. Động lực này song hành với nền tảng xuất khẩu nông nghiệp vững mạnh của quốc gia này, từ cam quýt và nho đến táo và rượu vang. Kết quả đã tạo nên một thị trường nơi xu hướng sức khỏe có thể phát triển dựa trên cả thế mạnh nông nghiệp trong nước lẫn các sản phẩm chuyên biệt nhập khẩu.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
