Không còn quy định quyền sở hữu căn hộ có thời hạn
Theo thông tin từ Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), nội dung đề xuất quy định quyền sở hữu căn hộ chung cư có thời hạn đã được loại khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Hiện Bộ Xây dựng đang tiếp tục rà soát, chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo để trình các cấp có thẩm quyền xem xét theo đúng tiến độ.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) hiện gồm 13 chương, 150 điều, giảm 48 điều, tương đương khoảng 25% so với Luật Nhà ở hiện hành.
Việc rút nội dung này đồng nghĩa với một trong những đề xuất từng gây nhiều tranh luận trong quá trình xây dựng dự luật sẽ không còn xuất hiện trong phiên bản dự thảo hiện nay.
Trước đó, phương án được đưa ra là quyền sở hữu căn hộ được xác lập từ thời điểm được Nhà nước công nhận và sẽ chấm dứt khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc chưa hết niên hạn nhưng thuộc diện buộc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật.
Theo đề xuất cũ, khi nhà chung cư hết niên hạn hoặc xuống cấp nghiêm trọng, không còn bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình để quyết định gia hạn thời gian sử dụng hoặc buộc phá dỡ.
Đối với các công trình vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn, thời gian sử dụng sẽ được kéo dài. Ngược lại, công trình không đáp ứng yêu cầu sẽ phải phá dỡ để cải tạo, xây dựng lại.
Dự thảo cũng từng đưa ra phương án xử lý quyền lợi của chủ sở hữu sau khi chung cư bị phá dỡ. Trường hợp cư dân thống nhất xây dựng lại, các chủ sở hữu tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có và góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích sở hữu. Nếu không tham gia góp vốn, Nhà nước sẽ tổ chức lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án mới và người dân được bồi thường quyền sử dụng đất theo quy định. Đối với khu đất không tiếp tục xây dựng chung cư theo quy hoạch, chủ sở hữu sẽ được bồi thường hoặc bố trí tái định cư.
HoREA lo ngại tác động đến tâm lý người mua nhà
Ngay khi được đưa ra lấy ý kiến, đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn đã nhận được nhiều ý kiến phản biện từ các chuyên gia và doanh nghiệp bất động sản.
Trong văn bản góp ý gửi Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) Lê Hoàng Châu cho rằng không nên quy định quyền sở hữu nhà chung cư chấm dứt theo thời hạn sử dụng của công trình.
Theo ông Châu, việc gắn quyền sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình chưa bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, chưa phù hợp với thực tiễn và có thể làm giảm tính ổn định của chính sách nhà ở. Đồng thời, quy định này cũng dễ tạo tâm lý bất an đối với người dân bởi căn hộ là tài sản có giá trị lớn được tích lũy trong nhiều năm.
Ông Lê Hoàng Châu cũng cho biết, trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn từng được đưa ra nhưng không được Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp thuận do lo ngại ảnh hưởng đến quyền sở hữu tài sản của người dân.
Theo HoREA, nếu áp dụng cơ chế quyền sở hữu chấm dứt theo niên hạn công trình, nhiều người có thể chuyển hướng sang mua nhà gắn liền với đất thay vì căn hộ chung cư. Điều này có thể làm mất cân đối cung - cầu giữa các phân khúc bất động sản, đồng thời tạo áp lực tăng giá đất.
Từ đó, Hiệp hội kiến nghị tiếp tục duy trì cơ chế quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn, gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định lâu dài như quy định hiện hành. Cơ chế sở hữu có thời hạn chỉ nên áp dụng đối với các trường hợp mua bán theo thỏa thuận hoặc nhà ở được xây dựng trên đất có thời hạn sử dụng.
Theo ông Lê Hoàng Châu, thay vì thay đổi chế độ sở hữu, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về kiểm định chất lượng công trình, phá dỡ, cải tạo và xây dựng lại các chung cư đã hết niên hạn hoặc không còn bảo đảm an toàn. Đây được xem là giải pháp vừa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, vừa góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình cải tạo chung cư cũ.
Bên cạnh đó, HoREA cũng đề xuất làm rõ quy định về xử lý giấy chứng nhận sau khi nhà chung cư bị phá dỡ. Theo Hiệp hội, nên sử dụng khái niệm "giấy chứng nhận không còn giá trị pháp lý" thay cho "chấm dứt quyền sở hữu" để bảo đảm thống nhất với Luật Nhà ở hiện hành, đồng thời tránh những cách hiểu có thể ảnh hưởng đến quyền tài sản hợp pháp của người dân.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
