Chủ động dự báo lạm phát, phối hợp điều hành giá
Theo văn bản số 16597/BTC-QLG ngày 19/10/2026, công tác quản lý, điều hành giá thời gian qua được triển khai chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế. Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành theo dõi cung cầu, phân tích xu hướng giá cả, xây dựng kịch bản lạm phát và tham mưu các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế.
Năm 2026, mặt bằng giá trong nước chịu nhiều yếu tố tác động, từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, biến động giá năng lượng thế giới đến tâm lý kỳ vọng tăng giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu sau khi lương cơ sở được điều chỉnh từ ngày 1/7/2026.
Trước những sức ép này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 1/4/2026 về tăng cường quản lý giá, bình ổn giá và kiểm soát lạm phát. Tiếp đó, tại Thông báo số 480/TB-VPCP ngày 12/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá tiếp tục yêu cầu triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn cuối năm.
Ngày 29/9/2026, Bộ Tài chính cũng ban hành văn bản số 15348/BTC-QLG, đề nghị các bộ, ngành và địa phương bám sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu. Các cơ quan cần chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và công khai giá; kịp thời phát hiện, xử lý hành vi găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý.
Đối với những địa phương có chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng cao hơn mức bình quân cả nước, Bộ Tài chính yêu cầu phân tích cụ thể nguyên nhân, làm rõ các yếu tố hình thành giá ở những nhóm hàng tăng mạnh. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý có thể lựa chọn giải pháp phù hợp, hạn chế nguy cơ tăng giá lan rộng.
Trong điều hành các mặt hàng năng lượng, Chính phủ tiếp tục bám sát diễn biến giá xăng dầu thế giới và cung cầu trong nước, kết hợp sử dụng Quỹ Bình ổn giá với các chính sách miễn, giảm thuế nhằm hạn chế biến động và giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, trong 9 tháng đầu năm 2026, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản được duy trì ổn định, mức tăng giá được điều hành phù hợp. Giá xăng dầu Việt Nam tiếp tục ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn một số quốc gia có chung đường biên giới. Thị trường hàng hóa nhìn chung ổn định, chưa xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc sốt giá trên diện rộng.
Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, việc điều chỉnh tiếp tục được yêu cầu tính toán thận trọng, bảo đảm cân đối giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân với yêu cầu tính đúng, tính đủ các yếu tố hình thành giá. Những mặt hàng, dịch vụ thiết yếu như điện, y tế, giáo dục cần có lộ trình phù hợp, tránh tạo áp lực cộng hưởng lên mặt bằng giá và CPI.
Song song với điều hành giá, các chính sách tài khóa tiếp tục được sử dụng để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Trong 9 tháng đầu năm, nhiều biện pháp được duy trì hoặc triển khai, gồm giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn và giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026, giảm thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản chế biến sâu, điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030.
Các chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, ưu đãi thuế và lệ phí trước bạ đối với ô tô điện cũng tiếp tục được thực hiện. Cùng với đó là các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho người nghèo và đối tượng chính sách, hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế thuộc nhóm chính sách và xuất cấp hàng dự trữ quốc gia để giúp người dân khắc phục hậu quả thiên tai.
Theo Bộ Tài chính, các biện pháp trên góp phần giảm bớt khó khăn về chi phí, bảo đảm an sinh xã hội và hỗ trợ ổn định mặt bằng giá trong nước.
Bảo đảm nguồn cung, tăng kiểm tra và xử lý vi phạm về giá
Trong những tháng còn lại của năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá và triển khai theo thẩm quyền các giải pháp kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường, giảm giá thành và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Một trong những trọng tâm là nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố có thể gây sức ép lên lạm phát. Cơ quan chức năng sẽ thường xuyên cập nhật kịch bản CPI cả năm, xác định những nhóm hàng hóa, dịch vụ có tỷ trọng lớn trong rổ tính CPI và theo dõi sát biến động giá năng lượng, lương thực, tỷ giá, chính sách thương mại, thuế quan của các đối tác lớn, tình hình địa chính trị cũng như nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.
Về nguồn cung, yêu cầu đặt ra là bảo đảm khả năng cung ứng xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Đối với vật liệu xây dựng như cát, đá, sỏi và đất san lấp, các cơ quan cần theo dõi chặt tình hình sản xuất, nguồn cung, nhu cầu và biến động giá; đồng thời rà soát quy hoạch, phương án khai thác và quản lý các mỏ khoáng sản để hạn chế nguy cơ thiếu hụt hoặc tăng giá bất hợp lý, nhất là tại các dự án trọng điểm.
Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh việc phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa và tiền tệ, tiết kiệm chi thường xuyên và ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cần được bố trí hợp lý, tránh dồn khối lượng lớn vào cuối năm gây áp lực lên nhu cầu vật liệu, nhân công và mặt bằng giá. Các chỉ tiêu về lạm phát, cung tiền, tín dụng, tỷ giá và lãi suất tiếp tục được theo dõi; việc điều hành tỷ giá cần linh hoạt nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.
Cùng với các giải pháp điều hành vĩ mô, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường sẽ được tăng cường. Trọng tâm là việc tuân thủ quy định pháp luật về giá, kê khai và niêm yết giá, cũng như hoạt động phân phối, lưu thông hàng hóa. Những hành vi găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý sẽ bị xử lý theo quy định.
Công tác thông tin và truyền thông về chủ trương điều hành giá cũng được chú trọng nhằm giúp thị trường tiếp cận thông tin kịp thời, hạn chế tâm lý đầu cơ, tích trữ và kỳ vọng lạm phát thiếu cơ sở. Việc công khai, minh bạch các giải pháp quản lý được kỳ vọng góp phần ổn định tâm lý người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài còn nhiều biến động, hiệu quả kiểm soát giá cuối năm sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa các chính sách vĩ mô, bảo đảm nguồn cung và giám sát thực thi tại từng địa phương. Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai các giải pháp điều hành, hướng tới mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định đời sống người dân và duy trì môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
