Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Giá trị của hợp tác không chỉ nhằm tiếp nhận chuyển giao công nghệ như trước đây mà đột phá ở việc hai bên sẽ cùng đầu tư nhân lực và vật lực để nghiên cứu, cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp với đặc điểm sức khỏe, bệnh tật của con người, trong đó có chú trọng người Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Lễ ký kết diễn ra vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024.
Viện RNA thuộc Đại học New South Wales (Australia), xếp thứ 19 thế giới và thứ nhất tại Australia theo xếp hạng của QS công bố ngày 18/6/2026. Viện RNA hiện đang hướng đến nghiên cứu, phát triển vắc xin mRNA phòng cúm và vắc xin ung thư cá thể hóa cho ung thư phổi, đại trực tràng. Đồng thời, từng bước làm chủ chuỗi công nghệ RNA - nền tảng của nhiều vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới. Đây cũng là những nền tảng khoa học mà Viện nghiên cứu Tâm Anh, Việt Nam quan tâm và có những hoạt động hợp tác quốc tế chuyên sâu trong nhiều năm nay, cụ thể về vắc xin ung thư và vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm.
Thỏa thuận đặt nền móng cho quan hệ hợp tác dài hạn giữa hai bên trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ RNA, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng và chuẩn bị năng lực sản xuất các sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA.
Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu. Từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước được triển khai tại Việt Nam.
Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin RNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng.
Sau thành công đặc biệt ý nghĩa của vắc xin mRNA trong đại dịch COVID-19, cùng với trí tuệ nhân tạo (AI), RNA sẽ là một trong những công nghệ có tác động lớn nhất đến y học trong nhiều thập niên tới.
RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Từ nền tảng RNA, các nhà khoa học có thể phát triển nhiều công nghệ khác nhau.
Chẳng hạn, mRNA được sử dụng để tạo vắc xin và một số liệu pháp điều trị; siRNA giúp "tắt" các gene gây bệnh; còn gRNA hỗ trợ các công nghệ chỉnh sửa gene. Nhờ đó, RNA đang mở ra nhiều hướng điều trị mới cho ung thư, bệnh di truyền, bệnh miễn dịch, bệnh hiếm và nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, cho biết đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước.
Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng, đánh giá sự kiện có ý nghĩa đặc biệt và cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.
Hợp tác mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ RNA - nền tảng chiến lược của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới - qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của một trong những công nghệ sinh học phát triển nhanh trên thế giới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
