Đề xuất gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt
Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.
Bộ Tài chính cho biết, để khuyến khích việc chuyển đổi phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, Quốc hội đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thi hành án dân sự đã sửa đổi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện chạy pin theo lộ trình từ ngày 01/3/2022 là 3%, 2%, 1% và từ ngày 01/3/2027 là 11%, 7%, 4% tùy theo số chỗ ngồi.
Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi hiện hành ở mức thấp đối với xe ô tô điện (1%-3%) so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10%-150%) đang đóng vai trò quan trọng giúp người tiêu dùng dễ mua sản phẩm xe điện do ưu đãi về thuế, góp phần giảm giá thành, về phía doanh nghiệp, do số lượng xe bán được nhiều hơn sẽ góp phần tạo động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Kể từ ngày áp dụng chính sách trên từ năm 2022 đến nay, việc chuyển đổi xe xanh đã giảm lượng khí thải. Do vậy việc tiếp tục khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới theo định hướng cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 cũng như định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Theo Bộ Tài chính, Thuế tiêu thụ đặc biệt đang đóng vai trò đẩy mạnh tiêu dùng xe điện, tạo động lực thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp xe điện. Trong bối cảnh các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 đang được triển khai mạnh mẽ, việc gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đến hết năm 2030 sẽ góp phần đảm bảo tính nhất quán của chính sách với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và giảm ô nhiễm đô thị, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh biến động mạnh về giá, hỗ trợ ổn định thị trường, thúc đẩy chuyển dịch từ phương tiện sử dụng nhiên liệu truyền thống sang phương tiện sử dụng các nguồn năng lượng mới, phù hợp với nhu cầu cấp bách trong bối cảnh địa chính trị quốc tế có nhiều biến động, nguồn cung nhiên liệu hóa thạch bị thiếu hụt và giá cao.
Do đó, tiếp tục phát triển xe ô tô điện có gắn động cơ chạy bằng pin được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính, giảm ô nhiễm môi trường đô thị và từng bước thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo các mục tiêu, cam kết quốc tế của Việt Nam. Trong đó, quy định gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin là cần thiết và cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.
Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.
Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pick-up chở người áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 3% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 11%.
Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 10 đến dưới 16 chỗ áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 7%.
Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 16 đến dưới 24 chỗ áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 1% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 4%.
Đối với xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 7%.
Phù hợp với thông lệ quốc tế và xu thế toàn cầu
Góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhất trí với đề xuất gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với xe chạy bằng pin theo dự thảo.
VCCI cho rằng, quan điểm này xuất phát từ đánh giá về lợi ích tổng thể mà chính sách mang lại cho nền kinh tế, cho xã hội và cho người dân. Chính sách phục vụ mục tiêu quốc gia về chuyển đổi xanh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo VCCI, giao thông đường bộ hiện là một trong những nguồn phát thải khí CO₂ và bụi mịn lớn nhất tại các đô thị Việt Nam. Theo nghiên cứu của Trường Đại học Kinh tế quốc dân, ô nhiễm không khí gây tổn thất kinh tế lên tới hàng chục tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 5% GDP, chủ yếu thông qua chi phí y tế, giảm năng suất lao động và suy giảm chất lượng sống của người dân.
Việc gia hạn thuế suất ưu đãi sẽ tạo động lực chuyển dịch cơ cấu phương tiện giao thông theo hướng giảm phát thải, qua đó trực tiếp cải thiện chất lượng không khí, giảm gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng và tiết kiệm nguồn lực xã hội dành cho chăm sóc sức khỏe.
Bên cạnh đó, Việt Nam hiện nhập khẩu một lượng lớn xăng dầu, khiến nền kinh tế chịu rủi ro đáng kể trước biến động giá năng lượng quốc tế. Việc thúc đẩy sử dụng phương tiện chạy điện sẽ giúp chuyển dịch cơ cấu tiêu thụ năng lượng trong lĩnh vực giao thông từ nhiên liệu hoá thạch nhập khẩu sang điện năng sản xuất trong nước, đặc biệt là từ các nguồn năng lượng tái tạo mà Việt Nam có tiềm năng lớn (điện gió, điện mặt trời).
Điều này không chỉ giảm thâm hụt cán cân thương mại năng lượng mà còn nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc giá dầu toàn cầu, phục vụ trực tiếp mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia.
Nhiều quốc gia đã và đang áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, phí để thúc đẩy chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng năng lượng sạch, và đã thu được kết quả tích cực.
Trung Quốc áp dụng giảm, miễn thuế mua xe điện và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp từ 5 đến 8 năm cho các dự án sản xuất xe thuần điện. Thái Lan giảm thuế tiêu thụ đặc biệt từ 8% xuống 2% và giảm thuế nhập khẩu tới 40%. Na Uy miễn 25% VAT khi mua xe điện trong giai đoạn 1996–2021, sau đó chuyển sang áp VAT 25% chỉ cho phần giá xe vượt 500.000 Krone. Hà Lan miễn thuế đăng ký và giảm thuế sở hữu xe điện…
Kinh nghiệm từ các quốc gia này cho thấy, ưu đãi thuế giai đoạn đầu là công cụ chính sách hiệu quả để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh trong giao thông, mang lại lợi ích dài hạn cho toàn xã hội.
Việc gia hạn thuế suất ưu đãi sẽ làm giảm một phần thu ngân sách nhà nước trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét trên tổng thể, lợi ích mà chính sách mang lại là vượt trội. Giảm ô nhiễm không khí đồng nghĩa với giảm chi phí y tế công, giảm thiệt hại kinh tế do bệnh tật và mất ngày công lao động. Chuyển dịch sang phương tiện sử dụng điện giúp giảm nhập khẩu nhiên liệu hoá thạch, cải thiện cán cân thanh toán.
Đồng thời, sự phát triển của thị trường xe điện sẽ kéo theo hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ (sản xuất pin, trạm sạc, dịch vụ bảo dưỡng), tạo việc làm mới và mở rộng cơ sở thuế trong trung và dài hạn. Như vậy, phần thu ngân sách giảm trong giai đoạn ưu đãi thực chất là khoản đầu tư của Nhà nước cho một nền kinh tế xanh hơn, khỏe mạnh hơn và tự chủ hơn về năng lượng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
