Hai doanh nghiệp bị phạt vì tự nhận mình "số 1"
Ngày 24/8, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia công bố thông tin xử phạt Công ty TNHH Giải pháp Sức khỏe Tự nhiên - Vitamia do đưa ra những nội dung quảng cáo không chính xác về sản phẩm máy lọc nước điện giải.
Theo Quyết định số 222/QĐ-CT ban hành ngày 23/7/2026, doanh nghiệp này bị phạt 200 triệu đồng vì thực hiện hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về hàng hóa nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác.
Những nội dung bị cơ quan chức năng xác định vi phạm gồm các thông điệp giới thiệu sản phẩm Kangen là máy lọc nước điện giải "số 1 thế giới", "số 1 Nhật Bản" và dòng máy "được người Nhật mua nhiều nhất".
Ngoài khoản tiền phạt, Vitamia còn bị yêu cầu cải chính công khai thông tin gây nhầm lẫn trên website của doanh nghiệp.
Trước đó, một vụ việc tương tự xảy ra trong lĩnh vực ghế massage, cụ thể ngày 22/7, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thông tin về quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương hiệu Vàng Washima. Doanh nghiệp này sử dụng nội dung giới thiệu Washima là thương hiệu ghế massage "số 1 Việt Nam", nhưng cơ quan chức năng xác định thông tin chưa chính xác và có thể khiến khách hàng hiểu sai.
Theo Quyết định số 174/QĐ-CT ngày 19/6/2026, Washima bị phạt 200 triệu đồng, đồng thời phải cải chính công khai nội dung vi phạm trên website.
Hai vụ việc cùng được xử lý theo điểm a khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh năm 2018, liên quan hành vi cung cấp thông tin gây nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác.
Điểm đáng chú ý là quyết định xử phạt không đồng nghĩa sản phẩm máy lọc nước hay ghế massage bị kết luận kém chất lượng. Vấn đề nằm ở việc doanh nghiệp sử dụng những thông điệp khẳng định vị trí dẫn đầu nhưng thông tin đưa ra không bảo đảm chính xác.
Trong hoạt động mua bán, những cụm từ như "số 1 Nhật Bản", "bán chạy nhất" hay "thương hiệu đứng đầu Việt Nam" dễ tạo ấn tượng sản phẩm đã được kiểm chứng và vượt trội so với các đối thủ. Tuy nhiên, nếu thiếu dữ liệu xác thực, người mua có thể đưa ra quyết định dựa trên một vị trí thị trường chưa được chứng minh.
Không chỉ ảnh hưởng đến khách hàng, cách quảng cáo này còn tạo sự bất bình đẳng với các doanh nghiệp cùng ngành khi một bên tự nhận ưu thế vượt trội mà không đưa ra căn cứ tương xứng.
Quy định về việc sử dụng những từ ngữ mang tính khẳng định tuyệt đối đã được cụ thể hóa tại Thông tư số 12/2026/TT-BVHTTDL, có hiệu lực từ ngày 5/7/2026.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cụm từ "nhất", "duy nhất", "tốt nhất", "số một" hoặc cách diễn đạt tương tự chỉ được sử dụng khi có tài liệu hợp pháp chứng minh.
Quảng cáo đứng đầu phải có căn cứ
Quy định không giới hạn ở tiếng Việt. Những thông điệp bằng tiếng nước ngoài có nội dung khẳng định vị trí dẫn đầu, tính độc bản hoặc tính tuyệt đối của sản phẩm cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.
Điều này có nghĩa các cụm như "No.1", "best seller", "market leader", "đứng đầu thị trường" hay "được lựa chọn nhiều nhất", nếu được sử dụng để khẳng định vị thế vượt trội, đều cần được xem xét trên cơ sở tài liệu chứng minh tương ứng.
Theo thông tư, tài liệu hợp pháp có thể là kết quả khảo sát thị trường do tổ chức được thành lập, hoạt động hợp pháp và có chức năng nghiên cứu thị trường thực hiện.
Doanh nghiệp cũng có thể sử dụng giấy chứng nhận từ những cuộc thi, triển lãm hoặc giải thưởng quy mô toàn quốc, khu vực hay quốc tế, với điều kiện tài liệu đó xác nhận đúng nội dung đang được quảng cáo.
Đáng chú ý, có tài liệu thôi chưa đủ. Sản phẩm quảng cáo còn phải thể hiện rõ tên tài liệu, số hoặc ký hiệu, thời điểm công bố kết quả khảo sát hay thời gian cấp giấy chứng nhận.
Các căn cứ này phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, trung thực và còn giá trị theo thời hạn của kết quả khảo sát hoặc giấy chứng nhận.
Một doanh nghiệp có doanh số cao trong hệ thống phân phối riêng không mặc nhiên được quảng cáo là bán chạy nhất toàn thị trường. Tương tự, giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được công nhận đứng đầu về doanh số.
Một giải thưởng trong phạm vi địa phương cũng không thể tự động trở thành căn cứ cho tuyên bố "số 1 thế giới". Nếu thông tin khảo sát chỉ áp dụng trong một năm, một nhóm sản phẩm hoặc một thị trường nhất định, nội dung quảng cáo cũng phải phản ánh đúng phạm vi đó.
Về xử phạt, Nghị định 87/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng đối với cá nhân sử dụng các từ ngữ "nhất", "duy nhất", "tốt nhất", "số một" mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh. Đối với cùng một hành vi, mức phạt áp dụng cho tổ chức gấp hai lần.
Tuy nhiên, trường hợp hành vi được xác định gây nhầm lẫn và có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh, doanh nghiệp có thể bị xử lý theo pháp luật cạnh tranh như hai vụ việc của Vitamia và Washima, với mức phạt 200 triệu đồng kèm yêu cầu cải chính công khai.
Đối với người tiêu dùng, trước những lời giới thiệu "đứng đầu", "bán chạy nhất" hoặc "được tin dùng nhiều nhất", điều cần quan tâm không chỉ là nội dung quảng cáo, mà còn là ai thực hiện khảo sát, khảo sát trong phạm vi nào và kết quả được công bố vào thời điểm nào.
Khi không có thông tin chứng minh rõ ràng, những danh xưng hấp dẫn nên được xem là lời giới thiệu cần kiểm chứng, thay vì căn cứ để khẳng định chất lượng hoặc giá trị thực tế của sản phẩm.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
