Những "lực cản" cho giải ngân
Trong bức tranh kinh tế quý I/2026, TP.HCM đạt mức tăng trưởng GRDP ấn tượng đạt 8,27%, con số cao nhất trong vòng 5 năm qua. Sự khởi sắc đồng bộ từ thương mại, dịch vụ, du lịch đến những bước tiến dài trong chuyển đổi số đã mang về cho ngân sách thành phố hơn 247 nghìn tỷ đồng, đạt gần 31% dự toán năm.
Bên cạnh tín hiệu tăng trưởng tốt thì thành phố vẫn còn điểm nghẽn lớn về giải ngân đầu tư công. Tính đến hết quý I, trong tổng số hơn 147.500 tỷ đồng kế hoạch vốn được giao, TP.HCM mới chỉ giải ngân được khoảng 13.618 tỷ đồng. Con số này dù là kết quả bước đầu đáng ghi nhận nhưng lại đặt ra áp lực lớn cho các quý còn lại.
Một trong những nguyên nhân chủ yếu nằm ở công tác giải phóng mặt bằng, điều này cũng đã được lãnh đạo thành phố chỉ ra tại nhiều cuộc họp.
Số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho thấy, đến đầu tháng 4/2026, toàn thành phố có 166 dự án thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng với tổng vốn trên 35.000 tỷ đồng. Trong số này, số vốn đã giải ngân đạt hơn 8.000 tỷ đồng, tương ứng 23,03%; phần vốn chưa giải ngân còn chiếm 76,97%.
Tỷ lệ chi trả tiền bồi thường cho người dân đạt 23,03%, trong khi tỷ lệ bàn giao mặt bằng đạt 94,53%. Dù công tác bàn giao mặt bằng đạt kết quả cao, tiến độ giải ngân vẫn còn chậm so với yêu cầu thực tế.
Cũng theo Sở này, tiến độ giải ngân vẫn bị ảnh hưởng bởi nhiều nguyên nhân như quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, việc thành lập các Ban Quản lý dự án cấp xã dẫn đến vướng mắc về pháp lý, con dấu, tài khoản. Đồng thời, hệ thống chính sách mới theo Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định hướng dẫn vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, một số nội dung chưa đồng bộ giữa các địa phương.
Ngoài ra, xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu và vật liệu xây dựng lên cao chóng mặt. Khảo sát từ Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM cho thấy giá thép, xi măng và nhất là cát, đá xây dựng đã tăng từ 10% đến 40% chỉ trong vòng một quý. Sự biến động này không chỉ làm "đội" tổng mức đầu tư mà còn khiến nhiều nhà thầu phải thi công cầm chừng, làm gián đoạn tiến độ các dự án trọng điểm.
Khơi thông điểm nghẽn
Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Nguyễn Thanh Toàn cho biết, thành phố xác định đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong năm 2026.
Theo đó, thành phố sắp triển khai khởi công 7 dự án gồm: Dự án Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính thành phố với tổng mức đầu tư khoảng 31.500 tỷ đồng; Dự án Công viên cảnh quan Bến Nhà Rồng - Khánh Hội khoảng 20.100 tỷ đồng; Dự án tuyến đường sắt Bến Thành - Thủ Thiêm khoảng 46.300 tỷ đồng; Dự án cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành khoảng 44.600 tỷ đồng; Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế tại Hóc Môn khoảng 59.000 tỷ đồng; Dự án Cảng tổng hợp container Cái Mép Hạ khoảng 50.800 tỷ đồng; Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ khoảng 128.872 tỷ đồng.
Đây đều là những dự án quy mô lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM, đã được Ban Thường vụ Thành ủy và UBND TP chỉ đạo sát sao, quyết tâm triển khai với tinh thần tập trung cao độ.
Sở Tài chính TP.HCM cho biết, việc đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị và tổ chức khởi công đồng loạt các dự án không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn góp phần khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, kích hoạt đầu tư tư nhân và tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế thành phố trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng đang tập trung tháo gỡ vướng mắc cho 738/838 dự án tồn đọng và đẩy nhanh tiến độ các siêu dự án như Metro số 2, cầu Phú Mỹ 2, và dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Cùng với đó, kết luận tại buổi làm việc về tiến độ triển khai kế hoạch đầu tư công năm 2026 và tình hình thực hiện đến hết quý I, Thường trực HĐND TP.HCM đề nghị tập trung hoàn tất công tác bàn giao, điều chuyển dự án sau sắp xếp tổ chức; xây dựng kế hoạch thực hiện chi tiết theo từng giai đoạn; tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương; cũng như nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, cần chú trọng tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về quy hoạch, thủ tục, mặt bằng, vật liệu và cơ chế phối hợp để bảo đảm tiến độ triển khai các dự án, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng và hoàn thiện hạ tầng đô thị của thành phố trong giai đoạn mới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
