Từ sản xuất xanh đến nâng giá trị nông sản
Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn, công nghệ cao và chuyển đổi số, TP. Hồ Chí Minh xác định nâng cao chất lượng và giá trị nông sản là một trong những nhiệm vụ quan trọng để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại.
Chương trình nâng cao chất lượng và giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026-2030 được triển khai với mục tiêu xây dựng chuỗi giá trị nông sản có chất lượng, an toàn và khả năng cạnh tranh cao. Trong đó, sản xuất xanh, tuần hoàn, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao được xác định là những trụ cột quan trọng.
Thay vì tập trung chủ yếu vào sản lượng, định hướng mới hướng tới nâng chất lượng sản phẩm, tăng giá trị gia tăng và đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường. Đây cũng là cách để nông sản Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh các thị trường trong nước và quốc tế ngày càng chú trọng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và môi trường.
Một trong những nội dung được Thành phố đặc biệt chú trọng là xây dựng mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số. Việc minh bạch hóa thông tin từ sản xuất đến tiêu thụ không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn tạo cơ sở để xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Cùng với đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng thương hiệu, phát triển các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng vùng, miền. Các sản phẩm tham gia Chương trình "Tick xanh trách nhiệm" cũng được định hướng phát triển nhằm tăng khả năng nhận diện và tiếp cận thị trường.
Nâng chất lượng sản phẩm chỉ tạo ra giá trị kinh tế khi đi cùng với khả năng mở rộng thị trường. Vì vậy, chương trình của TP. Hồ Chí Minh đặt trọng tâm vào kết nối sản xuất với hệ thống phân phối và người tiêu dùng.
Thành phố ưu tiên đưa nông sản chất lượng, có truy xuất nguồn gốc vào hệ thống bếp ăn trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và khu chế xuất. Đây không chỉ là giải pháp mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn góp phần nâng cao yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm trong các kênh tiêu thụ lớn.
Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được đẩy mạnh thông qua hội chợ, triển lãm, tuần lễ nông sản và lễ hội OCOP. Qua đó, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất có thêm cơ hội tiếp cận hệ thống phân phối, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường.
Bên cạnh các kênh phân phối truyền thống, thương mại điện tử được xác định là một hướng đi quan trọng. Việc kết hợp thương mại điện tử với hệ thống phân phối hiện đại và logistics chuyên biệt cho nông sản được kỳ vọng giúp rút ngắn chuỗi cung ứng, giảm chi phí trung gian và mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng.
Đây cũng là yếu tố có ý nghĩa đối với mục tiêu đưa nông sản TP. Hồ Chí Minh và các sản phẩm liên kết vùng tiếp cận sâu hơn với thị trường quốc tế.
Liên kết vùng để hình thành chuỗi giá trị bền vững
Với vai trò là trung tâm kinh tế lớn, TP. Hồ Chí Minh có lợi thế về thị trường tiêu thụ, hệ thống phân phối, logistics, thương mại và dịch vụ. Trong khi đó, các địa phương trong vùng có thế mạnh về quỹ đất, vùng nguyên liệu và sản xuất nông nghiệp.
Việc tăng cường liên kết giữa Thành phố với các vùng sản xuất vì vậy được xem là yếu tố quan trọng để hình thành chuỗi giá trị nông sản ổn định, từ sản xuất, chế biến đến phân phối và xuất khẩu.
Theo định hướng của chương trình, việc phát triển các không gian trưng bày, giới thiệu nông sản gắn với điểm du lịch và trung tâm thương mại cũng được chú trọng. Mô hình này vừa tạo thêm kênh quảng bá sản phẩm, vừa mở ra khả năng kết hợp giữa nông nghiệp, thương mại và du lịch.
Đây là hướng tiếp cận giúp mở rộng giá trị của sản phẩm nông nghiệp, không chỉ dừng ở hoạt động sản xuất mà còn tạo thêm giá trị từ thương hiệu, trải nghiệm và dịch vụ.
Để chuỗi giá trị vận hành hiệu quả, Thành phố không chỉ tập trung vào sản phẩm mà còn chú trọng nâng cao năng lực của các chủ thể tham gia.
Hàng năm, TP. Hồ Chí Minh tổ chức các hoạt động đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh. Đây là nền tảng để các chủ thể nâng cao khả năng tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường.
Trong bối cảnh yêu cầu của thị trường ngày càng cao, năng lực quản trị sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì chất lượng sản phẩm và thực hiện các cam kết với đối tác. Do đó, việc nâng cao năng lực cho doanh nghiệp và hợp tác xã được xem là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng chuỗi cung ứng nông sản bền vững.
Song song với đó, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ cao sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuẩn hóa sản xuất.
Chương trình nâng cao chất lượng và giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026-2030 cho thấy định hướng chuyển từ phát triển nông nghiệp theo chiều rộng sang chú trọng chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững.
Việc thúc đẩy sản xuất xanh, tuần hoàn, hữu cơ và công nghệ cao, kết hợp với truy xuất nguồn gốc, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường sẽ tạo nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản.
Đặc biệt, khi các yêu cầu về an toàn thực phẩm, môi trường và minh bạch nguồn gốc ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường, việc chuẩn hóa sản xuất sẽ giúp nông sản có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu.
Với lợi thế về thị trường, thương mại, logistics và khả năng kết nối vùng, TP. Hồ Chí Minh có điều kiện để đóng vai trò đầu mối trong quá trình tổ chức lại chuỗi giá trị nông sản.
Nếu các giải pháp về sản xuất xanh, truy xuất nguồn gốc, thương hiệu, logistics, thương mại điện tử và kết nối cung cầu được triển khai đồng bộ, chương trình giai đoạn 2026-2030 sẽ góp phần chuyển trọng tâm từ "bán sản phẩm" sang "bán giá trị", qua đó nâng cao thu nhập cho người sản xuất và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
