Các công nghệ thanh toán mới đã và đang làm giảm đáng kể thói quen sử dụng tiền mặt của người dân. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch Covid-19, thanh toán không dùng tiền mặt tăng đột biến. Nhiều ngân hàng cho biết, số lượng khách hàng đến quầy giao dịch ít hơn và thay vào đó là xu hướng tăng giao dịch trên các nền tảng số của ngân hàng.
Xu hướng thanh toán online trong chuyển đổi số
Cụ thể như, tại Vietcombank thông kê trong năm 2021 quy mô giao dịch qua các nền tảng số của ngân hàng này tăng 62,5% về số lượng giao dịch và gần 30% về giá trị giao dịch so với năm 2020. Trong khi đó, TPBank cũng đã tăng từ 3 triệu khách hàng năm 2019 lên 5 triệu khách hàng năm 2021, 50% trong đó là khách hàng thường xuyên giao dịch qua các kênh online; Techcombank năm 2021 có khối lượng giao dịch tăng 70%, giá trị giao dịch tăng 80,5% so với cùng kỳ năm 2020…
Theo số liệu thống kê trong quý I/2022, số lượng giao dịch trực tuyến trên hệ thống Napas tăng 89%, với giá trị tăng 123% so với cùng kỳ năm 2021. Trong khi đó, giao dịch rút tiền mặt qua máy rút tiền tự động (ATM) giảm 9,6% về số lượng và 8,8% về giá trị. Thanh toán qua ví điện tử có tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2017-2021 là 80,43% về số lượng và 71,86% về giá trị.
Từ thực tế này cho thấy xu hướng tiêu dùng không tiền mặt đang được ưa chuộng và đây là điều đáng mừng, song cũng đặt ra thách thức về các rủi ro lừa đảo trực tuyến, chiếm đoạt thông tin cá nhân, thông tin tài khoản người dùng… đối với các giao dịch qua kênh số.
Báo cáo "Xây dựng lộ trình an toàn hướng tới tương lai của thanh toán số ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương" của Kaspersky mới đây chỉ ra rằng, gần 72% người dùng đã ít nhất một lần bị tấn công khi thực hiện thanh toán điện tử (khảo sát tại khu vực Đông Nam Á); Có tới 52% số người được khảo sát thừa nhận bị mất tiền do lừa đảo tài khoản ngân hàng và thẻ tín dụng. Khoảng 36% người dùng cho biết họ vẫn tin ngân hàng và nhà cung cấp ví di động sẽ giải quyết vấn đề, song cũng có 18% ít tin tưởng hơn vào các nhà cung cấp thanh toán kỹ thuật số…
Bày tỏ quan điểm về vấn đề này theo ThS. Lưu Ánh Nguyệt - Viện Chiến lược và Chính sách tài chính cho rằng, trong bối cảnh an ninh mạng và bảo mật thông tin tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, việc khách hàng dễ dàng cung cấp thông tin cá nhân cho các nền tảng cho vay P2P, các website mua bán trực tuyến… làm tăng nguy cơ rủi ro mất dữ liệu, thông tin cá nhân, tạo kẽ hở cho các vụ tấn công tin tặc.
Đồng thời xu hướng tội phạm công nghệ đang chuyển dần từ tấn công cơ hội sang khai thác các lỗ hổng về công nghệ và người dùng. Lỗ hổng từ người dùng có thể khai thác qua việc người dùng truy cập vào những đường dẫn lạ, truy cập website không an toàn…
Thực tế trên khiến các giải pháp bảo mật hiện nay đang hướng nhiều hơn tới câu chuyện bảo vệ người dùng cuối; giúp người dùng tránh được lừa đảo, chứ không phải là vấn đề kỹ thuật. Theo ông Khanh, việc triển khai một hệ thống chống gian lận thanh toán ở phía người dùng khác hoàn toàn so với chống gian lận thanh toán của ngân hàng.
Các chuyên gia cũng cho rằng, dù giải pháp có hỗ trợ tới đâu, thì quan trọng nhất vẫn là nâng cao nhận thức từ phía khách hàng có sự cẩn trọng hơn khi thực hiện các giao dịch, bởi không có một hệ thống nào có thể an toàn tuyệt đối 100% được. Khách hàng sẽ phải có sự cảnh giác với những trao đổi, đề nghị lạ qua tin nhắn điện thoại, hay các đường link lạ được gửi tới, không chia sẻ mã OTP cho bất cứ ai khi thực hiện giao dịch trên các kênh số.../.
Minh Tín (T/H)
Nguồn: thuongtruong.com.vn
