Tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 345/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban chỉ đạo điều hành giá tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá về kết quả công tác quản lý, điều hành giá Quý II và 6 tháng đầu năm 2026; định hướng công tác điều hành giá 6 tháng còn lại của năm 2026.
Thông báo kết luận nêu rõ, trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường hàng hóa và dịch vụ trong nước cơ bản duy trì cân bằng cung - cầu. Giá năng lượng thế giới tăng, chi phí vận tải và nguyên liệu đầu vào cao hơn, cùng với áp lực tỷ giá và nhu cầu tiêu dùng, đầu tư phục hồi đã làm gia tăng sức ép lạm phát. CPI tăng trong các tháng 2-4 do ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ và giá xăng dầu, gas và vật liệu xây dựng tăng theo giá thế giới, nhưng đã có dấu hiệu hạ nhiệt vào cuối quý II nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Nhìn chung, 6 tháng qua lạm phát tuy đang trong tầm kiểm soát nhưng áp lực đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm vẫn ở mức cao.
Trong các tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục chịu tác động bởi nhiều yếu tố bất định, khó lường, qua đó ảnh hưởng đến diễn biến giá cả và áp lực lạm phát trong nước. Việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, thúc đẩy các dự án hạ tầng trọng điểm và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh dự kiến sẽ làm gia tăng nhu cầu đối với điện, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và các loại nguyên vật liệu đầu vào khác. Đây là những yếu tố có thể tạo thêm sức ép đối với công tác kiểm soát lạm phát trong thời gian tới.
Để thực hiện đồng thời mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu năm 2026, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, triển khai kịp thời, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp, trong đó yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó, các Bộ, cơ quan, địa phương tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát. Chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, giá năng lượng, giá lương thực, tỷ giá quốc tế, chính sách thương mại và thuế quan của các đối tác lớn, các diễn biến địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu để kịp thời đánh giá tác động và xây dựng các kịch bản điều hành giá phù hợp.
Đồng thời, tiếp tục điều hành chính sách tài khóa theo hướng chặt chẽ, hiệu quả. Thực hiện tiết kiệm triệt để chi thường xuyên ngân sách nhà nước, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và các nhiệm vụ an sinh xã hội. Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu kỳ, đồng thời điều tiết nhịp độ giải ngân hợp lý giữa các tháng, các quý, tránh tình trạng dồn khối lượng giải ngân vào cuối năm gây áp lực lên thị trường vật liệu xây dựng, lao động và mặt bằng giá cả.
Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa. Theo dõi sát diễn biến lạm phát cơ bản, cung tiền, tín dụng, tỷ giá và lãi suất; kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng; điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu, góp phần ổn định thị trường tài chính, tiền tệ và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.
Điều hành giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu thị trường hóa giá, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh áp lực lạm phát đang ở mức cao, việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các hàng hóa, dịch vụ công thiết yếu cần được rà soát, cơ cấu, cân nhắc phù hợp với bối cảnh kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá
Bộ Tài chính chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI và tổng hợp số liệu của các bộ, ngành về diễn biến giá thị trường các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật các kịch bản lạm phát theo từng quý và cả năm. Chủ động tham mưu Ban Chỉ đạo điều hành giá và Chính phủ các giải pháp điều hành giá phù hợp với diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế. Tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống người dân.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo dõi sát diễn biến tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế; chủ động các giải pháp hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu. Điều tiết tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; tập trung vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp chế biến chế tạo và các động lực tăng trưởng mới. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thị trường ngoại hối; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường.
Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, xăng dầu thành phẩm, khí hóa lỏng, than và các loại năng lượng trên thị trường thế giới; chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu trong nước (trong đó có giá dầu DO) bám sát diễn biến giá thế giới kết hợp các biện pháp điều hành phù hợp theo thẩm quyền và quy định pháp luật để hỗ trợ phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì nguồn cung.
Chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng; không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ tăng giá. Chủ trì điều hòa cung cầu hàng hóa thiết yếu trên phạm vi cả nước; bảo đảm cân đối cung cầu các mặt hàng chiến lược trong mọi tình huống.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến sản xuất, cung cầu và giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu như lúa gạo, thịt lợn, gia cầm, thủy sản, rau quả. Chủ động các phương án bảo đảm nguồn cung thực phẩm trong mọi tình huống; không để xảy ra thiếu hụt nguồn cung cục bộ gây biến động giá bất thường.
Đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi; mở rộng sản xuất đối với các mặt hàng có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Theo dõi, quản lý giá thức ăn chăn nuôi, phân bón, vật tư nông nghiệp; chủ động tham mưu các giải pháp ổn định nguồn cung và giá cả. Phối hợp với Bộ Công Thương điều tiết hợp lý giữa nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu đối với các mặt hàng nông sản chiến lược.
Bộ Xây dựng chủ trì theo dõi, đánh giá diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng; phân tích, đánh giá kỹ và chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn thị trường vật liệu xây dựng. Chỉ đạo các địa phương nâng cao chất lượng công bố giá vật liệu xây dựng; xử lý kịp thời tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc thao túng giá vật liệu xây dựng.
Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải và dịch vụ logistics; kiểm tra việc kê khai giá, niêm yết giá và thực hiện giá cước theo quy định. Yêu cầu các doanh nghiệp vận tải thực hiện điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm, bảo đảm phản ánh đúng biến động chi phí đầu vào. Kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá cước bất hợp lý hoặc chậm điều chỉnh giảm giá cước khi giá nhiên liệu giảm.
Bộ Y tế theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư y tế, hóa chất xét nghiệm, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh. Bảo đảm đầy đủ nguồn cung thuốc, vật tư y tế phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân với giá hợp lý. Xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát và khả năng chi trả của người dân. Tăng cường kiểm tra hoạt động kê khai giá, niêm yết giá thuốc, vật tư y tế; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về giá.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo dõi diễn biến giá các dịch vụ lưu trú, du lịch, lữ hành tại các địa bàn trọng điểm du lịch. Phối hợp với các địa phương kiểm soát tình trạng tăng giá bất hợp lý trong các dịp lễ, Tết và mùa du lịch cao điểm. Tăng cường công tác truyền thông, cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch nhằm ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu trên địa bàn; kịp thời có biện pháp xử lý các hiện tượng tăng giá bất thường.
Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để trục lợi.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
