Không chỉ là điểm mua sắm mùa vụ, phiên chợ năm nay được ví như “bản đồ thu nhỏ” của đặc sản Việt, quy tụ gần 40 doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) và hộ sản xuất đến từ nhiều tỉnh, thành như TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Vĩnh Long, Cà Mau, Đồng Tháp, An Giang… với hơn 500 chủng loại sản phẩm.
Không gian Tết đậm chất bản địa, đề cao yếu tố xanh
Bước vào khuôn viên phiên chợ, người tiêu dùng dễ dàng cảm nhận sắc Xuân qua cách bài trí đậm chất truyền thống. Các gian hàng thực phẩm Tết luôn tấp nập khách chọn mua bánh chưng, bánh tét Trà Cuôn, giò chả Ước Lễ, nem - chả - lạp xưởng, bánh dân gian Nam Bộ, các loại chè truyền thống… Tất cả được chăm chút về hình thức, giữ hương vị đặc trưng của mâm cỗ ngày Tết.
Bên cạnh đó, khu vực nông sản, đặc sản vùng miền phong phú: gạo ST, gạo tấm, rau hữu cơ và rau thủy canh, rau củ Đà Lạt, trái cây miền Tây, táo - nho Ninh Thuận, gà ta Gò Công, tôm khô - bánh phồng tôm Cà Mau, chả cá - cá đồng miền Tây, nước mắm và tiêu Phú Quốc, đường thốt nốt Châu Đốc… tạo nên bức tranh đa dạng về tài nguyên bản địa và văn hóa ẩm thực Việt.
Điểm mới của phiên chợ năm nay là nhấn mạnh yếu tố “xanh” và phát triển bền vững. Nhiều đơn vị sử dụng bao bì thân thiện môi trường, giới thiệu quy trình sản xuất sạch, chứng nhận OCOP hoặc các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nhằm tăng tính minh bạch. Một số gian hàng còn tổ chức dùng thử, hướng dẫn bảo quản, chế biến để nâng cao trải nghiệm người mua.
Theo bà Vũ Kim Anh, Phó giám đốc Trung tâm BSA, phiên chợ không đơn thuần là hoạt động thương mại mà là không gian kết nối giữa người tiêu dùng đô thị với sản phẩm đặc sản từ các vùng quê. Mỗi sản phẩm tham gia đều gắn với câu chuyện về sự bền bỉ, minh bạch và nỗ lực sản xuất theo hướng xanh, bền vững.
“Phiên chợ vừa là nơi giới thiệu sản phẩm, vừa là không gian kể câu chuyện về tài nguyên bản địa và hành trình đổi mới sáng tạo của DN, HTX, hộ sản xuất”, bà Kim Anh chia sẻ.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến yếu tố trách nhiệm với môi trường và xã hội, những sự kiện như Tết Xanh - Quà Việt trở thành cơ hội để các chủ thể sản xuất địa phương tiếp cận trực tiếp người mua, giảm bớt khâu trung gian và mở rộng đầu ra.
Muốn “cửa thắng” phải làm đúng và làm mới
Sức hút tại phiên chợ cho thấy nhu cầu dành cho đặc sản vùng miền vẫn rất lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đứng vững giữa cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm địa phương cần thay đổi từ gốc.
TS. Hoàng Thịnh Nhân, Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo khởi nghiệp NIIC (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), cho rằng đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ bài toán thực tế của DN. DN cần nêu rõ vấn đề về công nghệ, tiêu chuẩn, thị trường; trường đại học đồng thiết kế giải pháp; chính quyền địa phương hỗ trợ cơ chế. Đổi mới phải xuất phát từ thực tiễn sản xuất, không phải lý thuyết.
Ông nhấn mạnh, liên kết DN - đại học - chính quyền cần duy trì dài hạn, có thể theo chương trình 5 năm thay vì dự án ngắn hạn mang tính phong trào. Hiệu quả phải được đo bằng tác động kinh tế - xã hội cụ thể như số sản phẩm nâng cấp, số DN đạt chứng nhận OCOP, số công nghệ được chuyển giao.
Khi mô hình liên kết vận hành hiệu quả, đặc sản vùng miền sẽ được nâng cấp toàn diện: sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao hơn, ứng dụng công nghệ tốt hơn, bao bì - thương hiệu gắn chặt với bản sắc địa phương và tính bền vững. Xa hơn, nông thôn có thể chuyển từ phát triển dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên tri thức và công nghệ.
Ở góc độ thị trường, bà Hồ Thị Quyên, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC), cho rằng người tiêu dùng Việt Nam đang chuyển mạnh sang mua sắm trực tuyến, khiến thương mại điện tử trở thành trụ cột kinh doanh của nhiều DN.
Với đặc sản vùng miền, bán hàng online không chỉ là đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, mà còn đòi hỏi chuẩn hóa quy trình, đảm bảo chất lượng đồng nhất, nâng cao kỹ năng số và xây dựng thương hiệu bài bản. Quan trọng hơn, DN cần xác định mục tiêu kinh doanh thực chất thay vì chạy theo chỉ số tương tác ảo.
Các chuyên gia cũng lưu ý, người mua ngày nay không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm mà còn đến câu chuyện phía sau: nguồn nguyên liệu có sạch không, quy trình sản xuất ra sao, sản phẩm đóng góp gì cho cộng đồng địa phương. Vì vậy, nội dung truyền thông phải gắn với nhận diện thương hiệu, kể câu chuyện về đặc sản và chia sẻ kiến thức chuyên môn nhằm xây dựng niềm tin dài hạn.
Từ sức nóng tại Tết Xanh - Quà Việt 2026 có thể thấy, đặc sản vùng miền vẫn có “đất diễn” rộng mở. Tuy nhiên, để chuyển hóa sự quan tâm thành doanh thu bền vững và từng bước chinh phục thị trường trong, ngoài nước, các chủ thể sản xuất cần “làm đúng” từ nguyên liệu, quy trình đến chiến lược thương hiệu và kênh phân phối.
Khi đặc sản không chỉ ngon mà còn minh bạch, sáng tạo và gắn với giá trị bền vững, đó sẽ là chìa khóa để hàng Việt vươn xa trong kỷ nguyên kinh tế xanh và số hóa.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
