Theo số liệu được Bloomberg dẫn lại từ cơ quan thống kê Trung Quốc, tỷ lệ vận hành trung bình của các nhà máy lọc dầu trong tháng 5 chỉ đạt 66,3%, trong khi tổng sản lượng chế biến giảm 9,1% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 53,72 triệu tấn. Đây là mức thấp nhất trong nhiều năm và cho thấy các doanh nghiệp lọc hóa dầu đang thận trọng hơn trước biến động chi phí đầu vào.
Động lực chính đến từ sự sụt giảm mạnh của nhập khẩu dầu thô. Trong tháng 5, lượng dầu Trung Quốc mua từ nước ngoài giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017 - 2018 tùy cách tính thống kê, với khoảng 33 triệu thùng, tương đương 7,8 triệu thùng/ngày - thấp hơn đáng kể so với mức bình quân khoảng 11,6 triệu thùng/ngày của năm trước.
Các nhà phân tích cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở nhu cầu tiêu thụ, mà còn đến từ việc Trung Quốc đang tận dụng lượng tồn kho dầu thô tích lũy trong giai đoạn giá thấp trước đó.
Từ đầu năm đến nay, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu duy trì ở mức cao và làm gia tăng chi phí nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, nhiều nhà máy lọc dầu của Trung Quốc lựa chọn giảm mua hàng giao ngay, đồng thời sử dụng nguồn dự trữ thương mại để duy trì hoạt động thay vì chấp nhận giá nguyên liệu cao.
Một số chuyên gia nhận định động thái cắt giảm nhập khẩu của Trung Quốc đã góp phần làm dịu áp lực tăng giá trên thị trường dầu toàn cầu trong giai đoạn nguồn cung quốc tế bị siết chặt. Khi quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới giảm nhu cầu mua vào, tác động lan tỏa đến giá dầu quốc tế trở nên rõ rệt hơn.
Bên cạnh yếu tố giá, nhu cầu nhiên liệu nội địa của Trung Quốc cũng đang thay đổi. Dữ liệu thị trường cho thấy tiêu thụ xăng và dầu diesel có dấu hiệu chậm lại khi phương tiện điện hóa, giao thông công cộng và các mô hình tiêu dùng mới tiếp tục mở rộng. Điều này khiến các nhà máy lọc dầu chịu áp lực kép từ chi phí đầu vào và tốc độ tiêu thụ đầu ra.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng xu hướng hiện tại chưa đủ để kết luận nhu cầu dầu của Trung Quốc suy giảm dài hạn. Với quy mô dự trữ dầu thô rất lớn được tích lũy trong các năm trước, Trung Quốc vẫn có khả năng quay lại thị trường nhập khẩu khi giá dầu hạ nhiệt hoặc điều kiện nguồn cung thuận lợi hơn.
Trong ngắn hạn, câu hỏi lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu không còn là liệu Trung Quốc có thiếu dầu hay không, mà là thời điểm nước này bắt đầu tăng nhập khẩu trở lại - yếu tố có thể tác động trực tiếp đến giá dầu và cán cân cung cầu thế giới trong nửa cuối năm 2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
