Hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách phát triển công nghệ chiến lược
Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, Sáng ngày 26/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Tổ trưởng Tổ công tác về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược, chủ trì cuộc họp chuyên đề về tiến độ triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, đến nay việc triển khai các nhiệm vụ cơ bản không còn vướng mắc. Thời gian qua, Bộ KH&CN tập trung xây dựng, ban hành một số hướng dẫn, trong đó có những nội dung mang tính đột phá, dù tiến độ một số nhiệm vụ còn chậm.
Theo báo cáo của Bộ KH&CN, đến tháng 8/2026, hành lang pháp lý và các điều kiện tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đã cơ bản được hình thành, đảm bảo bao quát các khâu từ xây dựng, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ đến lựa chọn tổ chức chủ trì, ký hợp đồng, bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện.
Bộ KH&CN đang tiếp tục xây dựng Thông tư quy định về quản lý Chương trình KHCN và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, quy định việc theo dõi, kiểm tra, đánh giá, nghiệm thu và tổng hợp kết quả thực hiện Chương trình, qua đó hoàn thiện quy trình quản lý nhiệm vụ trong giai đoạn tổ chức thực hiện sau khi ký hợp đồng.
Đối với nhiệm vụ nghiên cứu cơ chế giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu có năng lực nhằm hình thành doanh nghiệp dẫn dắt phát triển công nghiệp công nghệ chiến lược, sản phẩm mang thương hiệu quốc gia, tổ chức nghiên cứu mạnh và trung tâm nghiên cứu xuất sắc, Bộ KH&CN đã hoàn thành nghiên cứu, báo cáo kết quả và đề xuất các cơ chế tạo đột phá cho phát triển công nghiệp công nghệ chiến lược trong thời gian tới.
Qua rà soát, điều chỉnh và chuẩn hóa hồ sơ, Bộ KH&CN cho biết hiện có 28 đề xuất nhiệm vụ về công nghệ chiến lược của 8/10 bộ, cơ quan với tổng kinh phí dự kiến khoảng 5.300 tỷ đồng.
Đến ngày 24/8/2026, Bộ KH&CN đã tổ chức thẩm định 27/28 hồ sơ. Cụ thể, có 9 nhiệm vụ đã hoàn thành thẩm định, được kết luận đủ điều kiện phê duyệt, hồ sơ đã hoàn thiện của Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ KH&CN. Các bộ, cơ quan chủ trì có trách nhiệm khẩn trương phê duyệt nhiệm vụ theo thẩm quyền trong tháng 8/2026 và triển khai các bước tiếp theo theo quy định.
Bên cạnh đó, có 13 nhiệm vụ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Bộ KH&CN) đã được Hội đồng thẩm định cho ý kiến, đang hoàn thiện hồ sơ. Có 5 nhiệm vụ được Hội đồng thẩm định kết luận không đủ điều kiện phê duyệt; có 1 nhiệm vụ chưa hoàn thành thẩm định, dự kiến tổ chức thẩm định chậm nhất ngày 28/8/2026.
Đối với các địa phương, đến ngày 20/8, Bộ KH&CN đã nhận được 85 ý tưởng đề xuất bài toán, nhiệm vụ công nghệ chiến lược của 15 địa phương. Các đề xuất tập trung chủ yếu vào UAV, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, blockchain, công nghệ tế bào, y học cá thể hóa, công nghệ gen và công nghệ sinh học.
Đánh giá của Bộ KH&CN cho thấy, tiến độ phê duyệt nhiệm vụ còn chậm, đến ngày 24/8/2026, đã tổ chức thẩm định 27/28 nhiệm vụ, trong đó 9 nhiệm vụ đã được kết luận đủ điều kiện phê duyệt và hồ sơ đã hoàn thiện, nhưng chưa có nhiệm vụ nào được phê duyệt. Theo quy định, thẩm quyền phê duyệt thuộc các bộ, cơ quan được giao chủ trì nhiệm vụ; do đó, các bộ, cơ quan này chịu trách nhiệm về tiến độ ban hành quyết định phê duyệt theo thẩm quyền.
Việc chậm phê duyệt làm kéo dài các bước lựa chọn tổ chức chủ trì, xét tài trợ hoặc đặt hàng, ký hợp đồng và bố trí kinh phí, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai nhiệm vụ trong năm 2026.
Bên cạnh đó, chất lượng hồ sơ chưa đồng đều, do đây là loại hình nhiệm vụ mới, một số hồ sơ chưa đảm bảo tiêu chí của nhiệm vụ công nghệ chiến lược về sản phẩm đầu ra, công nghệ lõi cần làm chủ, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Hành lang pháp lý cơ bản đã đầy đủ, khuôn khổ đã có
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, cơ quan trong triển khai nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng thẳng thắn cho rằng các cơ quan vẫn chưa thực sự quyết liệt; những khó khăn đã được nhận diện nhưng chưa tập trung giải quyết dứt điểm.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đến nay hành lang pháp lý cơ bản đã đầy đủ, khuôn khổ đã có, kinh phí cũng đã có, vì vậy vấn đề còn lại là tập trung tổ chức triển khai.
Trên tinh thần đó, đối với 9 hồ sơ đã được thẩm định, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ phê duyệt trước ngày 28/8. Những nhiệm vụ đã đủ điều kiện, hồ sơ đã gửi các Bộ thì sau cuộc họp phải khẩn trương rà soát lại và thực hiện việc phê duyệt theo thẩm quyền.
Đối với 13 nhiệm vụ đã được Hội đồng thẩm định cho ý kiến, Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN hoàn thiện báo cáo thẩm định trong ngày 28/8; đến ngày 5/9 phải phê duyệt xong, để có 21 nhiệm vụ bắt tay vào các công việc tiếp theo.
Cùng với việc đẩy nhanh phê duyệt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN hoàn thiện, ban hành thông tư còn lại ngay trong tháng 8, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ triển khai nhiệm vụ.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu việc rà soát, tổng hợp, thẩm định và hướng dẫn các bộ, ngành triển khai phát triển công nghệ chiến lược phải được thực hiện liên tục. Các bộ, ngành nếu có đề tài, nghiên cứu, phát minh hoặc ý tưởng cần đăng ký thì Bộ KH&CN tiếp tục hướng dẫn để triển khai trong những năm tiếp theo.
Đối với các địa phương, Bộ KH&CN được giao tổng hợp các đề xuất để tổ chức một cuộc họp, qua đó giải quyết tình trạng trùng lặp, phân tán nguồn lực. Phó Thủ tướng yêu cầu phải phân loại rõ những nội dung trùng lặp, những nội dung có thể dùng chung và những mô hình từ Trung ương có thể nhân rộng để xác định phần việc địa phương triển khai.
Bộ KH&CN định kỳ báo cáo Thủ tướng, Phó Thủ tướng về tiến độ triển khai công nghệ chiến lược; đồng thời tiếp tục tổng hợp, hướng dẫn để các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, tránh chồng chéo, phân tán nguồn lực.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục tập trung vào những bài toán lớn chưa có nhiệm vụ triển khai. Đồng thời, tiếp tục rà soát việc tổ chức thực hiện giữa các nhóm bài toán, bảo đảm các bài toán được giao đều có phương án triển khai phù hợp. Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ KH&CN và các cơ quan liên quan tiếp tục triển khai đối với các bài toán chưa có nhiệm vụ triển khai và báo cáo trong tháng 9/2026.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
