Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt rõ nét trong tư duy phát triển OCOP, khi trọng tâm không còn đặt nặng vào việc gia tăng số lượng sản phẩm được xếp hạng mà chuyển sang nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo thống kê, cả nước hiện có hơn 18.200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, với sự tham gia của hàng nghìn hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và hộ sản xuất. Nhiều sản phẩm đã khai thác hiệu quả lợi thế tài nguyên bản địa, đồng thời kết hợp giá trị văn hóa truyền thống với yêu cầu của thị trường hiện đại, qua đó từng bước chinh phục các thị trường khó tính.
Sản phẩm OCOP Việt Nam đã hiện diện tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, góp phần nâng cao hình ảnh nông sản và sản phẩm nông thôn trên bản đồ thương mại quốc tế. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, OCOP còn thúc đẩy hình thành hệ sinh thái phát triển đa ngành, gắn kết nông nghiệp với chế biến, dịch vụ và du lịch nông thôn.
Khoảng 1.200 hợp tác xã đã chủ động ứng dụng công nghệ số, phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm, mở ra thêm sinh kế và việc làm cho người dân khu vực nông thôn, miền núi.
Một điểm sáng khác của chương trình là sự tham gia ngày càng tích cực của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số trong các chủ thể OCOP, qua đó thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, nâng cao thu nhập và góp phần ổn định đời sống cộng đồng.
Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng bộc lộ không ít hạn chế. Nhiều sản phẩm OCOP vẫn gặp khó trong việc tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, phụ thuộc lớn vào các kênh tiêu thụ ngắn hạn như hội chợ, triển lãm, khiến doanh số và sức cạnh tranh chưa bền vững, dù đã được đầu tư về bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc.
Tại phiên họp triển khai nhiệm vụ năm 2026, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh thách thức lớn nhất của OCOP hiện nay nằm ở khâu kết nối thị trường và xây dựng thương hiệu.
Theo đó, hiệu quả của chương trình trong giai đoạn tới sẽ không còn được đánh giá bằng số lượng sản phẩm được xếp hạng, mà bằng khả năng mở rộng quy mô sản xuất, duy trì thị phần và tạo ra giá trị gia tăng ổn định. Điều này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ hơn giữa vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học – công nghệ và vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp, hợp tác xã có năng lực.
Giai đoạn 2026–2035, OCOP được định hướng trở thành công cụ phát triển kinh tế nông thôn vận hành theo cơ chế thị trường. Các chủ thể được khuyến khích chuyển từ tư duy sản xuất sẵn có sang sản xuất theo nhu cầu thị trường, chú trọng quản trị chất lượng, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh tiêu thụ qua thương mại điện tử.
Nhà nước tiếp tục giữ vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện chính sách, hỗ trợ tài chính và tháo gỡ rào cản pháp lý, nhằm hình thành những thương hiệu OCOP đủ sức cạnh tranh trong và ngoài nước.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
