Đông người, dòng tiền lại chảy hướng khác
Kỳ nghỉ dịp Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 năm 2026 kéo dài tới 5 ngày đang tạo ra một “điểm rơi” đặc biệt cho thị trường bán lẻ. Ghi nhận tại Hà Nội và TP.HCM trong những ngày đầu nghỉ lễ cho thấy lượng khách đến trung tâm thương mại, siêu thị tăng mạnh, nhiều nơi ghi nhận lưu lượng tăng từ 20–30% so với ngày thường, đặc biệt vào buổi tối và cuối tuần.
Không khí mua sắm sôi động hơn hẳn, các bãi gửi xe kín chỗ, khu ẩm thực đông kín bàn, nhiều cửa hàng thời trang, điện máy liên tục đón khách ra vào. Tuy nhiên, phía sau sự đông đúc đó lại là một thực tế đáng chú ý: người đến nhiều nhưng không đồng nghĩa với việc chi tiêu tăng tương ứng.
Tại các khu mua sắm lớn, dễ dàng bắt gặp cảnh khách đi dạo, trải nghiệm, chụp ảnh hoặc thử sản phẩm, nhưng lại cân nhắc rất kỹ trước khi quyết định mua hàng. Nhân viên bán hàng cho biết thời gian khách đứng xem lâu hơn, hỏi kỹ hơn, nhưng tỷ lệ chốt đơn không tăng tương xứng.
Anh Nguyễn Hoàng Minh (35 tuổi, nhân viên văn phòng, phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết gia đình anh dành phần lớn ngân sách dịp lễ cho chuyến du lịch ngắn ngày thay vì mua sắm. “Mấy năm trước còn tranh thủ dịp lễ để mua đồ điện tử hay quần áo, nhưng năm nay ưu tiên đi chơi cho cả nhà. Nếu có mua thì chỉ chọn những món thật sự cần hoặc giảm giá sâu”, anh Minh chia sẻ.
Trong khi đó, chị Lê Thu Trang (28 tuổi, nhân viên marketing, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) lại có xu hướng “đi xem trước, mua sau”. “Tôi tranh thủ đi trung tâm thương mại dịp lễ để xem mẫu mã, thử đồ. Nhưng thường sẽ về so sánh giá trên mạng rồi mới quyết định. Không còn kiểu thấy rẻ là mua ngay như trước”, chị nói.
Các gian hàng thời trang, điện máy, đồ gia dụng đồng loạt tung khuyến mãi sâu từ 20% đến 50%, thậm chí có nhóm hàng giảm tới 60–70% để hút khách. Dù vậy, hành vi tiêu dùng đã thay đổi rõ rệt. Người mua không còn “xuống tiền nhanh” mà chuyển sang so sánh, cân nhắc, thậm chí trì hoãn nếu chưa thực sự cần thiết.
Một số hệ thống bán lẻ cho biết lượng khách tăng mạnh nhưng doanh thu chỉ nhích nhẹ, chủ yếu tập trung vào nhóm hàng thiết yếu hoặc sản phẩm giảm giá sâu. Xu hướng “đi xem là chính, mua là phụ” đang ngày càng phổ biến, phản ánh tâm lý thận trọng sau giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.
Đáng chú ý, dòng tiền trong dịp lễ đang có dấu hiệu dịch chuyển rõ rệt sang các lĩnh vực dịch vụ. Lượng khách du lịch nội địa và quốc tế tăng mạnh, nhiều tuyến điểm kín chỗ từ sớm. Các nhà hàng, quán cà phê, khu vui chơi giải trí luôn trong tình trạng đông khách, đặc biệt vào buổi tối và cuối tuần.
Trong khi đó, bán lẻ hàng hóa phải cạnh tranh gay gắt hơn để giữ chân người tiêu dùng. Xu hướng chi tiêu đang dịch chuyển từ “mua sắm để sở hữu” sang “chi tiền cho trải nghiệm”. Khi thu nhập chưa thực sự phục hồi mạnh, người tiêu dùng có xu hướng chi tiêu có chọn lọc, ưu tiên giá trị sử dụng và trải nghiệm hơn là mua sắm theo cảm xúc.
Trong bức tranh đó, sự đông đúc tại các trung tâm thương mại có thể tạo cảm giác thị trường đang sôi động, nhưng dòng tiền thực tế lại đang phân tán. Và chính sự lệch pha này khiến thị trường bán lẻ dịp lễ trở nên nhộn nhịp ở bề nổi, nhưng chưa phản ánh trọn vẹn sức mua thực sự.
Cú hích ngắn hạn hay phép thử sức mua dài hạn
So với các kỳ nghỉ lễ năm 2024–2025, thị trường năm nay có dấu hiệu sôi động hơn về lượng khách và mức độ tương tác. Tuy nhiên, mức tăng trưởng doanh thu không đồng đều giữa các ngành hàng, phản ánh rõ sự phân hóa trong sức mua.
Nhóm thực phẩm, hàng tiêu dùng nhanh và dịch vụ ăn uống tiếp tục giữ vai trò “đầu kéo” nhờ nhu cầu thiết yếu và tính thời điểm. Ngược lại, các ngành hàng giá trị cao như điện máy, nội thất, thời trang trung và cao cấp vẫn gặp khó trong việc kích cầu, dù đã giảm giá mạnh.
Theo đại diện Saigon Co.op, doanh thu trong dịp lễ có tăng nhưng chủ yếu tập trung vào nhóm hàng thiết yếu và các chương trình khuyến mãi mạnh. “Người tiêu dùng hiện nay rất nhạy cảm với giá. Họ chỉ mua khi thấy thực sự cần hoặc có ưu đãi rõ ràng, chứ không còn xu hướng mua sắm theo cảm xúc như trước”, vị này cho biết.
Trong khi đó, đại diện WinCommerce (đơn vị vận hành hệ thống WinMart/WinMart+) cũng ghi nhận lượng khách tăng cao trong dịp lễ, nhưng sức mua phân hóa rõ giữa các phân khúc. Các sản phẩm tiêu dùng nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có mức tăng tốt, trong khi nhóm hàng giá trị cao vẫn tăng chậm.
Một số doanh nghiệp thừa nhận, doanh thu tăng trong dịp lễ chủ yếu đến từ các chương trình khuyến mãi, thay vì nhu cầu tự nhiên của thị trường. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của sức mua khi các chương trình giảm giá kết thúc.
Ở góc độ quản lý, Bộ Công Thương Việt Nam từng nhiều lần nhận định, tiêu dùng nội địa đang có dấu hiệu phục hồi nhưng chưa đồng đều, phụ thuộc lớn vào các chương trình kích cầu và yếu tố thời vụ. Điều này đồng nghĩa với việc những “cú hích” như dịp lễ dài ngày chỉ mang tính hỗ trợ ngắn hạn, chưa đủ để tạo ra sự bứt phá bền vững.
Không chỉ vậy, áp lực chi phí cũng đang bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp. Chi phí vận hành, nhân sự dịp lễ, marketing, quảng cáo đều tăng cao, buộc nhiều đơn vị phải chấp nhận giảm biên lợi nhuận để giữ doanh thu. Một số nhà bán lẻ cho biết, biên lợi nhuận trong các chương trình khuyến mãi lớn có thể giảm đáng kể, thậm chí chỉ còn ở mức tối thiểu để duy trì dòng tiền.
Trong bối cảnh đó, kỳ nghỉ 5 ngày không đơn thuần là một “cú hích” kích cầu, mà còn là phép thử đối với sức mua thực sự của thị trường. Người tiêu dùng đang trở nên thận trọng hơn, chi tiêu có tính toán hơn và ưu tiên trải nghiệm thay vì sở hữu.
Những gì diễn ra trong dịp lễ cho thấy thị trường bán lẻ chưa bước vào chu kỳ phục hồi rõ ràng, mà vẫn đang trong giai đoạn “thăm dò”. Và câu trả lời cho bài toán sức mua không nằm ở những con số tăng trưởng ngắn hạn, mà ở việc liệu người tiêu dùng có sẵn sàng mở hầu bao khi các ưu đãi kết thúc hay không.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
