Làn sóng mua trên giấy khiến nhà đầu tư “chết đứng”
Ghi nhận cuối tháng 1/2026 tại Hà Nội, nhiều cửa hàng kim hoàn lớn rơi vào tình trạng cháy hàng vật lý, dù nhu cầu mua tăng vọt. Người dân xếp hàng từ 3 giờ sáng với hy vọng được mua vàng, bạc, nhưng đến nơi chỉ nhận được thông báo “hết hàng giao ngay”.
Một thương hiệu cũng đưa ra thông báo, kể từ ngày 4/1, mỗi khách chỉ được mua 1 sản phẩm vàng 0,1 chỉ/ngày. Nếu mua thêm với số lượng 2 chỉ sẽ được giao sau 60 ngày. Bạc cũng không khả quan hơn khi một số thương hiệu đang để thời gian chờ lên tới 3 - 4 tháng, khiến nhiều người nóng ruột khi mua được mà không bán được vào thời điểm giá lao dốc.
Trên các hội nhóm, nhiều người rao bán lại giấy hẹn, chấp nhận lỗ 1 - 2 triệu đồng mỗi đơn hàng để thoát sớm. Một số người khác lại chấp nhận mua lại suất chờ vì hy vọng hàng vẫn lên giá. Tuy nhiên, giấy hẹn không có giá trị pháp lý chuyển nhượng, nên việc bán lại rất khó.
Đến chiều 6/2, giá vàng miếng SJC tăng nhẹ lên 173,5 – 176,5 triệu đồng/lượng (mua – bán), nhẫn vàng loại 1 - 5 chỉ của SJC cũng tăng tương đương. Tuy nhiên, nhiều người đã “mua đỉnh” ở mốc trên 190 triệu đồng/lượng, hiện vẫn đang chờ nhận hàng.
Tương tự ở thị trường bạc, mức giảm còn mạnh hơn. Bạc Ancarat 999 – 1 lượng giảm 644.000 đồng/lượng, xuống 2,645 triệu đồng/lượng (mua vào), bán ra còn 2,710 triệu đồng/lượng, giảm 660.000 đồng. Trong khi đó, bạc thỏi Phú Quý 999 - 1kg hiện giao dịch tại 72,96 triệu đồng (mua vào) và 75,23 triệu đồng (bán ra).
Chị Trần Thị N. (Hà Nội) cho biết: “Tôi mua bạc thỏi 2kg với giá hơn 123 triệu đồng/kg, đã thanh toán đủ từ cuối tháng 1 nhưng giờ lỗ gần 100 triệu đồng, hàng thì chưa biết bao giờ mới được nhận. Trong khi đó lúc mua phải thanh toán 100% giá trị đơn hàng để được giữ giá. Nhưng khi thị trường giảm sâu, người mua như tôi lại hoàn toàn bị động".
Lời hứa không cam kết, rủi ro pháp lý và thương mại cận kề
Theo các chuyên gia tài chính, việc mua vàng, bạc “trên giấy” tiềm ẩn nhiều rủi ro cả về pháp lý lẫn thương mại. Trong đó, tờ giấy hẹn nhận vàng bản chất chỉ là một lời hứa. Nếu có trục trặc trong khâu giao hàng, người mua rất khó đòi quyền lợi vì đa số hợp đồng không có điều khoản ràng buộc cụ thể.
Đặc biệt, trong trường hợp giá vàng bạc tăng mạnh vào ngày giao hàng, bên bán có thể viện lý do thiếu hàng hoặc thị trường biến động để trì hoãn hoặc hủy cam kết. Việc kiện ra tòa trong những trường hợp này vừa tốn thời gian, vừa khó có cơ sở thắng kiện nếu hợp đồng không rõ ràng.
Hơn nữa, theo Nghị định mới của Chính phủ, người dân chỉ được phép mua vàng qua các cơ sở được cấp phép chính thức. Nếu giao dịch tại các đơn vị ngoài luồng, rủi ro pháp lý sẽ thuộc về bên mua.
Ngoài ra, nếu doanh nghiệp gặp khó khăn về nguồn cung, khách hàng phải chờ đợi vô thời hạn hoặc thậm chí mất trắng. Đặc biệt, với người vay tiền đầu tư lướt sóng, khoản lỗ có thể bị khuếch đại theo thời gian và lãi suất.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, về dài hạn vàng, bạc vẫn là công cụ tích trữ an toàn, nhưng chỉ phù hợp với người mua bằng tiền nhàn rỗi, không dùng đòn bẩy, không chạy theo tâm lý FOMO. Do đó, đầu tư vàng lướt sóng kiểu "trên giấy" là hình thức cực kỳ rủi ro, người dân nên cẩn trọng khi thực hiện các giao dịch mua vàng, bạc tương tực.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
