Tại các chợ Bà Chiểu, Thị Nghè, Tân Định, Phạm Văn Hai, Hòa Bình..., ngò rí và húng quế được bán khoảng 70.000 đồng/kg, tăng khoảng 25.000 đồng/kg so với tháng trước. Ớt sừng đỏ lên 80.000-90.000 đồng/kg. Nhiều loại rau cải dao động 25.000-45.000 đồng/kg, xà lách khoảng 50.000-70.000 đồng/kg, trong khi dưa leo, cà chua và một số mặt hàng khác cũng tăng giá.
Bông cải xanh Đà Lạt tại một số điểm bán tăng từ khoảng 45.000 đồng lên 65.000 đồng/kg. Cải xanh, cải thìa cũng tăng lên khoảng 45.000-50.000 đồng/kg. Tại các chợ đầu mối Thủ Đức, Bình Điền và Hóc Môn, một số loại rau, củ, quả tăng khoảng 1.000-3.000 đồng/kg, thậm chí có mặt hàng tăng 2.000-15.000 đồng/kg so với tháng trước.
Giá bán tăng, nhưng nhiều tiểu thương cho biết hoạt động nhập hàng chưa rơi vào tình trạng đứt nguồn. Vấn đề lớn hơn nằm ở chất lượng và sản lượng. Mưa nhiều khiến rau dễ dập, úng, khó thu hoạch và hao hụt trong quá trình vận chuyển.
Bà Lương Thị Hòa, tiểu thương tại chợ Hòa Bình, cho biết lượng hàng về chợ vẫn khá đầy đủ nhưng chất lượng và số lượng đều giảm. Nếu nhập quá nhiều, đến cuối buổi phải giảm giá bán nhanh để hạn chế rau hư hỏng.
Theo các tiểu thương, thời tiết xấu cũng làm chi phí đưa hàng từ vùng trồng về thành phố tăng lên. Đường sá khó đi, thời gian giao nhận kéo dài và mức hao hụt lớn hơn khiến chi phí thực tế trên mỗi kilogram rau tăng, tạo thêm áp lực lên giá bán lẻ.
Trong khi đó, sức mua cũng thay đổi theo diễn biến thời tiết. Những ngày mưa lớn, người tiêu dùng có xu hướng mua lượng vừa đủ, ưu tiên các mặt hàng thiết yếu hoặc chuyển sang siêu thị, cửa hàng gần nhà và các kênh mua sắm trực tuyến để hạn chế đi lại. Điều này khiến các điểm bán phải tính toán lượng hàng nhập mỗi ngày thay vì tăng mạnh dự trữ.
Sản lượng tại vùng trồng giảm sâu, giá chợ biến động mạnh hơn
Áp lực lớn nhất đang xuất hiện tại các vùng sản xuất. Tại Tây Ninh, ông Lê Văn Giấy, Giám đốc HTX Rau an toàn Mười Hai, cho biết mưa kéo dài khiến năng suất rau của HTX giảm khoảng 20-30%. Từ mức cung ứng hơn 3 tấn mỗi ngày trong điều kiện bình thường, sản lượng hiện còn khoảng 2,5 tấn, khiến đơn vị không đủ hàng giao cho một số đối tác.
Một số loại rau như cải ngọt đặc biệt khó gieo trồng và chăm sóc trong điều kiện mưa kéo dài. Với nhóm rau gia vị, mức độ ảnh hưởng còn rõ hơn do cây dễ hư hỏng và khó bảo đảm nguồn cung ổn định.
Tình trạng giảm sản lượng nghiêm trọng hơn được ghi nhận tại các vùng trồng ở Đà Lạt và khu vực Lâm Đồng. Ông Đinh Xuân Sang, đại diện Tổ hợp tác Rau an toàn Suối Thông, cho biết sản lượng rau đưa ra thị trường hiện chỉ khoảng 3 tấn/ngày, giảm 60-70% so với mùa nắng và cùng kỳ năm trước.
Mưa ngập và sốc nhiệt khiến rau dễ hư, thối, đặc biệt tại những diện tích trồng ngoài nhà kính. Các loại như xà lách, cải thìa chịu tác động rõ rệt, trong khi những vùng đất thấp tiếp tục gặp khó khăn do úng nước kéo dài.
Tại HTX Rau an toàn Phước An ở TP Hồ Chí Minh, mức độ ảnh hưởng còn lớn hơn. Với diện tích sản xuất hơn 15 ha, đơn vị hiện chỉ cung cấp khoảng 300 kg rau mỗi ngày, giảm hơn 80% so với trước. Cà chua, dưa leo, khổ qua, cải thìa, rau muống... đều chịu ảnh hưởng do vùng sản xuất bị ngập.
Dù nguồn cung giảm mạnh, giá bán tại nhiều vùng sản xuất lại không tăng tương ứng. Ông Sang cho biết giá rau cung cấp cho siêu thị và cửa hàng chỉ tăng khoảng 20-25% so với các tháng ổn định, một phần do nhu cầu vẫn ở mức cơ bản và doanh nghiệp phải thực hiện các hợp đồng có mức giá tương đối ổn định.
Điều này tạo ra sự khác biệt đáng kể giữa giá tại vùng trồng và giá bán ở chợ dân sinh. Theo các nhà sản xuất, rau đưa vào hệ thống siêu thị thường có yêu cầu về chất lượng, quy trình và hợp đồng ổn định hơn, trong khi giá tại chợ dễ biến động mạnh khi nguồn hàng khan hiếm.
Tại Đà Lạt, một số đơn vị sản xuất cho biết sản lượng nhiều loại rau đã giảm 70-80%. Bắp cải, cải thảo và các loại không được trồng trong nhà kính chịu ảnh hưởng rõ khi mưa liên tục. Tuy nhiên, các nhà vườn cũng đang tính toán phương án phục hồi sản xuất ngay khi thời tiết thuận lợi.
Đặc điểm của rau ngắn ngày khiến khả năng bổ sung nguồn cung có thể nhanh hơn so với các loại cây trồng dài ngày. Một số loại rau lá chỉ cần khoảng một tháng từ gieo trồng đến thu hoạch, trong khi cải thảo cần khoảng 60 ngày và bắp cải mất 80-90 ngày. Các giải pháp như nâng nền đất, tăng che chắn hoặc sử dụng máy bơm thoát nước đang được tính đến để hạn chế thiệt hại và khôi phục sản xuất.
Vì vậy, mức tăng giá hiện nay chưa nhất thiết đồng nghĩa thị trường đang thiếu rau nghiêm trọng. Một phần giá tăng đến từ sự sụt giảm sản lượng, tỷ lệ hao hụt cao, chi phí vận chuyển tăng và sự phân hóa giữa các kênh bán hàng.
Từ góc độ thị trường, điều đáng chú ý là nguồn cung vẫn đang được duy trì bằng nhiều cách khác nhau. Siêu thị chưa ghi nhận tình trạng thiếu hàng trên diện rộng, trong khi hệ thống chợ vẫn có đủ nhiều mặt hàng nhưng giá biến động mạnh hơn. Điều này cho thấy tác động của mưa kéo dài đang phân bổ không đồng đều giữa vùng sản xuất, chợ đầu mối, chợ dân sinh và hệ thống bán lẻ hiện đại.
Trong ngắn hạn, nếu mưa tiếp tục kéo dài, giá nhóm rau lá và rau gia vị có thể còn chịu áp lực do đây là những mặt hàng nhạy cảm với thời tiết và khó bảo quản. Ngược lại, khả năng phục hồi tương đối nhanh của rau ngắn ngày cũng mở ra cơ hội sớm bổ sung nguồn cung khi điều kiện sản xuất được cải thiện.
Diễn biến giá rau tại TP Hồ Chí Minh thời gian qua phản ánh rõ hơn tác động của thời tiết đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ năng suất tại vùng trồng, chất lượng sau thu hoạch, chi phí vận chuyển đến cách thức phân phối, mỗi khâu đều có thể tác động lên giá bán cuối cùng. Khi nguồn cung chưa thực sự đứt gãy, bài toán quan trọng vẫn là giữ được nhịp sản xuất, giảm hao hụt và nhanh chóng phục hồi vùng trồng sau mưa ngập.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
