“Thần dược hóa” thiết bị cơ học
Từ một thiết bị hỗ trợ phục hồi chức năng, các loại máy kéo giãn cột sống đang bị “nâng cấp” thành giải pháp chữa bệnh gần như toàn năng. Chỉ cần tìm kiếm cụm từ liên quan, người dùng sẽ bị bủa vây bởi hàng nghìn sản phẩm với đủ mức giá, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, xuất hiện tràn lan từ mạng xã hội đến các sàn thương mại điện tử.
Trên Facebook, TikTok hay Shopee, Lazada, sản phẩm này không chỉ đơn thuần là hàng hóa mà được “bọc” trong một hệ sinh thái quảng bá dày đặc. Bài đăng bán hàng, video trải nghiệm, livestream kéo dài hàng giờ, thậm chí cả những hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm chữa đau lưng tại nhà đều trở thành kênh tiếp cận người tiêu dùng. Trong không gian đó, ranh giới giữa tư vấn sức khỏe và quảng cáo gần như bị xóa nhòa.
Các buổi livestream trở thành “sân khấu bán niềm tin”. Người bán vừa thao tác kéo giãn để minh họa, vừa liên tục khẳng định hiệu quả, thúc đẩy người xem chốt đơn ngay lập tức. Dòng bình luận như “lấy một bộ”, “đã đặt”, “xin giá” xuất hiện dày đặc, tạo cảm giác sản phẩm đang được tiêu thụ mạnh và có hiệu quả rõ rệt.
Trên các sàn thương mại điện tử, nhiều sản phẩm được gắn nhãn “bán chạy”, “được yêu thích”, đi kèm hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đánh giá tích cực. Tuy nhiên, nội dung các đánh giá lại lặp lại, chủ yếu xoay quanh việc giảm đau nhanh hoặc cải thiện chỉ sau vài ngày, khiến người tiêu dùng khó xác định tính xác thực.
Đáng chú ý, các nội dung quảng cáo thường bị đẩy xa khỏi bản chất sản phẩm. Những cam kết như hết đau tức thì, dứt điểm thoát vị sau vài ngày hay phục hồi cột sống xuất hiện dày đặc. Không ít nơi còn gắn thêm các yếu tố như công nghệ nước ngoài, chuẩn y khoa để tăng độ tin cậy, dù không có tài liệu kiểm chứng rõ ràng.
Theo khảo sát, một số sản phẩm như D26 Signature được rao bán với giá gần 5 triệu đồng, D12 Pro khoảng 4,5 triệu đồng, kèm theo các chương trình giảm giá để kích thích mua nhanh. Người bán khẳng định sản phẩm có thể phục hồi đĩa đệm, làm chậm thoái hóa, phù hợp mọi lứa tuổi, những tuyên bố vượt xa bản chất của một thiết bị cơ học hỗ trợ.
Không chỉ dừng ở việc bán hàng, một “hệ sinh thái niềm tin” được dựng lên. Video review, hình ảnh trước và sau, các câu chuyện trải nghiệm cá nhân được lan truyền rộng rãi. Một số nội dung có sự xuất hiện của người nổi tiếng hoặc được dàn dựng như lời chia sẻ của người đã khỏi bệnh, góp phần củng cố niềm tin cho người xem.
Trong vai người mua, phóng viên liên hệ một tài khoản bán hàng và nhận được khẳng định rằng sản phẩm có thể dùng cho mọi trường hợp đau lưng, từ nhẹ đến nặng, không cần đi viện. Khi được hỏi về yếu tố chuyên môn hay rủi ro, câu trả lời chỉ dừng ở mức đơn giản hóa rằng ai cũng có thể sử dụng.
Ở phía người tiêu dùng, tâm lý tự điều trị tại nhà đang trở thành động lực thúc đẩy thị trường này. Anh Ngô Việt Trung cho biết anh mua sản phẩm sau khi thấy quảng cáo xuất hiện dày đặc, với kỳ vọng tiết kiệm chi phí và thời gian đi khám. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, tình trạng đau lưng không cải thiện rõ rệt. Trong khi đó, chị Hồ Thị Lan chia sẻ rằng tin tưởng vào quảng cáo và đánh giá tích cực, nhưng thực tế sử dụng không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.
Điều đáng lo ngại là các hướng dẫn sử dụng vốn thuộc kỹ thuật phục hồi chức năng lại bị đơn giản hóa thành thao tác phổ thông. Từ việc lắp đặt đến cách kéo giãn đều được trình bày như những bước mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện tại nhà. Khi một kỹ thuật y khoa bị biến thành hướng dẫn đại trà, rủi ro không còn nằm ở thiết bị mà nằm ở chính người sử dụng.
Một thị trường sôi động đang hình thành, nơi quảng cáo, mạng xã hội và tâm lý người bệnh kết hợp để biến thiết bị hỗ trợ thành “giải pháp đại trà”. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp đó là khoảng trống về kiểm soát thông tin, chuyên môn và an toàn.
Thực tế, các thiết bị này chỉ là công cụ cơ học hỗ trợ kéo giãn, không phải thiết bị điều trị và không có kiểm soát lực kéo hay phác đồ cá nhân hóa. Khoảng cách giữa quảng cáo và thực tế vì thế trở thành rủi ro trực tiếp đối với người tiêu dùng. Vấn đề đặt ra không chỉ là câu chuyện quảng cáo, mà là liệu những thiết bị này có thực sự phù hợp để sử dụng tại nhà như những gì đang được giới thiệu, hay người tiêu dùng đang phải đánh đổi sức khỏe của mình cho những lời hứa vượt quá bản chất sản phẩm.
Tiềm ẩn nhiều nguy cơ
Trong làn sóng quảng bá rầm rộ các thiết bị kéo giãn cột sống, một xu hướng đáng lo ngại đang hình thành: người bệnh lựa chọn tự điều trị tại nhà thay vì tiếp cận y tế chuyên môn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chính lựa chọn này có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu không được hiểu đúng bản chất.
Thực tế, kéo giãn cột sống không phải là giải pháp phổ quát như những gì đang được quảng cáo. Đây là một kỹ thuật trong phục hồi chức năng, có chỉ định y khoa chặt chẽ và phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Tại các cơ sở y tế, lực kéo luôn được tính toán dựa trên cân nặng, tình trạng bệnh và được theo dõi liên tục trong suốt quá trình thực hiện.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Mạnh Hùng, Phó trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Việt Đức, không có bất kỳ phương pháp điều trị nào có thể áp dụng cho tất cả các trường hợp. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá toàn diện dựa trên triệu chứng, tiền sử bệnh, nguyên nhân, thói quen sinh hoạt và kết quả chẩn đoán hình ảnh. Một phương pháp có thể hiệu quả với người này nhưng lại không phù hợp với người khác, thậm chí cùng một bệnh nhưng mức độ khác nhau cũng đòi hỏi cách tiếp cận khác nhau.
Điều này đồng nghĩa với việc những lời quảng cáo như “chữa dứt điểm”, “thay thế điều trị tại bệnh viện” không chỉ là phóng đại mà còn có thể khiến người bệnh hiểu sai bản chất điều trị. Kéo giãn cột sống, về bản chất, chỉ là một biện pháp hỗ trợ trong một số trường hợp nhất định, chẳng hạn như co cứng cơ vùng thắt lưng hoặc thoát vị đĩa đệm mức độ nhẹ. Việc áp dụng phải có chỉ định cụ thể, được kiểm soát về lực kéo, thời gian và vị trí.
Nguy cơ lớn nhất hiện nay không nằm ở thiết bị, mà nằm ở cách người bệnh sử dụng. Nhiều người tự ý mua và sử dụng tại nhà mà không biết rõ tình trạng bệnh của mình. Trong khi đó, đau lưng không phải lúc nào cũng xuất phát từ cột sống. Có những trường hợp liên quan đến bệnh lý thận, dạ dày hoặc các cơ quan nội tạng khác. Đây là hiện tượng đau phóng chiếu, khi cảm giác đau xuất hiện ở lưng nhưng nguyên nhân lại nằm ở vị trí khác.
Nếu không được chẩn đoán chính xác mà tự ý kéo giãn, người bệnh không những không cải thiện được tình trạng mà còn có nguy cơ khiến bệnh chính tiến triển nặng hơn. Ngay cả với bệnh lý cột sống, việc sử dụng tùy tiện cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ở mức độ nhẹ, việc kéo giãn có thể không gây hại nhưng cũng không mang lại hiệu quả rõ rệt. Ở mức trung bình, việc sử dụng có thể rơi vào tình trạng không cải thiện. Nhưng với những trường hợp nặng, đặc biệt khi có chèn ép thần kinh, việc kéo giãn sai cách có thể khiến tình trạng xấu đi nhanh chóng.
Đáng lo ngại hơn, nhiều bệnh nhân trì hoãn điều trị y khoa vì tin vào các giải pháp tại nhà. Trong khi đó, có những trường hợp cần can thiệp sớm, thậm chí có chỉ định phẫu thuật. Việc chậm trễ có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như chèn ép tủy sống, yếu liệt chi hoặc rối loạn chức năng vận động. Những hậu quả này không phải do thiết bị trực tiếp gây ra, mà là hệ quả của việc bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Ngoài ra, bản thân kỹ thuật kéo giãn nếu thực hiện sai cũng có thể gây tác động tiêu cực. Đặc biệt ở vùng cột sống cổ, nơi tập trung nhiều cấu trúc thần kinh quan trọng, việc kéo giãn không đúng lực hoặc sai chỉ định có thể gây tê bì, yếu chi, thậm chí ảnh hưởng đến chức năng vận động. Trong một số trường hợp, việc sử dụng thiết bị không đảm bảo hoặc lực kéo không phù hợp còn có thể làm thay đổi vị trí thoát vị và khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
Từ góc độ chuyên môn, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần hết sức thận trọng trước những quảng cáo về thiết bị “thần kỳ” có thể chữa bệnh tại nhà. Tâm lý muốn tìm một giải pháp đơn giản, ít tốn kém và không cần can thiệp phức tạp là điều dễ hiểu, nhưng cũng chính là điểm yếu dễ bị khai thác.
Nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là khi xuất hiện triệu chứng, đặc biệt nếu kéo dài hoặc có dấu hiệu nặng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác. Chỉ khi xác định rõ tình trạng bệnh, bác sĩ mới có thể đưa ra phương án điều trị phù hợp. Kéo giãn cột sống, nếu được chỉ định đúng, vẫn có giá trị hỗ trợ, nhưng phải đặt trong kiểm soát chuyên môn.
Vấn đề vì thế không nằm ở bản thân phương pháp, mà nằm ở cách nó bị “đại trà hóa”. Khi một kỹ thuật y khoa bị biến thành giải pháp phổ thông, áp dụng cho mọi đối tượng, mọi tình trạng, ranh giới giữa hỗ trợ và rủi ro gần như không còn. Và trong bối cảnh đó, người bệnh chính là người phải gánh chịu hậu quả.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
