Hiệu quả tích cực tạo niềm tin cho người sản xuất
Những năm gần đây, từ miền núi phía Bắc đến vùng đồng bằng sông Cửu Long, các phiên chợ trực tuyến đã hình thành như một ngày hội thực sự của nông sản địa phương. Tại tỉnh Bắc Ninh (địa bàn Bắc Giang cũ), những buổi livestream tổ chức ngay tại vườn vải thiều chín đỏ đã thu hút hàng triệu lượt theo dõi, tạo nên làn sóng mua sắm sôi động trên các nền tảng mạng xã hội.
Cùng thời điểm đó, Quảng Ninh cũng đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm đặc trưng như miến dong Bình Liêu hay chả mực Hạ Long thông qua sự phối hợp giữa Sở Công Thương và các nhà sáng tạo nội dung. Không chỉ ở phía Bắc, nhiều tỉnh miền Tây như Vĩnh Long hay An Giang cũng bắt đầu triển khai các chiến dịch livestream bài bản nhằm giới thiệu đặc sản vùng sông nước tới người tiêu dùng trên khắp cả nước.
Kết quả ghi nhận từ những đợt ra quân này cho thấy hiệu quả khá rõ rệt khi lượng đơn hàng chốt thành công tăng mạnh so với phương thức bán lẻ truyền thống. Việc đưa sản phẩm lên sóng trực tiếp không chỉ giúp tiêu thụ nhanh hàng hóa mà còn mở ra cơ hội kể những câu chuyện sinh động về nguồn gốc, quy trình sản xuất và giá trị bản địa.
Người tiêu dùng hiện đại, đặc biệt là giới trẻ, tỏ ra hào hứng khi được tương tác trực tiếp và quan sát bối cảnh sản xuất thực tế của các đặc sản quê hương. Thành công ban đầu của các phiên chợ trực tuyến đã góp phần làm mới hình ảnh thương hiệu OCOP, giúp những sản phẩm quen thuộc mang diện mạo hấp dẫn hơn trên thị trường thương mại điện tử.
Bên cạnh những hiệu ứng tích cực, cũng bộc lộ những nút thắt kìm hãm sức bật trên không gian số của những phiên livestream. Đó là ẩn sau các con số ấn tượng về lượt xem và doanh thu là không ít thách thức trong quá trình vận hành.
Rào cản lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở năng lực và tâm lý của người sản xuất. Phần đông nông dân quen với ruộng vườn và nhà xưởng, chưa thực sự tự tin khi đứng trước ống kính. Việc thiếu kỹ năng dẫn dắt, điều tiết giọng nói và xử lý tình huống khiến nhiều phiên livestream dễ rơi vào trạng thái đơn điệu hoặc thiếu tự nhiên.
Bên cạnh đó, hạn chế về năng lực quản trị kỹ thuật số cũng bộc lộ rõ khi nhiều hợp tác xã còn lúng túng trong việc thiết lập ánh sáng, âm thanh hay quản lý phần mềm bán hàng.
Các sự cố như mất kết nối, âm thanh kém chất lượng không hiếm gặp và thường khiến trải nghiệm của người xem bị gián đoạn ngay từ những phút đầu.
Nội dung livestream cũng chưa thực sự đa dạng khi phần lớn vẫn dừng ở việc giới thiệu sản phẩm và giá bán, thiếu chiều sâu về câu chuyện văn hóa hay yếu tố cảm xúc. Kịch bản rời rạc và ít tương tác khiến người xem dễ rời bỏ phiên live để tìm đến những nội dung giải trí hấp dẫn hơn.
Một điểm nghẽn khác đến từ khâu logistics. Đặc thù của nông sản là tính thời vụ và dễ hư hỏng, đòi hỏi quy trình bảo quản và vận chuyển nghiêm ngặt. Khi lượng đơn hàng tăng đột biến sau mỗi phiên livestream, nhiều địa phương rơi vào tình trạng quá tải ở khâu đóng gói và giao nhận.
Thiếu kho lạnh, bao bì chưa đồng bộ và quy trình xử lý đơn hàng còn thủ công khiến chất lượng sản phẩm khi đến tay khách hàng khó được đảm bảo. Chỉ một trục trặc nhỏ trong logistics cũng có thể làm suy giảm uy tín thương hiệu đã dày công xây dựng trên môi trường trực tuyến.
Khẳng định nội lực để làm chủ cuộc chơi
Thực tế cho thấy phần lớn các phiên livestream tạo được tiếng vang hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước, từ kinh phí đến nhân lực và truyền thông.
Sự xuất hiện của các nhà sáng tạo nội dung nổi tiếng mang lại hiệu ứng lan tỏa nhanh, nhưng cũng dễ khiến doanh nghiệp hình thành tâm lý trông chờ. Khi các chiến dịch hỗ trợ kết thúc, không ít hợp tác xã lúng túng vì thiếu đội ngũ đủ năng lực để duy trì hoạt động bán hàng trực tuyến một cách thường xuyên.
Để livestream trở thành chiến lược phát triển dài hạn, các chủ thể OCOP cần chủ động đầu tư cho công nghệ và con người. Thay vì phụ thuộc vào yếu tố ngôi sao hay các chương trình ngắn hạn, doanh nghiệp nên tập trung đào tạo đội ngũ tại chỗ am hiểu sản phẩm và có khả năng giao tiếp tốt.
Người nông dân, với trải nghiệm thực tế và câu chuyện chân thật, hoàn toàn có thể trở thành đại sứ thương hiệu thuyết phục nhất. Song song đó là việc từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, quy trình bán hàng và chăm sóc khách hàng nhằm xây dựng kênh phân phối ổn định trên không gian số.
Livestream bán hàng không chỉ là những buổi lên hình mang tính phong trào mà còn phản ánh năng lực thích ứng của nông sản Việt trong kỷ nguyên số.
Để công cụ này vượt qua tính chất ngắn hạn và trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững, yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự chủ động thay đổi của chính các chủ thể OCOP. Khi người sản xuất đủ tự tin kể câu chuyện của mình và làm chủ toàn bộ quy trình từ sản xuất đến phân phối, giá trị đặc sản địa phương mới có thể khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường rộng lớn hơn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
