Người nông dân trở thành trung tâm của quá trình chuyển đổi
Nhiều năm qua, Lâm Đồng luôn được xem là địa phương tiên phong trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Từ những mô hình sản xuất ứng dụng nhà kính, hệ thống tưới tiết kiệm đến các quy trình canh tác hiện đại, tỉnh đã xây dựng được nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp thông minh.
Theo Hội Nông dân tỉnh Lâm Đồng, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, vai trò của người nông dân cũng đang có sự thay đổi căn bản. Nếu trước đây sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và lao động thủ công thì hiện nay, người nông dân phải từng bước trở thành những “nhà sản xuất chuyên nghiệp”, làm chủ công nghệ, tiếp cận dữ liệu thị trường và vận hành sản xuất theo tư duy kinh tế.
Sau hơn 20 năm phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng đã ứng dụng thành công nhiều công nghệ tiên tiến được chuyển giao từ Israel, Hà Lan, Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ. Các giải pháp như hệ thống nhà kính điều khiển vi khí hậu, tưới nhỏ giọt tự động, sản xuất giống bằng công nghệ nuôi cấy mô, cảm biến giám sát môi trường, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain hay truy xuất nguồn gốc bằng mã QR ngày càng được triển khai rộng rãi.
Bên cạnh đó, các thiết bị hiện đại như máy bay không người lái phục vụ phun thuốc, giám sát đồng ruộng cũng được nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và tối ưu hóa nguồn lực.
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp, các cấp hội nông dân đang tích cực hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ số, xây dựng gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, ứng dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và tăng cường kết nối với các kênh tiêu thụ hiện đại.
Nhờ đó, nhiều nông hộ đã chủ động tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước, giảm sự phụ thuộc vào các khâu trung gian và nâng cao giá trị sản phẩm.
Song hành với chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp xanh đang trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển của Lâm Đồng.
Địa phương xác định nông nghiệp không chỉ hướng đến tăng năng suất mà còn phải bảo đảm hài hòa với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.
Nhiều chương trình, phong trào bảo vệ môi trường đã được triển khai rộng khắp tại các vùng sản xuất như “Ngày Chủ nhật vì môi trường”, “Vườn xanh - vườn sạch - vườn không rác”, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng, hay các mô hình “Biến rác thành tiền”, “Nông dân trách nhiệm”.
Các hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về sản xuất nông nghiệp thân thiện với môi trường, đồng thời từng bước hình thành thói quen canh tác bền vững trong đội ngũ nông dân.
Hiện nay, Lâm Đồng tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu cả nước về diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với hơn 107.000 ha. Giá trị xuất khẩu từ nhóm nông sản công nghệ cao chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của địa phương.
Nhiều sản phẩm đặc trưng như cà phê Cầu Đất, chè chất lượng cao, rau và hoa công nghệ cao, atiso, sầu riêng, thanh long cùng các loại dược liệu đang từng bước xây dựng thương hiệu gắn với tiêu chí xanh, sạch và phát triển có trách nhiệm.
Theo các chuyên gia, xu hướng tiêu dùng toàn cầu hiện nay ngày càng ưu tiên các sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Đây được xem là cơ hội để nông sản Lâm Đồng nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế nếu tiếp tục duy trì định hướng sản xuất xanh và minh bạch.
Hướng tới trung tâm nông nghiệp bền vững của khu vực
Những thách thức từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng.
Đối với Lâm Đồng, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là gia tăng sản lượng hay kim ngạch xuất khẩu mà còn hướng tới xây dựng nền nông nghiệp phát thải thấp, sử dụng hiệu quả đất đai, nguồn nước và năng lượng, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên.
Địa phương cũng định hướng từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn lực tài chính cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp xanh.
Toàn tỉnh hiện có gần 348.600 hội viên nông dân, chiếm hơn 85% số hộ sản xuất nông nghiệp. Đây được xem là lực lượng nòng cốt trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển nông nghiệp của địa phương.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Lâm Đồng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Trong đó, các chính sách ưu đãi về tín dụng, đất đai, thuế và bảo hiểm nông nghiệp được đánh giá là những yếu tố quan trọng giúp người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới sản xuất.
Với nền tảng khoa học công nghệ được tích lũy trong nhiều năm, cùng quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao vai trò của người nông dân, Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vị thế đầu tàu nông nghiệp công nghệ cao của cả nước, đồng thời hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp xanh và phát triển bền vững của khu vực Đông Nam Á trong những năm tới.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
