Khi giá đồng lên tiếng về sức khỏe nền kinh tế
Giữa bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu liên tục rung lắc, dòng tiền có xu hướng co cụm và tìm đến các tài sản phòng thủ, một chuyển động khác đang âm thầm nhưng rõ nét hơn bao giờ hết. Đó là sự bứt phá mạnh mẽ của đồng, kim loại gắn chặt với nhịp thở của sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Khi vàng và bạc liên tiếp lập đỉnh mới, phản ánh tâm lý phòng ngừa rủi ro của nhà đầu tư, thị trường kim loại thế giới lại xuất hiện một câu chuyện song song đáng chú ý. Giá đồng tăng nhanh, bền bỉ và chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt. Khác với kim loại quý vốn được mua vào khi nỗi lo bao trùm, sự đi lên của đồng thường gắn với một thông điệp khác tích cực hơn nhưng cũng nhiều hàm ý cảnh báo hơn đối với nền kinh tế thực.
Tính chung trong năm 2025, giá đồng đã tăng hơn 40%. Riêng từ đầu năm đến nay, mức tăng đã vượt 9%, đưa kim loại này bước vào giai đoạn tăng giá mạnh nhất trong nhiều thập kỷ.
Trên sàn Comex, giá đồng chốt phiên ngày 29 tháng 1 ở mức 6,20 USD mỗi pound, cao nhất trong lịch sử giao dịch. Cùng thời điểm, giá đồng trên Sàn Giao dịch Kim loại London chính thức vượt mốc 13.000 USD mỗi tấn, đánh dấu một cột mốc mang tính bước ngoặt của thị trường kim loại cơ bản toàn cầu.
Đáng chú ý, đà tăng này không đơn thuần xuất phát từ tâm lý đầu cơ hay dòng tiền ngắn hạn. Theo các tổ chức phân tích, giá đồng đang được nâng đỡ bởi một tổ hợp yếu tố nền tảng kéo dài, từ nhu cầu tiêu thụ gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu chưa hoàn toàn phục hồi cho đến những điều chỉnh sâu rộng trong chính sách thương mại và chiến lược công nghiệp của nhiều nền kinh tế lớn.
Trong thế giới kim loại, mỗi loại mang một vai trò riêng trước các biến động vĩ mô. Vàng thường phản ứng mạnh khi bất ổn gia tăng. Bạc đứng ở vị trí trung gian vừa là tài sản đầu tư vừa phục vụ sản xuất. Riêng đồng gần như thuần túy là kim loại công nghiệp. Chính đặc tính này khiến đồng trở thành tấm gương phản chiếu rõ nét nhất sức khỏe của nền kinh tế thực.
Không phải ngẫu nhiên giới tài chính gọi đồng là Doctor Copper, vị bác sĩ có khả năng chẩn đoán tình trạng kinh tế toàn cầu. Kim loại này hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực then chốt, từ lưới điện, xây dựng, cơ khí, giao thông cho tới sản xuất thiết bị công nghiệp và công nghệ cao. Khi nhu cầu đối với đồng gia tăng, điều đó thường đồng nghĩa với việc hoạt động đầu tư đang mở rộng, các dự án hạ tầng được kích hoạt và guồng máy sản xuất bắt đầu tăng tốc.
Theo ông Eoin Dinsmore, chuyên gia phân tích tại Goldman Sachs Research, đồng đang hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng và hệ thống lưới điện trên toàn cầu. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu cùng với gia tăng chi tiêu quốc phòng đang buộc các quốc gia phải xây dựng các hệ thống năng lượng ổn định và an toàn hơn, qua đó kéo theo nhu cầu sử dụng đồng ở mức cao kéo dài.
Khác với vàng hay bạc vốn có thể được tích trữ như tài sản trú ẩn, đồng gần như chỉ được tiêu thụ trong quá trình sản xuất. Bởi vậy, trong bộ ba kim loại phổ biến nhất, đồng thường phát đi tín hiệu rõ ràng nhất về mức độ vận hành của nền kinh tế. Khi giá đồng tăng mạnh và duy trì ở vùng cao, đó không chỉ là câu chuyện của thị trường hàng hóa, mà còn là lời nhắc rằng mạch đập của kinh tế toàn cầu đang thay đổi theo hướng ngày càng rõ rệt.
Vì sao giá đồng liên tục leo thang
Đà leo thang của giá đồng không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của nhiều lực đẩy cùng lúc hội tụ. Trước hết, thị trường đang chứng kiến áp lực ngày càng lớn từ phía nguồn cung toàn cầu. Các quốc gia sản xuất đồng chủ chốt như Chile và Indonesia liên tục đối mặt với những rào cản mới, từ quy định môi trường khắt khe hơn cho tới chi phí khai thác gia tăng và trữ lượng dễ tiếp cận ngày càng suy giảm. Điều này khiến sản lượng đồng tăng chậm, thậm chí gián đoạn tại một số mỏ lớn, trong khi nhu cầu tiêu thụ lại đi theo chiều ngược lại.
Sự thắt chặt nguồn cung diễn ra đúng thời điểm nhu cầu đồng bước vào giai đoạn tăng tốc. Không chỉ phục vụ các ngành truyền thống như xây dựng hay cơ khí, đồng ngày càng trở thành vật liệu nền tảng của nền kinh tế số. Làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo đang kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với hạ tầng dữ liệu, nơi đồng giữ vai trò gần như không thể thay thế trong hệ thống dẫn điện, làm mát và bảo đảm vận hành ổn định.
Theo một số ước tính, mỗi trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô siêu lớn có thể tiêu thụ tới 50.000 tấn đồng. Khi số lượng các cơ sở này tăng nhanh tại Mỹ, châu Âu và châu Á, áp lực lên thị trường kim loại công nghiệp càng trở nên rõ rệt, khiến cán cân cung cầu ngày một lệch pha.
Bên cạnh yếu tố cung cầu, chính sách thương mại cũng đang góp phần khuấy động thị trường. Trong năm 2025, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp thuế đối với một số nhóm sản phẩm đồng nhập khẩu. Động thái này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi thương mại toàn cầu, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp tăng tốc nhập khẩu và tích trữ trước thời điểm chính sách có hiệu lực.
Theo đánh giá của Goldman Sachs Research, giá đồng nhiều khả năng duy trì quanh vùng 13.000 USD mỗi tấn trong quý I năm nay. Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cảnh báo thị trường đang tiến gần hơn tới giai đoạn cuối của chu kỳ tăng hiện tại, khi một phần nhu cầu mang tính phòng ngừa đã được phản ánh vào giá.
Dự báo của Goldman Sachs cho thấy giá đồng có thể điều chỉnh về vùng 11.000 USD mỗi tấn vào cuối năm, trong bối cảnh các yếu tố hỗ trợ ngắn hạn dần suy yếu và nguồn cung được cải thiện phần nào khi các dự án khai thác mới đi vào hoạt động.
Ông Eoin Dinsmore cho rằng biến số quan trọng trong nửa cuối năm sẽ nằm ở quyết định cuối cùng của chính quyền Mỹ liên quan đến thuế đối với đồng tinh luyện. Theo ông, các nhà mua hàng tại Mỹ đã đẩy mạnh nhập khẩu và tích trữ trong thời gian qua, tạo ra kỳ vọng thiếu hụt tạm thời tại các thị trường ngoài nước Mỹ và góp phần đẩy giá lên cao hơn mức cân bằng.
Dù triển vọng ngắn hạn còn nhiều biến động, giới quan sát cho rằng câu chuyện của đồng mang ý nghĩa lớn hơn những con số giá cả đơn thuần. Khi kim loại được ví như bác sĩ của nền kinh tế phát đi tín hiệu tăng mạnh, điều đó phản ánh một thực tế đáng chú ý: hoạt động đầu tư và sản xuất toàn cầu vẫn đang vận hành ở cường độ cao, bất chấp những bất ổn vĩ mô chưa hoàn toàn lắng xuống.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
