Năm kinh tế khó khăn do ảnh hưởng các biến động địa chính trị trên thế giới
Năm tài chính 2025 - 2026 được đánh giá là giai đoạn nhiều thách thức khi kinh tế toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ các biến động địa chính trị phức tạp. Xung đột tại một số khu vực, cạnh tranh thương mại giữa các nền kinh tế lớn, cùng với sự đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài đã khiến giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và năng lượng biến động mạnh. Điều này tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là các quốc gia có độ mở kinh tế cao như Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó do đơn hàng sụt giảm, thị trường tiêu thụ thu hẹp. Không ít nhà máy phải cắt giảm giờ làm, thu hẹp quy mô sản xuất hoặc tái cơ cấu nhân sự để duy trì hoạt động. Hệ quả là thu nhập của một bộ phận người lao động bị ảnh hưởng rõ rệt, kéo theo tâm lý thắt chặt chi tiêu trong đời sống hằng ngày, đặc biệt vào dịp cuối năm, thời điểm vốn được xem là mùa mua sắm cao điểm.
Tại Hà Nội, bức tranh kinh tế những tháng cận Tết cho thấy sự thay đổi đáng kể trong hành vi tiêu dùng. Nếu như các năm trước, không khí mua sắm Tết thường rộn ràng từ rất sớm, các trung tâm thương mại lớn luôn đông kín khách vào mỗi cuối tuần thì năm nay, sự nhộn nhịp có phần chậm lại. Người dân không còn tâm lý “mua sắm sớm cho đủ đầy”, thay vào đó là xu hướng cân nhắc kỹ lưỡng từng khoản chi.
Người tiêu dùng hiện ưu tiên các mặt hàng thiết yếu phục vụ sinh hoạt gia đình như thực phẩm, đồ gia dụng cơ bản, quần áo vừa túi tiền, thay vì các sản phẩm cao cấp hay mang tính thời trang theo xu hướng. Nhiều người dành thời gian so sánh giá cả giữa các hệ thống siêu thị, cửa hàng, thậm chí tham khảo trên các sàn thương mại điện tử trước khi đưa ra quyết định. Việc “săn” khuyến mãi, chờ đợi các chương trình giảm giá cuối năm cũng trở nên phổ biến hơn.
Theo ghi nhận thực tế, nhiều gia đình tại các quận nội thành cho biết thu nhập năm qua giảm sút do doanh nghiệp thiếu đơn hàng hoặc cắt giảm phúc lợi. Thưởng Tết, khoản thu nhập được trông đợi nhất dịp cuối năm ở một số nơi cũng không còn dồi dào như trước. Trong hoàn cảnh đó, bài toán cân đối ngân sách cho dịp Tết trở nên áp lực hơn bao giờ hết. Từ việc mua sắm quần áo mới cho con cái, thay thế đồ dùng trong nhà, chuẩn bị bánh kẹo, mứt Tết đến các khoản chi cho biếu tặng, tất cả đều được tính toán chi tiết.
Chị Minh Thu (phường Cầu Giấy) chia sẻ: “Năm nay công ty tôi làm ăn khó khăn, thưởng Tết dự kiến cũng giảm so với năm ngoái. Vì vậy gia đình phải lên kế hoạch chi tiêu rất sớm, chỉ mua những thứ thực sự cần thiết. Chúng tôi ưu tiên tìm đến những nơi có giá hợp lý thay vì vào trung tâm thương mại lớn như trước.” Câu chuyện của chị Thu cũng là tâm lý chung của nhiều gia đình trẻ tại Thủ đô hiện nay.
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cho thấy khả năng thích nghi nhanh của người dân trước bối cảnh tài chính nhiều biến động. Thay vì cắt giảm hoàn toàn nhu cầu mua sắm Tết vốn là nét văn hóa truyền thống và mang ý nghĩa tinh thần quan trọng – nhiều gia đình lựa chọn cách chi tiêu thông minh hơn. Họ tìm đến các siêu thị bình dân, ưu tiên sản phẩm có giá vừa phải nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, đồng thời tận dụng tối đa các chương trình khuyến mãi để tiết kiệm chi phí. Đây được xem là giải pháp dung hòa giữa việc giữ gìn không khí Tết và đảm bảo an toàn tài chính cho gia đình trong một năm đầy thử thách.
Khó khăn dân tìm đến các siêu thị bình dân
Những ngày cận Tết, tại một siêu thị trên đường Hồ Tùng Mậu (phường Từ Liêm, Hà Nội), lượng khách đến mua sắm tăng rõ rệt. Từ khu vực quần áo, giày dép đến đồ gia dụng, bánh kẹo, các quầy hàng luôn nhộn nhịp người lựa chọn sản phẩm. Dù không mang vẻ hào nhoáng như các trung tâm thương mại lớn, không khí mua sắm tại đây vẫn sôi động theo cách rất riêng của phân khúc bình dân.
Siêu thị này tập trung kinh doanh các sản phẩm tầm trung và cận trung cấp, hướng đến nhóm khách hàng có thu nhập trung bình. So với nhiều hệ thống bán lẻ khác trong khu vực, giá bán tại đây thường thấp hơn khoảng 10% đối với cùng loại hàng hóa. Mức chênh lệch tưởng chừng không quá lớn nhưng trong bối cảnh kinh tế khó khăn lại trở thành yếu tố quan trọng giúp người tiêu dùng tiết kiệm đáng kể chi phí.
Anh Hoàng Đức (32 tuổi, nhân viên văn phòng) chia sẻ: “Tôi so sánh cùng một đôi giày ở hai nơi thì ở đây rẻ hơn gần 200.000 đồng. Thời điểm này tiết kiệm được khoản nào hay khoản đó, nên tôi chọn mua ở đây cho cả gia đình.” Theo anh, thay vì ưu tiên thương hiệu, anh chú trọng nhiều hơn đến giá cả hợp lý và chất lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Không chỉ thu hút giới trẻ, siêu thị còn ghi nhận lượng lớn khách hàng trung niên và cao tuổi. Nhiều người cho biết họ ưu tiên tiêu chí “giá hợp lý, đủ dùng” thay vì chạy theo những sản phẩm cao cấp. Các mặt hàng phục vụ Tết như bánh kẹo, mứt, nước ngọt, đồ gia dụng thiết yếu được bày bán đa dạng, đáp ứng nhu cầu chuẩn bị năm mới của các gia đình với mức chi phí vừa phải.
Sự đông đúc tại các siêu thị bình dân cho thấy xu hướng tiêu dùng đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Nếu trước đây nhiều người sẵn sàng chi tiêu mạnh tay dịp cuối năm, thì nay tâm lý thận trọng đã trở nên phổ biến. Việc lựa chọn địa điểm mua sắm không chỉ dựa vào sự tiện lợi mà còn phụ thuộc lớn vào giá bán và các chương trình khuyến mãi.
Tết Nguyên đán vẫn là dịp quan trọng nhất trong năm của người Việt. Dù kinh tế còn nhiều khó khăn, người dân không từ bỏ nhu cầu sắm sửa mà chọn cách chi tiêu hợp lý hơn. Hình ảnh những xe đẩy đầy hàng tại siêu thị bình dân không chỉ phản ánh nhu cầu mua sắm cuối năm, mà còn cho thấy sự linh hoạt, thích nghi của người tiêu dùng Thủ đô trước áp lực tài chính.
Có thể nói, xu hướng tìm đến các siêu thị giá bình dân dịp cận Tết năm nay là minh chứng cho sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Khi bài toán chi tiêu trở nên chặt chẽ hơn, yếu tố “giá hợp lý” trở thành ưu tiên hàng đầu, đưa các điểm bán bình dân trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình Hà Nội trong mùa Tết đầy thách thức.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
