Thị trường game Việt Nam từng được dự báo đạt doanh thu 430 triệu USD, với 240 doanh nghiệp được cấp phép tính đến cuối năm 2025. Nhưng phía sau tốc độ mở rộng này là tình trạng nhiều trò chơi đăng ký phân loại 18+ trong hồ sơ, song khi phân phối trên Google Play và App Store lại hiển thị ở mức tuổi thấp hơn đáng kể.
Game đăng ký 18+, phát hành ở mức 3+ và 9+
Hoạt động phát hành game tại Việt Nam đang tăng nhanh cả về số lượng doanh nghiệp lẫn quy mô người chơi. Điều này khiến yêu cầu kiểm soát nội dung, độ tuổi tiếp cận và thời lượng chơi của người chưa thành niên trở thành vấn đề đáng chú ý hơn.
Đối chiếu dữ liệu trên Hệ thống tra cứu thông tin giấy phép của Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho thấy tình trạng không khớp giữa độ tuổi đăng ký và độ tuổi hiển thị trên kho ứng dụng xuất hiện ở nhiều nhà phát hành. Nhiều trò chơi được doanh nghiệp đăng ký ở mức 18+, nhưng khi đưa lên Google Play hoặc App Store lại được gắn nhãn 12+, 9+ hoặc thậm chí 3+.
Nhóm game của Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG ghi nhận nhiều trường hợp như vậy. Phần lớn các trò chơi được đăng ký 18+, nhưng khi phân phối lại hiển thị ở mức 12+ trên Google Play và 13+ trên App Store. Đáng chú ý, Võ Lâm Truyền Kỳ Mobile, một trong những tựa game chủ lực của VNG, đang được hiển thị ở mức 9+ trên App Store và 12+ trên Google Play.
Không chỉ VNG, Liên Quân Mobile, tựa game di động của Công ty Cổ phần Giải trí và Thể thao Điện tử Việt Nam, thường được biết đến với thương hiệu Garena, cũng xuất hiện tình trạng tương tự. Trò chơi này từng ghi nhận khoảng 15 triệu người chơi tại Việt Nam, đăng ký độ tuổi khuyến nghị 16+ nhưng trên Google Play và App Store lại hiển thị lần lượt ở mức 12+ và 13+.
Ở nhóm nhà phát hành khác như Gamota và VTC, mức không khớp còn rõ hơn. Palmon: Cuộc Chiến Sinh Tồn của Gamota đăng ký phát hành từ ngày 26/9/2025 ở mức 18+, nhưng trên Google Play lại hiển thị 3+. Au Mobile, tựa game lấy cảm hứng từ Audition của VTC, cũng hiển thị ở mức 3+ dù hồ sơ đăng ký là 18+.
Việc một trò chơi đăng ký 18+ nhưng hiển thị ở độ tuổi thấp hơn trên kho ứng dụng không chỉ là khác biệt về cách ghi nhãn. Trong thực tế, nhãn tuổi là một trong những lớp thông tin đầu tiên tác động đến khả năng tiếp cận của người dùng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
Phân loại tuổi không chỉ là thông tin khuyến nghị
Theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP, trò chơi điện tử trên mạng tại Việt Nam được quản lý theo các nhóm G1, G2, G3 và G4. Với game G1, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ tới cơ quan quản lý để được cấp phép; với game G2, G3 và G4, doanh nghiệp thực hiện thủ tục theo cơ chế chứng nhận hoặc xác nhận phát hành tương ứng.
Nghị định này cũng quy định trò chơi điện tử trên mạng phải được phân loại theo các mức 18+, 16+, 12+ và 00+. Trong đó, nhóm 18+ áp dụng với trò chơi không có hoạt động, hình ảnh, âm thanh, ngôn ngữ, lời thoại khiêu dâm; riêng trò chơi có hoạt động đối kháng, chiến đấu thì có thể sử dụng hình ảnh vũ khí cận cảnh hoặc nhân vật mô phỏng người thật.
Điểm đáng chú ý là pháp luật không xem phân loại độ tuổi như một thủ tục mang tính hình thức. Doanh nghiệp phải tự phân loại trò chơi theo độ tuổi, thể hiện kết quả phân loại trong hồ sơ đề nghị cấp phép, đồng thời hiển thị liên tục kết quả này trong màn hình trò chơi và trong các nội dung quảng cáo.
Khi phát hiện doanh nghiệp phân loại không phù hợp, cơ quan quản lý có quyền yêu cầu điều chỉnh trong thời hạn 15 ngày. Nếu doanh nghiệp không điều chỉnh, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu ngừng phát hành trò chơi và thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền lợi người chơi.
Yêu cầu này đã được đặt ra từ Thông tư 24/2014/TT-BTTTT. Theo đó, doanh nghiệp phải tự phân loại trò chơi theo độ tuổi, thể hiện trong hồ sơ và hiển thị nhãn tuổi ở vị trí phía trên, góc bên trái của khung quảng cáo cũng như màn hình thiết bị khi người chơi sử dụng dịch vụ.
Không dừng ở việc gắn nhãn, Nghị định 147 còn gắn phân loại tuổi với cơ chế kiểm soát thời gian chơi. Doanh nghiệp phải có hệ thống quản lý thời gian chơi trong ngày của người dưới 18 tuổi, không quá 60 phút với từng trò chơi và không quá 180 phút mỗi ngày với toàn bộ trò chơi do doanh nghiệp cung cấp cho nhóm người chơi này.
Cùng với đó, doanh nghiệp phải hiển thị cảnh báo “Chơi quá 180 phút một ngày sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe” theo tần suất 30 phút một lần trong quá trình chơi. Điều này cho thấy phân loại tuổi không chỉ là nhãn thông tin, mà còn là căn cứ để kiểm soát phạm vi tiếp cận nội dung và thời lượng sử dụng.
Khi trẻ em tiếp cận game 18+, trách nhiệm nằm ở đâu?
Từ các quy định hiện hành, khoảng cách giữa độ tuổi đăng ký trong hồ sơ và độ tuổi hiển thị trên kho ứng dụng không còn là chi tiết kỹ thuật nhỏ. Đây là vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nội dung của trẻ em, nhất là khi Google Play và App Store là hai kênh phân phối phổ biến nhất hiện nay.
Với một trò chơi đã đăng ký 18+, việc xuất hiện trên kho ứng dụng ở mức 3+, 9+ hoặc 12+ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành. Nếu phân loại trong hồ sơ là một căn cứ để cơ quan quản lý xem xét cấp phép, thì nhãn tuổi khi phát hành thực tế cũng cần bảo đảm thống nhất với hồ sơ đó.
Ở chiều ngược lại, các nền tảng phân phối ứng dụng cũng là mắt xích quan trọng trong quá trình đưa trò chơi đến người dùng. Tuy nhiên, với hoạt động kinh doanh game tại Việt Nam, doanh nghiệp phát hành vẫn là chủ thể trực tiếp đăng ký, phân loại, quảng cáo và cung cấp dịch vụ tới người chơi.
Vấn đề vì vậy không chỉ nằm ở việc một trò chơi được hiển thị bao nhiêu tuổi trên kho ứng dụng. Câu hỏi lớn hơn là cơ chế hậu kiểm đang được thực hiện ra sao, việc đối chiếu giữa hồ sơ đăng ký và thực tế phân phối có diễn ra thường xuyên hay không, và trách nhiệm sẽ thuộc về ai khi trẻ em tiếp cận những trò chơi vốn được đăng ký ở mức 18+.
Khi thị trường game đã đạt quy mô hàng trăm triệu USD và có hàng trăm doanh nghiệp được cấp phép, phân loại độ tuổi càng không thể chỉ dừng lại trên giấy phép. Nếu nhãn tuổi trong hồ sơ và nhãn tuổi ngoài thị trường tiếp tục không khớp, lớp bảo vệ dành cho người chơi chưa thành niên sẽ trở thành điểm yếu trong chính hệ thống quản lý game hiện nay.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
