Theo đó, nhiều bất cập liên quan đến danh mục mã HS, quy định ghi nhãn và sự chồng chéo trong quản lý chuyên ngành đang gây áp lực lớn cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan hải quan tại cửa khẩu.
Tại Văn bản số 12612/CHQ-GSQL, Cục Hải quan cho biết đến nay các Bộ quản lý chuyên ngành vẫn chưa ban hành đầy đủ danh mục hàng hóa kèm mã HS theo quy định mới. Việc thiếu cơ sở phân loại thống nhất khiến doanh nghiệp và cơ quan hải quan gặp lúng túng khi xác định mặt hàng thuộc diện phải kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP).
Vướng mắc tập trung chủ yếu ở nhóm bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm như hộp, chai, bình chứa, đồ nhựa nhà bếp, núm vú bình sữa… Đây là các mặt hàng có kim ngạch nhập khẩu lớn và thường xuyên phát sinh tờ khai.
Một khó khăn khác là tình trạng một lô hàng chịu sự quản lý của nhiều Bộ. Theo quy định hiện hành, nếu lô hàng có nhiều mặt hàng thuộc thẩm quyền của từ hai đến ba cơ quan quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp phải xin kết quả kiểm tra từ từng cơ quan riêng biệt.
Điều này làm gia tăng thủ tục hành chính, chi phí lưu kho bãi và kéo dài thời gian thông quan. Trước thực tế đó, Cục Hải quan đề xuất cần thống nhất một đầu mối kiểm tra ATTP nhằm giảm chồng chéo và tạo thuận lợi thương mại.
Quy định về ghi nhãn hàng hóa tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP cũng được phản ánh là chưa phù hợp với thực tiễn. Theo đó, nhãn thực phẩm nhập khẩu phải thể hiện tên tổ chức chịu trách nhiệm và thông tin đơn vị công bố sản phẩm ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai.
Tuy nhiên, trên thực tế doanh nghiệp thường chỉ hoàn tất các thông tin này sau khi hoàn thành thủ tục công bố sản phẩm. Sự thiếu thống nhất về thời điểm bắt buộc ghi nhãn có thể khiến hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu. Cục Hải quan kiến nghị cơ quan soạn thảo cần hướng dẫn rõ ràng để tránh phát sinh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.
Đối với nhóm thực phẩm có nguồn gốc động vật, hiện vẫn tồn tại sự chưa đồng bộ giữa quy định kiểm dịch của ngành nông nghiệp và quy định kiểm tra ATTP theo Nghị định 46. Một số địa phương mới chỉ thực hiện kiểm dịch mà chưa triển khai đầy đủ bước kiểm tra ATTP, dẫn tới cách xử lý hồ sơ thông quan không thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
So với các quy định trước đây, Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã thu hẹp đáng kể các trường hợp được miễn kiểm tra ATTP. Ngay cả nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất trong nước cũng phải thực hiện kiểm tra trước khi lưu thông trên thị trường.
Trong bối cảnh khối lượng hàng hóa lớn, Cục Hải quan đề xuất áp dụng phương thức quản lý rủi ro dựa trên mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, qua đó phân loại, ưu tiên thông quan nhanh đối với doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
Để đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu không bị gián đoạn, Cục Hải quan cho biết đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ động xử lý vướng mắc tại chỗ, đồng thời liên tục có văn bản kiến nghị các Bộ, ngành sớm ban hành danh mục và hướng dẫn chi tiết thi hành.
Trong thời gian chờ hoàn thiện cơ chế, cơ quan chức năng khuyến nghị doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm chủ động rà soát nhóm hàng thuộc diện quản lý ATTP, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, nghiên cứu kỹ yêu cầu ghi nhãn theo quy định mới và thực hiện công bố sản phẩm trước khi đưa hàng về cảng.
Doanh nghiệp cũng cần thường xuyên cập nhật văn bản hướng dẫn từ các Bộ quản lý chuyên ngành để kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, hạn chế rủi ro phát sinh chi phí và chậm trễ giao hàng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
